4.5 Nadzorczy test wartości odstających

Instytucje powinny regularnie, co najmniej raz na kwartał, obliczać wpływ nagłego równoległego przesunięcia krzywej dochodowości o +/ - 200 punktów bazowych na wartość ekonomiczną swojego kapitału (EVE). Instytucje powinny regularnie, co najmniej raz w roku, zgłaszać właściwemu organowi zmianę EVE, która wynika z obliczeń. Jeżeli spadek EVE przekracza 20% funduszy własnych instytucji, instytucja powinna niezwłocznie poinformować o tym właściwy organ.

Instytucje powinny regularnie, co najmniej raz na kwartał, obliczać wpływ szoków dla ryzyka stopy procentowej na wartość ekonomiczną swojego kapitału (EVE), wykorzystując do tego scenariusze 1 – 6 określone w załączniku III. Instytucje powinny regularnie, co najmniej raz w roku za pomocą sprawozdania ICAAP, zgłaszać właściwemu organowi zmianę EVE, która wynika z obliczeń. Jeżeli spadek EVE przekracza 15% kapitału podstawowego Tier 1 instytucji w ramach któregokolwiek z sześciu scenariuszy, instytucja powinna niezwłocznie poinformować o tym właściwy organ.

Przy obliczaniu zmiany EVE do celów ustępów 113 i 114 instytucje powinny stosować w szczególności następujące zasady:

• a) Należy uwzględnić wszystkie pozycje instrumentów wrażliwych na zmiany stóp procentowych.
• b) Należy uwzględnić drobną działalność zaliczoną do portfela handlowego, chyba że jej ryzyko stopy procentowej jest uwzględnione w innej mierze ryzyka.
• c) Wszystkie instrumenty w kapitale podstawowym Tier 1 i inne bezterminowe fundusze własne bez żadnych dat przedterminowego wykupu powinny zostać wyłączone z obliczeń w ramach standardowego testu wartości odstających EVE.
• d) W obliczeniach instytucje powinny uwzględniać opcje automatyczne i behawioralne. Instytucje powinny dostosować kluczowe założenia behawioralne dotyczące modelowania do właściwości różnych scenariuszy stopy procentowej.
• e) Należy uwzględnić zobowiązania emerytalne i aktywa programu emerytalnego, chyba że ich ryzyko stopy procentowej jest uwzględnione w innej mierze ryzyka.
• f) Przepływy środków pieniężnych z instrumentów wrażliwych na zmiany stów procentowych powinny obejmować wszelkie spłaty kapitału, przeszacowania kapitału i płatności odsetek.
• g) Instytucje posiadające wskaźnik ekspozycji zagrożonych⁸ wynoszący min. 2% powinny uwzględnić ekspozycje zagrożone jako ogólne instrumenty wrażliwe na zmiany stóp procentowych, których modelowanie powinno odzwierciedlać przepływy środków pieniężnych i ich harmonogram. Ekspozycje zagrożone powinny być uwzględniane w ujęciu netto.
• h) Instytucje powinny brać pod uwagę dolne pułapy stóp procentowych, właściwe dla określonych instrumentów.
• i) Sposób traktowania marży handlowych i innych składników spreadu w płatnościach z tytułu odsetek pod względem ich wyłączenia z przepływów pieniężnych lub włączenia do przepływów pieniężnych powinien być zgodny z wewnętrznym podejściem instytucji w zakresie zarządzania i pomiaru ryzyka dla stopy procentowej w portfelu bankowym. Instytucje powinny powiadomić właściwy organ o tym, czy wyłączają marże handlowe i inne składniki spreadu z obliczeń. W przypadku wyłączenia marży handlowych i innych składników spreadu instytucje powinny (i) stosować przejrzystą metodę określania stopy wolnej od ryzyka w momencie powstawania poszczególnych instrumentów; (ii) stosować jednolitą metodę wśród wszystkich jednostek gospodarczych; oraz (iii) dopilnować, by wyłączenie marży handlowych i innych składników spreadu z przepływów pieniężnych było spójne ze sposobem, w jaki instytucja zarządza i zabezpiecza IRRBB.
• j) Zmianę EVE należy obliczyć przy założeniu bilansu odpływów.
• k) W odniesieniu do każdej waluty, począwszy od - 100 punktów bazowych dla okresów bezpośredniej zapadalności, należy stosować dolny pułap stopy procentowej po wystąpieniu szoku, uzależniony od terminu zapadalności. Pułap ten powinien wzrastać
• o 5 punktów bazowych rocznie, osiągając ostatecznie poziom 0% w przypadku okresów zapadalności wynoszących min. 20 lat. Jeżeli zaobserwowane stopy są niższe od bieżącej niższej stopy referencyjnej wynoszącej - 100 punktów bazowych, instytucje powinny stosować niższą zaobserwowaną stopę⁹ .
• l) Instytucje powinny obliczać zmianę EVE co najmniej w odniesieniu do każdej waluty, w przypadku gdy aktywa lub zobowiązania denominowane w tej walucie stanowią co najmniej 5% łącznych aktywów finansowych w portfelu bankowym (z wyłączeniem aktywów rzeczowych) lub zobowiązań albo poniżej 5%, jeżeli suma aktywów lub zobowiązań uwzględnionych w obliczeniach jest niższa niż 90% zaliczanych do portfela bankowego łącznych aktywów finansowych (z wyłączeniem aktywów rzeczowych) lub zobowiązań finansowych (istotnych pozycji).
• m) Przy obliczaniu całkowitej zmiany EVE dla każdego scenariusza szokowego w odniesieniu do stopy procentowej instytucje powinny łączyć wszystkie ujemne i dodatnie zmiany EVE, jakie nastąpiły w każdej walucie. Zmiany dodatnie powinny być ważone współczynnikiem wynoszącym 50%.
• n) Należy zastosować odpowiednią ogólną krzywą dochodowości „wolną od ryzyka” w zależności od waluty (np. krzywe stóp swapowych). Krzywa ta nie powinna obejmować spreadów kredytowych ani spreadów płynności właściwych dla konkretnego instrumentu lub konkretnej jednostki.
• o) Zakładany termin behawioralnego przeszacowania dla depozytów detalicznych i niefinansowych depozytów hurtowych bez konkretnych terminów przeszacowania (depozyty o nieustalonym terminie wymagalności) należy ograniczyć maksymalnie do średnio pięciu lat. Limit wynoszący pięć lat stosuje się indywidualnie dla każdej waluty. Depozyty o nieustalonym terminie wymagalności otrzymane od instytucji finansowych nie powinny być objęte modelowaniem behawioralnym.

⁸ Stosunek ekspozycji zagrożonych (zagrożone papiery dłużne i kredyty oraz zaliczki lub łączne dłużne papiery wa rtościowe i kredyty oraz zaliczki brutto) obliczony na poziomie instytucji.

⁹ EUNB może przewidzieć zmianę tego dolnego pułapu, aby zapewnić wystarczającą ostrożność niższej stopy referencyjnej, biorąc pod uwagę przyszłe zmiany stóp procentowych.

Podczas obliczania skutków standardowego testu wartości odstających EVE instytucje powinny stosować metody kalkulacji określone w pozycjach Wartość ekonomiczna kapitału w załącznikach I i II.