6.3 Πολύπλοκες δομές και μη τυποποιημένες ή μη διαφανείς δραστηριότητες

Οι επιχειρήσεις επενδύσεων θα πρέπει να αποφεύγουν τη δημιουργία πολύπλοκων και δυνητικά μη διαφανών δομών. Στο πλαίσιο της διαδικασίας λήψης των αποφάσεών τους, οι επιχειρήσεις επενδύσεων θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τα αποτελέσματα της αξιολόγησης κινδύνου που διενεργούν προκειμένου να διερευνήσουν εάν οι εν λόγω δομές θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για σκοπό που συνδέεται με τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας ή με άλλα οικονομικά εγκλήματα, καθώς και τους αντίστοιχους ελέγχους και το νομικό πλαίσιο που εφαρμόζονται¹⁷ . Για τον σκοπό αυτό, οι επιχειρήσεις επενδύσεων θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τουλάχιστον:

• α. τον βαθμό στον οποίο η δικαιοδοσία στην οποία θα συγκροτηθεί η δομή τηρεί πράγματι τα ενωσιακά και διεθνή πρότυπα σχετικά με τη φορολογική διαφάνεια, την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και την καταπολέμηση της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας¹⁸ ,
• β. τον βαθμό στον οποίο η δομή εξυπηρετεί προφανή οικονομικό και νόμιμο σκοπό,
• γ. τον βαθμό στον οποίο η δομή θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την απόκρυψη της ταυτότητας του τελικού πραγματικού δικαιούχου,
• δ. τον βαθμό στον οποίο το αίτημα του πελάτη που συνεπάγεται την πιθανή συγκρότηση μιας δομής εγείρει ανησυχίες,
• ε. κατά πόσον η δομή ενδέχεται να εμποδίσει τη δέουσα εποπτεία από το διοικητικό όργανο της επιχείρησης επενδύσεων ή την ικανότητα της επιχείρησης επενδύσεων να διαχειριστεί τον σχετικό κίνδυνο και

στ. κατά πόσον η δομή προβάλλει προσκόμματα στην αποτελεσματική εποπτεία από τις αρμόδιες αρχές.

¹⁷ Για περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με την εκτίμηση του κινδύνου χώρας και του κινδύνου που σχετίζεται με μεμονωμένα προϊόντα και πελάτες, οι επιχειρήσεις επενδύσεων θα πρέπει επίσης να ανατρέξουν στις κοινές οδηγίες για τους παράγοντες κινδύνου σχετικά με τη ΝΕΠΔ/ΧΤ (EBA GL JC/2017/37) που βρίσκονται επί του παρόντος υπό εξέταση.

¹⁸ Βλ. επίσης τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) 2019/758 της Επιτροπής, της 31ης Ιανουαρίου 2019 για τη συμπλήρωση της οδηγίας (ΕΕ) 2015/849 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά ρυθμιστικά τεχνικά πρότυπα για τις ελάχιστες ενέργειες στις οποίες πρέπει να προβαίνουν και το είδος των επιπρόσθετων μέτρων που πρέπει να λαμβάνουν τα πιστωτικά ιδρύματα και οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί για τον μετριασμό του κινδύνου νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας σε ορισμένες τρίτες χώρες: https://eba.europa.eu/regulation - and - policy/anti - money - laundering - and - e - money/rts - on - the - implementation - of - group - wide - aml/cft - policies - in - third - countries

Σε κάθε περίπτωση, οι επιχειρήσεις επενδύσεων δεν θα πρέπει να δημιουργούν αδιαφανείς ή ασκόπως πολύπλοκες δομές οι οποίες στερούνται σαφούς οικονομικού σκεπτικού ή νομικού σκοπού ή δομές που θα μπορούσαν να εγείρουν ανησυχίες ότι ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν για σκοπό που συνδέεται με οικονομικό έγκλημα.

