9.1 Wisselwerking tussen onafhankelijkheid van geest en het beginsel van onafhankelijk zijn

Wanneer instellingen de onafhankelijkheid van leden beoordelen, dienen zij onderscheid te maken tussen het begrip ‘onafhankelijkheid van geest’, dat geldt voor alle leden van het leidinggevend orgaan van een instelling, en het beginsel van ‘onafhankelijk zijn’, dat vereist is voor bepaalde leden van het leidinggevend orgaan van een relevante instelling in zijn toezichtfunctie. De criteria voor de beoordeling van de ‘onafhankelijkheid van geest’ zijn vastgelegd in paragraaf 9.2 en die voor de beoordeling van ‘onafhankelijk zijn’ in paragraaf 9.3.

Handelen met ‘onafhankelijkheid van geest’ is een gedragspatroon dat met name tijdens besprekingen en besluitvorming binnen het leidinggevend orgaan tot uiting komt en voor elk lid van het leidinggevend orgaan vereist is, ongeacht of het lid wordt beschouwd als ‘onafhankelijk’ in de zin van paragraaf 9.3. Alle leden van het leidinggevend orgaan dienen zich actief bezig te houden met hun taken en in staat te zijn hun eigen gedegen, objectieve en onafhankelijke besluiten te nemen en oordelen te vormen bij de vervulling van hun taken en verantwoordelijkheden.

‘Onafhankelijk zijn’ betekent dat een lid van het leidinggevend orgaan in zijn toezichtfunctie geen relaties of banden van welke aard ook met de relevante instelling of de directie daarvan heeft of in het recente verleden heeft gehad die het objectieve en afgewogen oordeel van het lid zouden kunnen beïnvloeden en waardoor hij minder goed in staat zou zijn onafhankelijk besluiten te nemen. Het feit dat een lid van het leidinggevend orgaan als ‘onafhankelijk’ wordt beschouwd, betekent niet dat er automatisch van uit kan worden gegaan dat hij ‘onafhankelijk van geest’ is; het is immers mogelijk dat het lid niet over de vereiste gedragsvaardigheden beschikt.