4.2 Data requirements

W celu kwantyfikacji różnych parametrów ryzyka w ramach systemu ratingowego, instytucje powinny stosować taką samą definicję niewykonania zobowiązania w przypadku takich samych obserwacji historycznych wykorzystanych w różnych modelach. Instytucje powinny ponadto tak samo traktować wielokrotne niewykonanie zobowiązania przez tego samego dłużnika lub w zakresie takiej samej ekspozycji w zakresie źródeł danych wewnętrznych, zewnętrznych i zbiorczych.

Aby spełnić wymóg art. 76 RST dotyczących metod oszacowań IRB, zgodnie z którym instytucje powinny posiadać właściwe zasady polityki, procedury i metody w zakresie oceny i podnoszenia jakości danych wykorzystywanych w celu realizacji procesów dotyczących pomiaru ryzyka kredytowego i zarządzania nim, instytucje powinny zapewnić, aby zasady te dotyczyły wszystkich danych wykorzystywanych przy opracowaniu i kalibracji modelu jak również danych wykorzystywanych przy stosowaniu parametrów ryzyka.

Aby dane wykorzystywanie do opracowania modelu i stosowania parametrów ryzyka jako parametry wejściowe do modelu spełniały wymogi dokładności, kompletności i trafności określone w art. 174 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 575/2013, powinny one być wystarczająco precyzyjne, aby uniknąć ważniejszych zakłóceń wyniku klasyfikowania ekspozycji do klas lub pul dłużników lub instrumentów i nie powinny zawierać żadnych błędów, które sprawią, że dane nie będą nadawały się do określonego celu. 4.2.2 Zarządzanie reprezentatywnością danych

Aby spełnić wymóg reprezentatywności danych wykorzystywanych do modeli PD i LGD określony w art. 174 lit. c), art. 179 ust. 1 lit. d) oraz ust. 2 lit b) rozporządzenia (UE) nr 575/2013 jak również w art. 40 i 45 RST dotyczących metod oszacowań IRB, instytucje powinny posiadać odpowiednie zasady polityki, procedury i metody do oceny reprezentatywności danych wykorzystywanych w celu szacowania parametrów ryzyka. Instytucje powinny określić w swojej wewnętrznej polityce badania i wskaźniki statystyczne, które zostaną użyte w celu oceny reprezentatywności danych wykorzystywanych do zróżnicowania ryzyka, oraz osobno do danych stanowiących podstawę kwantyfikacji ryzyka. Instytucje powinny również określić metody jakościowej oceny danych dla określonych w ich polityce przypadków, w których stosowanie badań statystycznych nie jest możliwe.

Instytucje powinny korzystać z takich samych standardów i metod przy ocenie reprezentatywności danych pochodzących z różnych źródeł, w tym danych wewnętrznych, zewnętrznych i zbiorczych lub ich połączenia, chyba że korzystanie z różnych metod jest usprawiedliwione specyfiką źródła danych lub dostępnością informacji.

Instytucje w przypadku korzystania z danych zewnętrznych lub zbiorczych powinny uzyskać wystarczające informacje od dostawców danych, aby ocenić reprezentatywność takich danych zewnętrznych lub zbiorczych do własnych portfeli i procesów instytucji.

4.2.3 Reprezentatywność danych do opracowania modelu

Instytucje powinny dokonywać analizy reprezentatywności danych w przypadku modeli statystycznych oraz innych metod mechanicznych wykorzystywanych do klasyfikowania ekspozycji do klas i pul jak również w przypadku statystycznych modeli prognozowania niewykonania zobowiązania generujących oszacowania prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania dla poszczególnych dłużników i instrumentów. Instytucje powinny dokonywać wyboru odpowiedniego zbioru danych dla celu opracowania modelu, aby zapewnić że wyniki stosowania modelu w stosunku do portfela stosowania, w szczególności jego zdolności dyskryminacyjnej, nie są znacząco zaburzone niedostateczną reprezentatywnością danych.

Do celów zapewnienia, iż dane wykorzystywane do opracowania modelu klasyfikowania dłużników lub ekspozycji do klas lub pul są reprezentatywne dla portfela stosowania objętego stosownym modelem zgodnie z wymaganiami art. 174 lit. c) rozporządzenia (UE) nr 575/2013 i art. 40 ust. 2 RST dotyczących metod oceny IRB, instytucje powinny dokonać analizy reprezentatywności danych na etapie opracowania modelu odnośnie wszystkich poniższych:

• (a) zakresu stosowania;
• (b) definicji niewykonania zobowiązania;
• (c) rozkładu stosownej charakterystyki ryzyka;
• (d) norm kredytowania i polityki dotyczącej odzyskiwania należności.

