C.2.2 Eolas, scileanna agus taithí iomchuí aonair

Ba cheart go mbeadh tuiscint atá cothrom le dáta ag comhaltaí den chomhlacht bainistíochta ar ghníomhaíochtaí gnó an eisitheora ARTanna nó an CASP agus ar na rioscaí go léir a bhaineann leo, ar leibhéal atá i gcomhréir lena gcuid freagrachtaí. Áirítear leis sin tuiscint iomchuí ar na réimsí sin nach bhfuil freagracht dhíreach ar chomhalta aonair astu ach atá cuntasach i dteannta a chéile in éineacht le comhaltaí eile den chomhlacht bainistíochta.

Ba cheart go mbeadh tuiscint shoiléir ag comhaltaí den chomhlacht bainistíochta ar eisitheoir ARTanna nó ar shocruithe rialachais CASP, ar a ról agus a bhfreagrachtaí faoi seach agus, i gcás inarb infheidhme, ar struchtúr an ghrúpa.

Ba cheart do chomhaltaí den chomhlacht bainistíochta tuiscint a fháil ar na coinbhleachtaí leasa a d’fhéadfadh a bheith ann idir eisitheoir ART nó an CASP agus aon cheann dá gheallsealbhóirí.

Ba cheart go mbeadh comhaltaí den chomhlacht bainistíochta in ann rannchuidiú le cultúr corparáideach agus riosca iomchuí, luachanna corparáideacha agus iompraíocht laistigh den chomhlacht bainistíochta a chur chun feidhme chun an gnó a dhéanamh ar bhealach inniúil agus freagrach.

Ba cheart an méid seo a leanas a chur san áireamh sa mheasúnú ar eolas, scileanna agus taithí iomchuí:

• a. ról agus dualgais an phoist agus na cumais riachtanacha;
• b. an t-eolas agus na scileanna a ghnóthaítear trí oideachas, oiliúint agus cleachtas;
• c. an taithí phraiticiúil agus ghairmiúil a fuarthas i bpoist roimhe seo agus i stiúrthóireachtaí reatha eile; agus
• d. an t-eolas, na scileanna agus an taithí a fuarthas agus a léiríodh trí iompar gairmiúil an chomhalta.

Ba cheart leibhéal agus próifíl oideachas an chomhalta a mheas agus cibé acu an mbaineann nó nach mbaineann sé leis an earnáil airgeadais, lena n-áirítear margaí criptea-shócmhainní, nó réimsí ábhartha eile. Go sonrach, is féidir a mheas go ginearálta go bhfuil oideachas i réimsí an airgeadais, lena n-áirítear criptea-shócmhainní, eacnamaíocht, dlí, cuntasaíocht, iniúchóireacht, riarachán, rialáil airgeadais, teicneolaíocht faisnéise, agus modhanna cainníochtúla, ábhartha d’eintitis airgeadais, lena n-áirítear eisitheoirí ARTanna agus CASPanna.

Níor cheart go mbeadh an measúnú teoranta do leibhéal oideachais an chomhalta ná do chruthúnas ar thréimhse áirithe seirbhíse in eintiteas airgeadais, in eisitheoir ARTanna nó CASP nó i ngnólachtaí eile i réimsí a bhaineann le margaí criptea-shócmhainní agus i margaí airgeadais eile. Ba cheart anailís níos críochnúla a dhéanamh ar thaithí phraiticiúil an chomhalta maidir le gníomhaíochtaí an eisitheora ARTanna nó CASP, toisc go mbraitheann an t-eolas a fuarthas ó ghairmeacha roimhe sin ar chineál, ar scála agus ar chastacht an ghnó chomh maith leis an bhfeidhm a chomhlíon an comhalta ann.

Chun measúnú ceart a dhéanamh ar scileanna chomhaltaí den chomhlacht bainistíochta, ba cheart d’eisitheoirí ARTanna agus CASPanna breithniú a dhéanamh ar úsáid a bhaint as an liosta neamh-uileghabhálach de scileanna ábhartha a leagtar amach in Iarscríbhinn II a ghabhann le Treoirlínte Comhpháirteacha ÚBE agus ESMA maidir leis an measúnú ar oiriúnacht chomhaltaí den chomhlacht bainistíochta agus shealbhóirí príomhfheidhme faoi Threoir 2013/36/AE agus Treoir 2014/65/AE, agus ról agus dualgais an phoist atá ag comhalta den chomhlacht bainistíochta á gcur san áireamh.

