8 Νοοτροπία αντιμετώπισης κινδύνων

Η ορθή, επιμελής και συνεπής νοοτροπία αντιμετώπισης των κινδύνων θα πρέπει να αποτελεί βασικό στοιχείο της αποτελεσματικής διαχείρισης κινδύνου των επιχειρήσεων επενδύσεων και θα πρέπει να παρέχει στις επιχειρήσεις επενδύσεων τη δυνατότητα να λαμβάνουν ορθές και τεκμηριωμένες αποφάσεις.

Οι επιχειρήσεις επενδύσεων θα πρέπει να αναπτύξουν μια ολοκληρωμένη νοοτροπία αντιμετώπισης των κινδύνων σε επίπεδο επιχείρησης επενδύσεων, βασισμένη στην πλήρη κατανόηση και την ολιστική προσέγγιση των κινδύνων που αντιμετωπίζουν, συμπεριλαμβανομένων των κινδύνων για τους πελάτες, για τις αγορές, τον κίνδυνο για την ίδια την επιχείρηση επενδύσεων και τους κινδύνους ρευστότητας, ιδίως εκείνων που μπορεί να έχουν ουσιώδη αντίκτυπο στο επίπεδο των διαθέσιμων ιδίων κεφαλαίων ή στον τρόπο διαχείρισής τους, λαμβάνοντας υπόψη την ικανότητα ανάληψης κινδύνων και τη διάθεση ανάληψης κινδύνου της επιχείρησης επενδύσεων.

Οι επιχειρήσεις επενδύσεων θα πρέπει να αναπτύσσουν μια νοοτροπία αντιμετώπισης των κινδύνων μέσω των πολιτικών, της επικοινωνίας και της κατάρτισης του προσωπικού σχετικά με τις δραστηριότητες, τη στρατηγική και το προφίλ κινδύνου των επιχειρήσεων επενδύσεων, ενώ θα πρέπει επίσης να προσαρμόζουν την επικοινωνία και την εκπαίδευση του προσωπικού ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι ευθύνες του προσωπικού ως προς την ανάληψη και τη διαχείριση κινδύνων.

Τα μέλη του προσωπικού θα πρέπει να είναι πλήρως ενήμερα για τις αρμοδιότητές τους σχετικά με τη διαχείριση κινδύνων. Η διαχείριση κινδύνων δεν θα πρέπει να περιορίζεται στο εξειδικευμένο προσωπικό διαχείρισης κινδύνου ή στα τμήματα του συστήματος εσωτερικού ελέγχου. Οι επιχειρησιακές μονάδες, υπό την επίβλεψη του διοικητικού οργάνου, θα πρέπει να είναι οι κύριοι υπεύθυνοι για τη διαχείριση κινδύνων σε καθημερινή βάση, σύμφωνα με τις πολιτικές, τις διαδικασίες και τα συστήματα ελέγχου της επιχείρησης επενδύσεων, λαμβάνοντας υπόψη τη διάθεση και την ικανότητα ανάληψης κινδύνων της επιχείρησης επενδύσεων.

Μια ισχυρή νοοτροπία αντιμετώπισης των κινδύνων θα πρέπει να περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα στοιχεία:

• α. Άνωθεν συντονισμός: το διοικητικό όργανο θα πρέπει να είναι υπεύθυνο για τον καθορισμό και την κοινοποίηση των βασικών αξιών και προσδοκιών της επιχείρησης επενδύσεων. Η συμπεριφορά των μελών του θα πρέπει να απηχεί τις αξίες της επιχείρησης επενδύσεων. Τα διοικητικά στελέχη των επιχειρήσεων επενδύσεων, συμπεριλαμβανομένων των προσώπων που κατέχουν καίριες θέσεις, θα πρέπει να συμβάλλουν στην εσωτερική κοινοποίηση των βασικών αξιών και προσδοκιών στο προσωπικό. Το προσωπικό θα πρέπει να ενεργεί σύμφωνα με όλες τις ισχύουσες νομοθετικές και κανονιστικές διατάξεις και να παραπέμπει αμέσως σε ανώτερα τμήματα της ιεραρχικής κλίμακας τυχόν παρατηρούμενη μη συμμόρφωση εντός ή εκτός της επιχείρησης επενδύσεων (π.χ. στην αρμόδια αρχή μέσω μιας διαδικασίας καταγγελίας δυσλειτουργιών). Το διοικητικό όργανο θα πρέπει να προάγει, να παρακολουθεί και να αξιολογεί, σε σταθερή βάση, τη νοοτροπία αντιμετώπισης των κινδύνων της επιχείρησης επενδύσεων, να λαμβάνει υπόψη τον αντίκτυπο της νοοτροπίας αντιμετώπισης των κινδύνων στη χρηματοοικονομική σταθερότητα, στο προφίλ κινδύνου και στην άρτια διακυβέρνηση της επιχείρησης επενδύσεων και να επιφέρει αλλαγές όπου κρίνεται αναγκαίο.
• β. Λογοδοσία: τα μέλη του σχετικού προσωπικού σε όλα τα επίπεδα θα πρέπει να γνωρίζουν και να κατανοούν τις βασικές αξίες της επιχείρησης επενδύσεων και, στον βαθμό που απαιτείται για τον ρόλο τους, τη διάθεση και την ικανότητα ανάληψης κινδύνου της επιχείρησης επενδύσεων. Θα πρέπει να είναι σε θέση να επιτελούν τους ρόλους τους και να έχουν επίγνωση του γεγονότος ότι θα πρέπει να λογοδοτούν για τις ενέργειές τους σε σχέση με τη συμπεριφορά της επιχείρησης επενδύσεων όσον αφορά την ανάληψη κινδύνων.
• γ. Αποτελεσματική επικοινωνία και κριτική επανεξέταση: μια άρτια νοοτροπία αντιμετώπισης των κινδύνων θα πρέπει να προάγει ένα περιβάλλον ανοικτής επικοινωνίας και αποτελεσματικής κριτικής επανεξέτασης, στο πλαίσιο του οποίου οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων ενθαρρύνουν τη διατύπωση ευρέος φάσματος απόψεων, επιτρέπουν την υποβολή των υφιστάμενων πρακτικών σε δοκιμές, παρακινούν τα μέλη του προσωπικού να υιοθετούν εποικοδομητική κριτική στάση και προωθούν ένα περιβάλλον ανοικτής και εποικοδομητικής συμμετοχής σε ολόκληρη την οργάνωση.
• δ. Κίνητρα: η παροχή κατάλληλων κινήτρων θα πρέπει να διαδραματίζει βασικό ρόλο στην ευθυγράμμιση της συμπεριφοράς ως προς την ανάληψη κινδύνων με το προφίλ κινδύνου της επιχείρησης επενδύσεων και τα συμφέροντά της σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα¹⁹ .

¹⁹ Συμβουλευθείτε επίσης τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΑΤ σχετικά με τις ορθές πολιτικές αποδοχών σύμφωνα με την οδηγία (ΕΕ) 2034/2019