5.6. Πλαίσιο διαχείρισης κινδύνων

Κατά την αξιολόγηση του πλαισίου διαχείρισης κινδύνων του ιδρύματος, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να αξιολογούν τη συμμόρφωση του ιδρύματος προς τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΑΤ σχετικά με την εσωτερική διακυβέρνηση, τον κανονισμό σχετικά με την ψηφιακή επιχειρησιακή ανθεκτικότητα (DORA) και άλλες κατευθυντήριες γραμμές της ΕΑΤ που εκδίδονται σύμφωνα με το άρθρο 74 παράγραφος 3 της οδηγίας 2013/36/ΕΕ σχετικά με τις ρυθμίσεις, τις διαδικασίες και τους μηχανισμούς εσωτερικής διακυβέρνησης. Στο πλαίσιο αυτό, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να εξετάζουν, μεταξύ άλλων, αν:

• α. το ίδρυμα έχει θεσπίσει κατάλληλο πλαίσιο διαχείρισης κινδύνων και διαδικασίες διαχείρισης κινδύνων, που περιλαμβάνουν κατάλληλη και εφαρμοζόμενη στρατηγική κινδύνων, διάθεση για ανάληψη κινδύνων, συμπεριλαμβανομένης της πολιτικής διαχείρισης κινδύνων τρίτων, πλαίσια ΔΑΕΕΚ και ΔΑΕΕΡ και ικανότητες βάσει αποτελεσμάτων ασκήσεων προσομοιώσης ακραίων καταστάσεων·
• β. κατά περίπτωση, το πλαίσιο διαχείρισης κινδύνων σε επίπεδο ομίλου καλύπτει όλους τους σημαντικούς κινδύνους, ανεξάρτητα από το αν ο κίνδυνος προέρχεται από οντότητες που δεν υπόκεινται σε ενοποίηση, και παρέχει μια ολοκληρωμένη εικόνα όλων των κινδύνων στους οποίους εκτίθεται ή ενδέχεται να εκτεθεί το ίδρυμα·
• γ. το διοικητικό όργανο έχει την τελική ευθύνη για τη στρατηγική κινδύνου, τη διάθεση για ανάληψη κινδύνου και το πλαίσιο διαχείρισης κινδύνων και παρέχει κατάλληλη καθοδήγηση και εποπτεία·
• δ. το ίδρυμα, και, κατά περίπτωση, το ίδρυμα στο οποίο ενοποιείται, έχει τεκμηριώσει και εφαρμόσει κατάλληλη στρατηγική διαχείρισης κινδύνων και διάθεση για ανάληψη κινδύνου, οι οποίες καλύπτουν όλους τους σημαντικούς κινδύνους του ιδρύματος, περιλαμβάνουν όρια και επίπεδα ανοχής κινδύνου και αντικατοπτρίζουν τους χρηματοοικονομικούς πόρους του ιδρύματος·
• ε. το πλαίσιο διαχείρισης κινδύνων καθιερώνει επαρκείς διαδικασίες για τον προσδιορισμό, τη μέτρηση, τον μετριασμό και την παρακολούθηση των κινδύνων, τον βαθμό στον οποίο εντάσσεται στη συνολική στρατηγική του ιδρύματος και τον τρόπο με τον οποίο επηρεάζει την εν λόγω στρατηγική·

στ. οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων είναι σαφείς, διαφανείς και επαρκώς τεκμηριωμένες και λαμβάνουν υπόψη κατάλληλους παράγοντες κινδύνου, καθώς και το κατά πόσον οι πολιτικές και οι τροποποιήσεις των πολιτικών κοινοποιούνται δεόντως και εγκαίρως·

• ζ. υπάρχουν κατάλληλοι και συνεκτικοί δεσμοί μεταξύ της επιχειρηματικής στρατηγικής, της στρατηγικής κινδύνων, της στρατηγικής ψηφιακής επιχειρησιακής ανθεκτικότητας, της διάθεσης για ανάληψη κινδύνου και του πλαισίου διαχείρισης κινδύνων, των πλαισίων διαχείρισης κεφαλαίου και ρευστότητας, καθώς και του σχεδίου του ιδρύματος για την αντιμετώπιση των ΠΚΔ κινδύνων, σύμφωνα με το άρθρο 76 παράγραφος 2 της οδηγίας 2013/36/ΕΕ.

Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να αξιολογούν κατά πόσον το ίδρυμα διαθέτει επαρκώς τεκμηριωμένη πολιτική έγκρισης νέων προϊόντων, η οποία εγκρίνεται από το διοικητικό όργανο και καλύπτει την ανάπτυξη νέων αγορών, προϊόντων, υπηρεσιών και σημαντικών αλλαγών σε ήδη υφιστάμενες αγορές, προϊόντα και υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων των έκτακτων συναλλαγών. Οι αρμόδιες αρχές πρέπει επίσης να εξετάζουν κατά πόσον οι λειτουργίες διαχείρισης κινδύνων και κανονιστικής συμμόρφωσης συμμετέχουν δεόντως στην αξιολόγηση και την έγκριση νέων προϊόντων ή σημαντικών αλλαγών σε υφιστάμενα προϊόντα, καθώς και κατά πόσον οι εγκρίσεις συνδέονται με την επάρκεια των αντίστοιχων ελέγχων.

Πλαίσια της ΔΑΕΕΚ και της ΔΑΕΕΡ

Κατά την αξιολόγηση των πλαισίων της ΔΑΕΕΚ και της ΔΑΕΕΡ του ιδρύματος, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να αξιολογούν τη συμμόρφωση του ιδρύματος προς τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΑΤ σχετικά με τις πληροφορίες της ΔΑΕΕΚ και της ΔΑΕΕΡ²² . Η αξιολόγηση των πλαισίων της ΔΑΕΕΚ και της ΔΑΕΕΡ του ιδρύματος πρέπει να περιλαμβάνει την περιοδική επανεξέταση της ΔΑΕΕΚ και της ΔΑΕΕΡ και να προσδιορίζει την αρτιότητα, την αποτελεσματικότητα και την πληρότητά τους. Στο πλαίσιο αυτό, οι αρμόδιες αρχές πρέπει:

• α. να αξιολογούν τον τρόπο με τον οποίο η ΔΑΕΕΚ και η ΔΑΕΕΡ ενσωματώνονται στις συνολικές πρακτικές διαχείρισης κινδύνων και στρατηγικής διαχείρισης του ιδρύματος, συμπεριλαμβανομένων του κεφαλαιακού σχεδιασμού και του σχεδιασμού ρευστότητας, καθώς και το κατά πόσον έχουν προορατικό χαρακτήρα·
• β. να εξετάζουν την καταλληλότητα της ΔΑΕΕΚ και της ΔΑΕΕΡ για την αξιολόγηση και τη διατήρηση επαρκούς επιπέδου εσωτερικού κεφαλαίου και ρευστότητας, προκειμένου να καλύπτονται οι κίνδυνοι του ιδρύματος και να λαμβάνονται ορθές επιχειρηματικές αποφάσεις (π.χ. όσον αφορά την κατανομή του κεφαλαίου στο πλαίσιο του επιχειρηματικού σχεδίου), ακόμη και υπό συνθήκες ακραίων καταστάσεων·
• γ. να αξιολογούν αν η ΔΑΕΕΚ και η ΔΑΕΕΡ ενσωματώνονται στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων και διαχείρισης σε όλα τα επίπεδα του ιδρύματος (π.χ. καθορισμός ορίων, μέτρηση επιδόσεων)·
• δ. να επαληθεύουν κατά πόσον τα πλαίσια της ΔΑΕΕΚ και της ΔΑΕΕΡ υπόκεινται σε τακτική εποπτεία από το διοικητικό όργανο, μεταξύ άλλων σε έγκριση των πλαισίων και των αποτελεσμάτων τους·
• ε. να αξιολογούν αν η ΔΑΕΕΚ και η ΔΑΕΕΡ εφαρμόζονται με συνεπή και αναλογικό τρόπο σε όλους τους επιχειρηματικούς τομείς και τις νομικές οντότητες του ιδρύματος και καλύπτουν όλους τους σημαντικούς κινδύνους στους οποίους εκτίθεται ή ενδέχεται να εκτεθεί το ίδρυμα·