Κατά τη συγκρότηση των δομών αυτών, το διοικητικό όργανο θα πρέπει να κατανοεί τόσο τις δομές όσο και τον σκοπό τους, καθώς και τους συγκεκριμένους κινδύνους που συνδέονται με αυτές, και να εξασφαλίζει τη δέουσα συμμετοχή των τμημάτων του συστήματος εσωτερικού ελέγχου. Οι δομές αυτές θα πρέπει να εγκρίνονται και να διατηρούνται μόνον εάν ο σκοπός τους είναι σαφώς διατυπωμένος και κατανοητός, και εφόσον το διοικητικό όργανο είναι πεπεισμένο ότι έχουν προσδιοριστεί όλοι οι σημαντικοί κίνδυνοι, συμπεριλαμβανομένων των κινδύνων φήμης, ότι είναι δυνατή η αποτελεσματική διαχείριση και η κατάλληλη αναφορά όλων των κινδύνων και ότι έχει εξασφαλιστεί η αποτελεσματική εποπτεία. Όσο πιο πολύπλοκη και αδιαφανής είναι η οργανωτική και λειτουργική δομή, και όσο μεγαλύτεροι είναι οι κίνδυνοι, τόσο πιο εντατική θα πρέπει να είναι και η εποπτεία της δομής.

Οι επιχειρήσεις επενδύσεων θα πρέπει να τεκμηριώνουν τις αποφάσεις τους και να είναι σε θέση να αιτιολογούν τις αποφάσεις τους στις αρμόδιες αρχές.

Το διοικητικό όργανο θα πρέπει να διασφαλίζει τη λήψη ενδεδειγμένων μέτρων για την αποφυγή ή τη μείωση των κινδύνων των δραστηριοτήτων που ασκούνται εντός τέτοιου είδους δομών. Θα πρέπει να διασφαλιστεί, μεταξύ άλλων, ότι:

• α. η επιχείρηση επενδύσεων διαθέτει επαρκείς πολιτικές και διεργασίες καθώς και καταγεγραμμένες διεργασίες (π.χ. εφαρμοστέα όρια, ροές πληροφόρησης) για την εξέταση, την κανονιστική συμμόρφωση, την έγκριση και τη διαχείριση κινδύνου τέτοιων δραστηριοτήτων, λαμβάνοντας υπόψη τις συνέπειες για την οργανωτική και λειτουργική δομή του ομίλου, το προφίλ κινδύνου και τον κίνδυνο φήμης του,
• β. η μητρική επιχείρηση της ΕΕ καθώς και οι εσωτερικοί και εξωτερικοί ελεγκτές έχουν δυνατότητα πρόσβασης στις πληροφορίες σχετικά με τις δραστηριότητες αυτές και τους κινδύνους τους, και οι εν λόγω πληροφορίες υποβάλλονται στο διοικητικό όργανο κατά την άσκηση της εποπτικής του αρμοδιότητας και στην αρμόδια αρχή που έδωσε την έγκριση και
• γ. η επιχείρηση επενδύσεων αξιολογεί σε περιοδική βάση τη συνεχιζόμενη ανάγκη διατήρησης τέτοιων δομών.

Αυτές οι δομές και οι δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένης της συμμόρφωσής τους με τη νομοθεσία και τα επαγγελματικά πρότυπα, θα πρέπει να υπόκεινται σε τακτική επανεξέταση. Όταν συγκροτείται τμήμα εσωτερικού ελέγχου, θα πρέπει να διενεργεί την επανεξέταση με μια προσέγγιση βάσει κινδύνου.

Οι επιχειρήσεις επενδύσεων θα πρέπει να λαμβάνουν αποτελεσματικά μέτρα διαχείρισης κινδύνου κατά την άσκηση μη τυποποιημένων ή μη διαφανών δραστηριοτήτων για λογαριασμό πελατών (π.χ. παροχή βοήθειας σε πελάτες για τη σύσταση εταιρειών σε εξωχώριες δικαιοδοσίες, ανάπτυξη πολύπλοκων δομών, διευκόλυνση χρηματοοικονομικών συναλλαγών για λογαριασμό τους ή παροχή υπηρεσιών θεματοφυλακής) που εγείρουν παρόμοιες προκλήσεις εσωτερικής διακυβέρνησης και εγκυμονούν σοβαρούς επιχειρησιακούς κινδύνους και κινδύνους φήμης. Ειδικότερα, οι επιχειρήσεις επενδύσεων θα πρέπει να αναλύουν τον λόγο για τον οποίο ένας πελάτης επιθυμεί τη δημιουργία μιας συγκεκριμένης δομής.