Do celu ust. 21 ppkt. (a) instytucje powinny dokonać analizy segmentacji ekspozycji i rozważyć, czy nastąpiły jakiekolwiek zmiany w zakresie stosowania rozpatrywanego modelu w okresie objętym danymi wykorzystywanymi do opracowania modelu klasyfikacji dłużników lub ekspozycji do klas i pul. W przypadku nastąpienia takich zmian, instytucje powinny dokonać analizy czynników ryzyka odpowiednio do zmiany zakresu stosowania modelu poprzez porównanie ich rozkładu w ZDO przed zmianą i po zmianie jak również z rozkładem tych czynników ryzyka w portfelu stosowania. W tym celu instytucje powinny zastosować metody statystyczne takie jak analizę klastrową lub podobne techniki wskazujące reprezentatywność. W przypadku modeli zbiorczych analiza powinna być przeprowadzona odnośnie tej części zakresu modelu, która jest stosowana przez instytucję.

Do celu ust. 21 ppkt. (b) instytucje powinny zapewnić, aby definicja niewykonania zobowiązania stanowiąca podstawę danych wykorzystanych do opracowania modelu była zgodna w danym okresie oraz w szczególności aby była zgodna z wszystkimi poniżej:

• (a) aby dokonano korekty w celu osiągnięcia zgodności z obecną definicją niewykonania zobowiązania, w przypadku gdy definicja niewykonania zobowiązania została zmieniona w okresie obserwacji;
• (b) aby podjęte zostały przez instytucję odpowiednie środki, w przypadku gdy model obejmuje ekspozycje na kilku obszarach jurysdykcji, które posiadają lub posiadały różne definicje niewykonania zobowiązania;
• (c) aby definicja niewykonania zobowiązania w każdym źródle danych została przeanalizowana oddzielnie;
• (d) aby definicja niewykonania zobowiązania wykorzystana dla celów opracowania modelu nie miała negatywnego wpływu na strukturę i wyniki modelu ratingowego w zakresie różnicowania ryzyka i zdolności predykacyjnej, w przypadku gdy definicja ta różni się od definicji niewykonania zobowiązania stosowanej przez instytucję zgodnie z art. 178 rozporządzenia (UE) nr 575/2013.

Dla celu ust. 21 ppkt. (c) instytucje powinny dokonywać analizy rozkładu i zakresu wartości kluczowej charakterystyki ryzyka dotyczącego danych wykorzystywanych do opracowania modelu dla zróżnicowania ryzyka w porównaniu z portfelem stosowania. Jeśli chodzi o modele LGD instytucje powinny dokonać takiej analizy oddzielnie dla ekspozycji cechujących się niewykonaniem zobowiązania oraz ekspozycji cechujących się wykonaniem zobowiązania.

Instytucje powinny dokonywać analizy reprezentatywności danych w zakresie struktury portfela za pomocą stosownej charakterystyki ryzyka w oparciu o badania statystyczne określone w ich polityce, aby zapewnić że zakres wartości uzyskanych odnośnie tej charakterystyki ryzyka w portfelu stosowania został odpowiednio odzwierciedlony w próbie opracowania. W przypadku gdy wykonanie badań statystycznych nie jest możliwe, instytucje powinny przeprowadzić co najmniej analizę jakościową na podstawie statystyk opisowych struktury portfela, biorąc pod uwagę możliwe efekty starzenia się”, o których mowa w art. 180 ust. 2 lit. f) rozporządzenia (UE) nr 575/2013. Rozpatrując wyniki takiej analizy, instytucje powinny wziąć pod uwagę wrażliwość charakterystyki ryzyka na warunki ekonomiczne. Istotne różnice w kluczowej charakterystyce ryzyka pomiędzy próbą danych a portfelem stosowania powinny być usunięte na przykład poprzez wykorzystanie innej próby danych lub podzbioru obserwacji bądź odpowiednio uwzględniając tę charakterystykę ryzyka jako czynniki ryzyka w modelu.

Do celu ust. 21 ppkt. (d) instytucje powinny dokonać analizy tego, czy przez dany okres obserwacji historycznej nastąpiły znaczne zmiany w normach kredytowania lub polityce dotyczącej odzyskiwania należności bądź w określonym środowisku prawnym, w tym zmiany w prawie upadłościowym, procedurach zajmowania obciążonych nieruchomości i innych przepisach prawnych dotyczących realizacji zabezpieczeń, które mogą wpłynąć na poziom ryzyka lub rozkład bądź zakres charakterystyki ryzyka w portfelu objętym rozpatrywanym modelem. W przypadku gdy instytucje obserwują takie zmiany, powinny one porównać dane zawarte w ZDO przed zmianą i po zmianie polityki. Instytucje powinny zapewnić porównywalność obecnych standardów zawierania umów kredytowych lub standardów dotyczących odzyskiwania należności ze standardami stosowanymi do obserwacji ujętych w ZDO i wykorzystywanych do opracowania modelu.

W ramach modelu PD reprezentatywność danych wykorzystywanych do opracowania modelu dla zróżnicowania ryzyka nie wymaga, aby odsetek ekspozycji cechujących się niewykonaniem zobowiązania i ekspozycji cechujących się wykonaniem zobowiązania w takim zbiorze danych był równy odsetkowi ekspozycji cechujących się niewykonaniem zobowiązania i ekspozycji cechujących się wykonaniem zobowiązania w portfelu stosowania instytucji. Jednak instytucje powinny posiadać dostateczną liczbę obserwacji niewywiązywania się ze zobowiązania i wywiązywania się ze zobowiązania w zbiorze danych rozwojowych i powinny dokumentować tę różnicę.