στ. να αξιολογούν τη συμμόρφωση προς τις σχετικές νομικές και κανονιστικές απαιτήσεις και, επίσης, να εξετάζουν κατά πόσον η ΔΑΕΕΚ του ιδρύματος εντοπίζει αναδυόμενους κινδύνους ή/και κινδύνους χαμηλής πιθανότητας και υψηλού αντίκτυπου, συμπεριλαμβανομένων των κινδύνων ΤΠΕ, των περιβαλλοντικών κινδύνων και των γεωπολιτικών αβεβαιοτήτων·

• ζ. να αξιολογούν αν δικαιολογούνται τυχόν αποκλίσεις από την τυπική ΔΑΕΕΚ ή τη ΔΑΕΕΡ του ιδρύματος για μία ή περισσότερες από τις νομικές οντότητες ή τους επιχειρηματικούς τομείς του.

²² Κατευθυντήριες γραμμές της ΕΑΤ σχετικά με τις πληροφορίες της ΔΑΕΕΚ και της ΔΑΕΕΡ που συλλέγονται για τους σκοπούς της ΔΕΕΑ (EBA/GL/2016/10).

Οι εν λόγω αξιολογήσεις πρέπει να συμβάλουν στον προσδιορισμό των P2R και στην αξιολόγηση της κεφαλαιακής επάρκειας όπως περιγράφεται στον Τίτλο 7, καθώς και στην αξιολόγηση της επάρκειας της ρευστότητας και της χρηματοδότησης όπως ορίζεται στον τίτλο 8.

Αξιολόγηση των ασκήσεων προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων που διενεργεί το ίδρυμα

Κατά την αξιολόγηση των ασκήσεων προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων του ιδρύματος, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να αξιολογούν τη συμμόρφωση του ιδρύματος προς τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΑΤ για τις ασκήσεις προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων²³ και τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΑΤ σχετικά με την ανάλυση περιβαλλοντικών σεναρίων για την ενσωμάτωση των περιβαλλοντικών κινδύνων. Η αξιολόγηση αυτή περιλαμβάνει την εξέταση του προγράμματος ασκήσεων προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων του ιδρύματος, λαμβάνοντας υπόψη το μέγεθος και την εσωτερική οργάνωση, καθώς και τη φύση, την κλίμακα και την πολυπλοκότητα των δραστηριοτήτων του ιδρύματος.

²³ Κατευθυντήριες γραμμές της ΕΑΤ για τις προσομοιώσεις ακραίων καταστάσεων (EBA/GL/2018/04).

Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να προβαίνουν σε ποιοτική αξιολόγηση του προγράμματος ασκήσεων προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων του ιδρύματος, καθώς και σε ποσοτική αξιολόγηση των αποτελεσμάτων των ασκήσεων προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων. Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να εξετάζουν τα αποτελέσματα της ποιοτικής και ποσοτικής αξιολόγησης μαζί με τα αποτελέσματα των εποπτικών ασκήσεων προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων (βλ. τίτλο 12) για τους σκοπούς της αξιολόγησης της κεφαλαιακής επάρκειας και της επάρκειας ρευστότητας, καθώς και του προσδιορισμού της κατάλληλης εποπτικής δράσης στις διαπιστωθείσες ελλείψεις. Εάν από την εξέταση των ασκήσεων προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων διαπιστωθούν ελλείψεις στη διακυβέρνηση του ιδρύματος και στους ελέγχους σε επίπεδο ιδρύματος, αυτές πρέπει να λαμβάνονται υπόψη από τις αρμόδιες αρχές κατά την αξιολόγηση των εν λόγω τομέων. Επιπλέον, τα αποτελέσματα των ασκήσεων προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων του ιδρύματος μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αξιολόγηση του κεφαλαιακού σχεδιασμού του ιδρύματος, καθώς και για την ποσοτικοποίηση των απαιτήσεων ρευστότητας για την αξιολόγηση της επάρκειας ρευστότητας.

Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να αξιολογούν τον βαθμό στον οποίο οι ασκήσεις προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων ενσωματώνονται στο πλαίσιο διαχείρισης κινδύνων του ιδρύματος, συμπεριλαμβανομένου του τρόπου με τον οποίο λαμβάνονται υπόψη οι ασκήσεις προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων στις διαδικασίες καθορισμού της διάθεσης για ανάληψη κινδύνου και των ορίων του ιδρύματος. Επιπλέον, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να αξιολογούν τη συμμετοχή των ανώτερων διοικητικών στελεχών και του διοικητικού οργάνου του ιδρύματος στο πρόγραμμα ασκήσεων προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των εσωτερικών αναφορών, καθώς και τον βαθμό ενσωμάτωσης των ασκήσεων προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων και των αποτελεσμάτων τους στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων.

Κατά την αξιολόγηση του προγράμματος ασκήσεων προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων, των αποτελεσμάτων των ασκήσεων προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων και των προτεινόμενων δράσεων διαχείρισης, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να εξετάζουν τόσο τις ιδιοσυγκρασιακές προοπτικές όσο και τις προοπτικές του συστήματος ως συνόλου. Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να εξετάζουν τη σκοπιμότητα των δράσεων διαχείρισης σε ακραίες καταστάσεις, μεταξύ άλλων το κατά πόσον τα χρονοδιαγράμματα για την υλοποίηση των δράσεων είναι ρεαλιστικά, και να λαμβάνουν υπόψη τα ιδιοσυγκρασιακά χαρακτηριστικά του ιδρύματος. Κατά την εξέταση των προγραμμάτων ασκήσεων προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων των διασυνοριακών ομίλων, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τα δυνητικά εμπόδια στη δυνατότητα μεταβίβασης κεφαλαίου και ρευστότητας εντός των ομίλων, καθώς και στη λειτουργία τυχόν ενδοομιλικών ρυθμίσεων χρηματοοικονομικής στήριξης, τα οποία ενδέχεται να προκύψουν σε ακραίες συνθήκες.

Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να αξιολογούν τα αποτελέσματα των ασκήσεων προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων²⁴ και το κατά πόσον το ίδρυμα είναι σε θέση να διατηρεί ανά πάσα στιγμή την ισχύουσα συνολική κεφαλαιακή απαίτηση με βάση τη ΔΕΕΑ (TSCR) σε δυσμενές σενάριο, καθώς και αν έχει προσδιορίσει ένα σύνολο δράσεων διαχείρισης για την αντιμετώπιση τυχόν παραβιάσεων της TSCR. Οι αρμόδιες αρχές πρέπει επίσης να εξετάζουν τις επιπτώσεις των ασκήσεων προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων στον δείκτη μόχλευσης ενός ιδρύματος, καθώς και τις επιλέξιμες υποχρεώσεις του που διατηρούνται για τους σκοπούς των ελάχιστων απαιτήσεων για επιλέξιμες υποχρεώσεις (MREL), όπως αναφέρεται στην οδηγία 2014/59/ΕΕ.

²⁴ Για τους σκοπούς της παρούσας παραγράφου, οι προσομοιώσεις ακραίων καταστάσεων δεν επεκτείνονται σε αντίστροφες ασκήσεις προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων.

Κατά την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων των ασκήσεων προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων, οι αρμόδιες αρχές πρέπει επίσης να λαμβάνουν υπόψη όλες τις γνωστές μελλοντικές ρυθμιστικές αλλαγές που επηρεάζουν το ίδρυμα εντός του πεδίου εφαρμογής και του χρονικού ορίζοντα της άσκησης προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων.