8.3. Measúnú ar an riosca maoinithe bunúsach

Ba cheart d’údaráis inniúla measúnú a dhéanamh ar riosca cistiúcháin na hinstitiúide agus ar cibé acu atá nó nach bhfuil na sócmhainní meántéarmacha agus fadtéarmacha agus na hítimí lasmuigh den chlár comhardaithe á meaitseáil go leordhóthanach le raon ionstraimí cobhsaí cistiúcháin faoi ghnáthchoinníollacha agus faoi choinníollacha struis araon. Áirítear leis an measúnú seo na gnéithe seo a leanas:

• a. meastóireacht ar phróifíl chistiúcháin na hinstitiúide;
• b. meastóireacht ar rioscaí do chobhsaíocht na próifíle cistiúcháin;
• c. meastóireacht ar rochtain iarbhír ar an margadh;
• d. meastóireacht ar an athrú a bhfuiltear ag súil leis ar rioscaí cistiúcháin bunaithe ar phleani cistiúcháin na hinstitiúide.

Meastóireacht ar phróifíl chistiúcháin na hinstitiúide

Ba cheart d’údaráis inniúla measúnú a dhéanamh ar oiriúnacht phróifíl cistiúcháin na hinstitiúide, lena n-áirítear neamhréireanna conarthacha agus iompraíochta meántéarmacha agus fadtéarmacha araon, i ndáil lena samhail gnó, lena straitéis agus lena hinghlacthacht riosca. Ba cheart dóibh a chur san áireamh cibé acu atá nó nach bhfuil sócmhainní meántéarmacha agus fadtéarmacha agus ítimí lasmuigh de chlár comhardaithe na hinstitiúide á meaitseáil go leordhóthanach le raon ionstraimí cobhsaí cistiúcháin, de bhun Airteagal 413 de Rialachán (AE) Uimh. 575/2013. Ba cheart d’údaráis inniúla tacú leis an measúnú seo trí anailís a dhéanamh ar an NSFR mar a shonraítear i dTeideal IV de Chuid a Sé de Rialachán (AE) Uimh. 575/2013 agus measúnú a dhéanamh ar cibé acu ar tuairiscíodh nó nár tuairiscíodh é seo i gceart.

Ba cheart d’údaráis inniúla breithniú a dhéanamh ar thionchar aon tosca rialála agus conarthacha (áitiúla) a théann i bhfeidhm ar shaintréithe iompraíochta soláthraithe maoinithe (e.g. rialacháin maidir le himréiteach, tarrtháil inmheánach, scéimeanna ráthaíochta taiscí, toisc go bhféadfadh tionchar a bheith acu ar iompar soláthraithe cistiúcháin) ar phróifíl chistiúcháin na hinstitiúide.

Ba cheart d’údaráis inniúla a mheasúnú cibé an bhféadfadh nó nach bhféadfadh méadú doghlactha ar chostas cistiúcháin agus cailleadh rochtana ar chistiú ar son na hinstitiúide a bheith ina thoradh ar easnaimh ionchasacha a eascraíonn as próifíl chistiúcháin na hinstitiúide, amhail neamhréireanna aibíochta a sháraíonn teorainneacha inghlactha, comhchruinnithe iomarcacha d'fhoinsí maoinithe, leibhéil iomarcacha eire sócmhainní nó cistiú míchuí nó éagobhsaí sócmhainní fadtéarmacha. Go háirithe, ní mór toimhdí maidir le greamaitheacht na maoinithe a mhealltar trí chainéil a bhraitheann ar theicneolaíocht airgeadais nó atá níos neamhthraidisiúnta , mar shampla ardáin taisce ar líne – a mheas go géar agus cásanna struis á bpleanáil nó á ndearadh.