4.2.4 Reprezentatywność danych do kalibracji parametrów ryzyka

Aby instytucje zapewniły, iż dane wykorzystywane do kwantyfikacji ryzyka są reprezentatywne dla portfela stosowania objętego stosownym modelem zgodnie z podsekcją 2 sekcja 6 rozdział 3 część trzecia rozporządzenia (UE) nr 575/2013 oraz art. 45 ust. 2 RST dotyczących metod oceny IRB, instytucje powinny dokonać analizy porównywalności danych wykorzystywanych w celu obliczania długoterminowych średnich współczynników niewykonania zobowiązania lub długoterminowych średnich LGD zgodnie z art. 179 ust. 1 lit. d) rozporządzenia (UE) nr 575/2013 oraz, w stosownych przypadkach, reprezentatywności puli zgodnie z art. 179 ust. 2 lit. b) tego rozporządzenia w zakresie wszystkich poniższych punktów:

• (a) zakresu stosowania;
• (b) definicji niewykonania zobowiązania;
• (c) rozkładu stosownej charakterystyki ryzyka;
• (d) obecnych i przewidywalnych warunków ekonomicznych i rynkowych;
• (e) norm kredytowania i polityki dotyczącej odzyskiwania należności.

Do celu ust. 28 ppkt. (a) instytucje powinny dokonać analizy określonej w ust. 22.

Do celu ust. 28 ppkt. (b) oraz w celu zapewnienia, że definicja niewykonania zobowiązania stanowiąca podstawę danych wykorzystywanych do kwantyfikacji ryzyka z każdego źródła danych jest zgodna z wymogami art. 178 rozporządzenia (UE) nr 575/2013, instytucje powinny dokonać porównania definicji niewykonania zobowiązania stosowanej obecnie przez instytucję z definicjami stosowanymi przy obserwacjach objętych zbiorem danych wykorzystywanych do kwantyfikacji ryzyka. W przypadku gdy definicja uległa zmianie w historycznym okresie obserwacji, instytucje powinny dokonać oceny reprezentatywności danych historycznych objętych ZDO i wykorzystanych do kwantyfikacji ryzyka w ten sam sposób jak określony dla danych zewnętrznych w rozdziale 6 wytycznych EBA dotyczących stosowania definicji niewykonania zobowiązania zgodnie z art. 178 rozporządzenia (UE) nr 575/2013. W przypadku gdy definicja niewykonania zobowiązania uległa zmianie w historycznym okresie obserwacji więcej niż jeden raz, instytucje powinny dokonać analizy oddzielnie dla każdej poprzedniej definicji niewykonania zobowiązania.

Do celu ust. 28 ppkt. (c) instytucje powinny dokonać odpowiedniej analizy, aby zapewnić, że na poziomie segmentu kalibracji zakresy wartości kluczowej charakterystyki ryzyka w portfelu stosowania są porównywalne z tymi w portfelu stanowiącym zbiór danych odniesienia dla kwantyfikacji ryzyka w stopniu wymaganym, aby zapewnić bezbłędną kwantyfikację ryzyka.

Do celu ust. 28 ppkt. (d) instytucje powinny dokonać analizy warunków rynkowych i ekonomicznych stanowiących podstawę danych w następujący sposób:

• (a) w zakresie szacowania wartości PD, zgodnie z sekcją 5.3.4;
• (b) w zakresie szacowania wartości LGD, zgodnie z sekcją 6.3.2 oraz biorąc pod uwagę wpływ okresu pogorszenia koniunktury gospodarczej zgodnie z art. 181 ust.1 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 575/2013.

Do celu ust. 28 ppkt. (e) instytucje powinny dokonać analizy tego, czy nastąpiły istotne zmiany w normach kredytowania lub polityce dotyczącej odzyskiwania należności w określonym okresie obserwacji historycznej, które mogą mieć wpływ na poziom ryzyka lub rozkład bądź zakresy charakterystyki określonych czynników ryzyka w portfelu objętym rozpatrywanym modelem. W przypadku gdy instytucje obserwują takie zmiany, powinny one dokonać analizy potencjalnego błędu w oszacowaniach parametrów ryzyka wynikającego z nastąpienia takich zmian w następujący sposób:

• (c) odnośnie do szacowania wartości PD, w zakresie poziomu współczynników niewykonania zobowiązania oraz prawdopodobnego zakresu zmienności współczynników niewykonania zobowiązania;
• (d) Odnośnie do szacowania wartości LGD, w zakresie wskaźników strat, średniego czasu trwania procedur dotyczących odzyskiwania należności, częstotliwości korzystania z pewnych scenariuszy dotyczących odzyskiwania należności oraz rozkładu wielkości strat.