ZAŁĄCZNIK V ETAPY I ZASADY OCENY RYZYKA SPECYFICZNEGO DLA DANEGO TERENU

1.   

Charakterystyka zanieczyszczenia wymaga zidentyfikowania charakteru substancji zanieczyszczających (na przykład metale ciężkie, organiczne substancje zanieczyszczające itp.) obecnych na danym terenie i określenia ich źródła, stężenia, postaci chemicznej i rozmieszczenia w glebie, skale macierzystej i wodach gruntowych. Obecność i stężenie substancji zanieczyszczających w poszczególnych elementach środowiska określa się w drodze pobierania próbek i badania in situ i ex situ, w przypadku podejrzenia przedostawania się substancji zanieczyszczających. Próbki substancji zanieczyszczających związanych z rodzajami działalności mogących spowodować zanieczyszczenie pobiera się w odpowiednich elementach środowiska na podstawie kontekstu środowiskowego i fizykochemicznych właściwości substancji zanieczyszczających, które mają wpływ na ich zachowanie w środowisku. Uwzględnia się poziomy tła naturalnego i antropogenicznego.

2.   

Ocena narażenia wymaga identyfikacji drogi, którą substancje zanieczyszczające glebę mogą docierać do receptorów. Drogi narażenia mogą obejmować wdychanie, spożycie, kontakt ze skórą, wchłanianie przez rośliny, migrację do wód gruntowych lub inne sposoby. Aby oszacować dzienną dawkę narażenia, stężenia substancji zanieczyszczających w narażonych elementach środowiska łączy się z parametrami narażenia (na przykład częstotliwością i czasem trwania narażenia, wskaźnikiem spożycia gleby itp.) oraz cechami receptora, takimi jak wiek, płeć i stan zdrowia. Powiązania źródło-droga-receptor są podsumowane w formie graficznej, schematycznej i uproszczonej (jako koncepcyjny model terenu). Narażenie można ocenić poprzez bezpośrednią analizę w punkcie narażenia lub modelowanie przedostawania się substancji zanieczyszczającej do narażonego elementu środowiska.

3.   

Ocena toksyczności lub zagrożenia obejmuje ocenę potencjalnych negatywnych skutków substancji zanieczyszczających dla zdrowia ludzi i dla środowiska na podstawie dawki i czasu trwania narażenia. W ocenie toksyczności lub zagrożenia uwzględnia się nieodłączną toksyczność substancji zanieczyszczających oraz podatność różnych narażonych receptorów (ludzi i ekosystemów), takich jak zwierzęta, mikroorganizmy, rośliny, dzieci, kobiety ciężarne, osoby starsze itp. Informacje toksykologiczne wykorzystuje się do oszacowania dawek referencyjnych lub stężeń, które wykorzystuje się do charakterystyki ryzyka.

4.   

Charakterystyka ryzyka wymaga zintegrowania informacji z poprzednich etapów w celu oszacowania skali i prawdopodobieństwa wystąpienia niekorzystnego wpływu terenu zanieczyszczonego na zdrowie ludzi i środowisko, w tym wskutek migracji zanieczyszczenia do innych elementów środowiska. Charakterystyka ryzyka pomaga ocenić i ustalić priorytety w zakresie potrzeby wprowadzenia środków zmniejszających ryzyko i środków remediacji oraz zapewnić dostosowanie stanu gleby do obecnego i planowanego użytkowania gruntów. Może ona również pomóc w ustanowieniu celów remediacji gleby lub gospodarowania glebą w odniesieniu do danego terenu, na przykład aby osiągnąć maksymalne dopuszczalne limity lub wartości przesiewowe oparte na analizie ryzyka specyficznego dla danego terenu. Ocena ryzyka wiąże się z dużą liczbą hipotez i niepewności. W związku z tym dla pełnego zrozumienia uzyskanych wyników i podjęcia świadomych decyzji konieczna jest ocena tych hipotez niepewności.