Meastóireacht ar rioscaí do chobhsaíocht na próifíle cistiúcháin

Ba cheart d’údaráis inniúla breithniú a dhéanamh ar thosca a d’fhéadfadh cobhsaíocht na próifíle cistiúcháin a laghdú i ndáil le cineál agus saintréithe na sócmhainní, ítimí lasmuigh den chlár comhardaithe agus dliteanais. Ba cheart dóibh an neamhréiteach struchtúrach idir sócmhainní agus dliteanais a chur san áireamh (lena n-áirítear tionchar aon neamhréitigh airgeadra), meadarachtaí cuí cistiúcháin struchtúraigh (e.g. cóimheas iasachta/thaisce, bearna chistiúcháin custaiméara agus dréimire aibíochta atá coigeartaithe de réir iompraíochta), agus saintréithe cistiúcháin a d'fhéadfadh a léiriú go bhfuil rioscaí agus imní ML/TF méadaithe ann ó thaobh na stuamachta de. Ba cheart d'údaráis inniúla breithniú a dhéanamh freisin ar thionchar na gcaillteanas ar chobhsaíocht an chistithe; agus a fhios acu go bhféadfadh soláthraithe cistiúcháin a bheith íogair i leith caillteanas i bhfad níos ísle ná an caillteanas a chuirfeadh cóimheasa caipitil i mbaol.

Ba cheart d’údaráis inniúla measúnú a dhéanamh ar rioscaí d’inbhuanaitheacht na próifíle cistiúcháin a eascraíonn as comhchruinnithe i bhfoinsí maoinithe (go háirithe sna cineálacha ionstraimí cistiúcháin a úsáidtear, i margaí cistiúcháin sonracha, i gcontrapháirtithe aonair nó i gcontrapháirtithe nasctha). Mar shampla, ba cheart dóibh saintréithe na n‑earnálacha is ábhartha a ndéanann an institiúid seirbhísiú orthu agus ar an tionchar a bhíonn aige sin ar phróifíl riosca maoinithe na hinstitiúide a bhreithniú, agus aird ar leith á tabhairt ar neamhchosaintí ar earnálacha timthriallacha nó luaineacha.

Ba cheart d'údaráis inniúla an riosca go bhféadfadh drochthionchar a bheith ag eire sócmhainní ar inghlacthacht an mhargaidh d'fhiachas neamhurraithe na hinstitiúide (i gcomhthéacs shaintréithe an mhargaidh/na margaí ina n-oibríonn an institiúid agus samhail gnó na hinstitiúide) a bhreithniú, freisin.

Meastóireacht ar rochtain iarbhír ar an margadh

Ba cheart d'údaráis inniúla a bheith ar an eolas faoi rochtain iarbhír na hinstitiúide ar an margadh agus faoi bhagairtí reatha agus todhchaíocha ar an rochtain seo ar an margadh, lena n-áirítear cur isteach ar an rochtain ar mhargaí malairte eachtraí (lena n-áirítear cur isteach neamhghnách). Maidir leis an measúnú, ba cheart dóibh a chur san áireamh a mhéid a dhéanann an institiúid éilimh arda ar mhargaí nó ar chontrapháirtithe áirithe (lena n‑áirítear bainc cheannais) i gcoibhneas le hacmhainn na margaí/na gcontrapháirtithe sin, aon athruithe suntasacha nó gan choinne ar eisiúint fiachais, an riosca go bhféadfadh tionchar diúltach a bheith ag nuacht faoin institiúid ar an margadh (brath/muinín) agus dá bhrí sin rochtain ar an margadh, agus comharthaí go bhféadfadh rioscaí leachtachta gearrthéarmacha an rochtain atá ag an institiúid ar a mór-mhargaí cistiúcháin a laghdú.

Meastóireacht ar an athrú a bhfuiltear ag súil leis ar rioscaí cistiúcháin bunaithe ar phlean cistiúcháin na hinstitiúide

Ba cheart d’údaráis inniúla an t-athrú ionchasach ar rioscaí cistiúcháin a mheas bunaithe ar phlean cistiúcháin na hinstitiúide agus ba cheart dóibh teacht ar thuairim ar indéantacht an phlean (amhail cúltástáil, cásanna malartacha a mheas).