Agus measúnú á dhéanamh ar eolas agus taithí leordhóthanach comhalta, ba cheart machnamh a dhéanamh ar thaithí theoiriciúil agus phraiticiúil a bhaineann leis na nithe seo a leanas:

• a. rialáil na margaí airgeadais, go háirithe maidir le hionstraimí airgeadais, mar a shainmhínítear é in Airteagal 4(1), pointe (15) de Threoir 2014/65/AE agus ionstraimí airgeadais DLT mar a shainmhínítear é in Airteagal 2(1)(11) de Rialachán (AE) 2022/858;
• b. criptea-shócmhainní, lena n-áirítear comharthaí sócmhainn-tagartha agus comharthaí ríomh-airgid;
• c. an tuiscint ábhartha ar chineál éagsúil na gcineálacha éagsúla criptea-shócmhainní;
• d. prionsabail agus nósanna imeachta bainistíochta riosca;
• e. bainistiú rioscaí leachtachta, rioscaí margaidh agus creidmheasa i ndáil le gníomhaíochtaí gnó eisitheora ARTanna nó CASP;
• f. ceanglais faoi Rialachán (AE) 2022/2554 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 14 Nollaig 2022 maidir le hathléimneacht dhigiteach oibríochtúil don earnáil airgeadais⁵ ;
• g. ceanglais maidir le húsáid soláthraithe tríú páirtí, lena n-áirítear socruithe seachfhoinsithe agus bainistiú soláthraithe tríú páirtí;
• h. cuntasaíocht agus iniúchóireacht;
• i. oibleagáidí maidir le frithsciúradh airgid agus frithmhaoiniú sceimhlitheoireachta;
• j. ceanglais cosanta sonraí;
• k. an cumas measúnú a dhéanamh ar éifeachtacht socruithe eisitheora ARTanna nó CASPanna lena n-áirithítear rialachas éifeachtach, maoirseacht éifeachtach agus rialuithe inmheánacha éifeachtacha;
• l. léirmhíniú na faisnéise airgeadais agus sainaithint na bpríomh-shaincheisteanna bunaithe ar an bhfaisnéis sin;
• m. eolas bainistíochta, lena n-áirítear pleanáil straitéiseach, tuiscint ar straitéis ghnó nó plean gnó institiúide agus é sin a bhaint amach;
• n. an cumas a dtuairimí a chur i láthair, straitéisí agus cuspóirí gnó a phlé; agus
• o. i gcás ina bhfuil post an chomhalta laistigh d’eisitheoir ARTanna, na ceanglais dhlíthiúla ábhartha maidir le ARTanna a eisiúint.

⁵ IO L 333, 27.12.2022, lgh. 1–79

Maidir le pointe i. thuas, gan dochar do thrasuí náisiúnta Threoir 2015/849/AE, an comhalta de chomhlacht bainistíochta CASPanna a shainaithnítear a bheith freagrach as cur chun feidhme na ndlíthe, na rialachán agus na bhforálacha riaracháin is gá chun Treoir (AE) 2015/849/AE a chomhlíonadh, ba cheart go mbeadh eolas maith, scileanna maithe agus taithí ábhartha acu maidir le sainaithint agus measúnú riosca ML/TF, agus maidir le beartais, rialuithe agus nósanna imeachta AML/CFT. Ba cheart go mbeadh tuiscint mhaith ag an duine sin ar a mhéid atá samhail ghnó na hinstitiúide neamhchosanta ar rioscaí ML/TF.

Agus measúnú á dhéanamh ar an taithí phraiticiúil agus ghairmiúil a fuarthas ó phoist roimhe seo, ba cheart aird ar leith a thabhairt ar na nithe seo a leanas:

• a. cineál an phoist a shealbhaítear agus a leibhéal ordlathach;
• b. fad na seirbhíse laistigh de phost;
• c. líon na bhfo-oibrithe;
• d. cineál agus castacht an ghnólachta ina raibh an post, lena n-áirítear a struchtúr eagraíochtúil;
• e. raon feidhme inniúlachtaí, cumhachtaí cinnteoireachta agus freagrachtaí an chomhalta;
• f. an t-eolas teicniúil a fuarthas tríd an bpost;
• g. eolas breise a fuarthas ó ghníomhaíochtaí acadúla.

I gcás inarb infheidhme, ba cheart go mbeadh comhaltaí den chomhlacht bainistíochta ina fheidhm mhaoirseachta in ann agóid a dhéanamh in aghaidh chinntí an chomhlachta bainistíochta ina fheidhm bhainistíochta agus in aghaidh chinntí bainistíochta ábhartha eile i gcás inar gá agus maoirseacht agus faireachán éifeachtach a dhéanamh ar chinnteoireacht an lucht bainistíochta.