6.3 Complexe structuren en activiteiten die niet standaard en niet transparant zijn

Beleggingsondernemingen vermijden het opzetten van complexe en potentieel niet-transparante structuren. Beleggingsondernemingen houden bij hun besluitvorming rekening met de resultaten van een risicobeoordeling aan de hand waarvan wordt vastgesteld of dergelijke structuren zouden kunnen worden gebruikt voor het witwassen van geld, het financieren van terrorisme of andere financiële misdrijven, en met de respectieve controles en het toepasselijke rechtskader¹⁷ . Daartoe houden beleggingsondernemingen ten minste rekening met:

• a. de mate waarin het rechtsgebied waarin de structuur wordt opgezet daadwerkelijk voldoet aan EU- en internationale normen inzake belastingtransparantie en de bestrijding van het witwassen van geld en de financiering van terrorisme¹⁸ ;
• b. de mate waarin de structuur een duidelijk economisch en rechtmatig doel dient;
• c. de mate waarin de structuur zou kunnen worden gebruikt om de identiteit van de uiteindelijk gerechtigde verborgen te houden;
• d. de mate waarin het verzoek van de cliënt dat mogelijk tot het opzetten van een structuur zal leiden, aanleiding geeft tot zorg;
• e. of de structuur passend toezicht door het leidinggevend orgaan van de beleggingsonderneming of het vermogen van de beleggingsonderneming om de bijbehorende risico’s te beheren in de weg zou staan; en
• f. of de structuur een obstakel vormt voor doeltreffend toezicht door bevoegde autoriteiten.

¹⁷ Voor nadere gegevens over de beoordeling van landspecifieke risico’s en de risico’s in verband met individuele producten en cliënten dienen beleggingsondernemingen ook de gemeenschappelijke richtsnoeren over ML/TF-risicofactoren (EBA GL JC/2017/37) te raadplegen, die momenteel worden herzien.

¹⁸ Zie ook Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/758 van de Commissie van 31 januari 2019 tot aanvulling van Richtlijn (EU) 2015/849 van het Europees Parlement en de Raad met betrekking tot technische reguleringsnormen inzake de minimumactie en de soort bijkomende maatregelen waartoe krediet- en financiële instellingen verplicht zijn met het oog op het beperken van het witwasrisico en het risico van terrorismefinanciering in bepaalde derde landen: https://eba.europa.eu/regulation-and-policy/anti-money-laundering-and-e-money/rts-on-the-implementation-of-group-wide-aml/cft-policies-in-third-countries

In ieder geval zetten beleggingsondernemingen geen ondoorzichtige of nodeloos complexe structuren op die geen duidelijke economische reden of juridisch doel hebben, en evenmin structuren die aanleiding zouden kunnen vormen tot zorg dat ze mogelijk worden opgezet voor een doel dat verband houdt met financiële misdrijven.

Wanneer dergelijke structuren worden opgezet, zorgt het leidinggevend orgaan ervoor dat het deze structuren, hun doel en de specifieke risico’s die ermee samenhangen, begrijpt en dat de interne controlefuncties er op passende wijze bij worden betrokken. Dergelijke structuren worden alleen goedgekeurd en gehandhaafd als hun doel duidelijk vastgesteld en begrepen is, en als het leidinggevend orgaan er zeker van is dat alle belangrijke risico’s, met inbegrip van reputatierisico’s, zijn vastgesteld, dat alle risico’s doeltreffend kunnen worden beheerd en op passende wijze gerapporteerd, en dat doeltreffend toezicht is gewaarborgd. Hoe complexer en ondoorzichtiger de organisatie- en operationele structuur en hoe groter de risico’s, des te intensiever het toezicht erop dient te zijn.

Beleggingsondernemingen documenteren hun besluiten en zijn in staat om hun besluiten te rechtvaardigen tegenover bevoegde autoriteiten.

Het leidinggevend orgaan zorgt ervoor dat passende maatregelen worden genomen om de risico’s van activiteiten binnen dergelijke structuren te vermijden of beperken. Dit houdt onder meer in dat:

• a. de beleggingsonderneming adequaat beleid, adequate procedures en gedocumenteerde processen (bijv. toepasselijke limieten en informatiestromen) heeft ingevoerd voor het overwegen, naleven en goedkeuren, en voor het risicobeheer van dergelijke activiteiten, rekening houdend met de gevolgen voor de organisatie- en operationele structuur van de groep, haar risicoprofiel en reputatierisico;
• b. informatie over deze activiteiten en de risico’s daarvan toegankelijk is voor de EU-moederonderneming en interne en externe auditors, en wordt gerapporteerd aan het leidinggevend orgaan in zijn toezichtfunctie en aan de bevoegde autoriteit die een vergunning heeft verleend; en
• c. de beleggingsonderneming op gezette tijden beoordeelt of het nog steeds noodzakelijk is om dergelijke structuren te handhaven.

Deze structuren en activiteiten, met inbegrip van de vraag of deze in overeenstemming zijn met wetgeving en professionele normen, wordt regelmatig getoetst. Wanneer een interne auditfunctie is ingesteld, voert deze de toetsing uit volgens een risicogebaseerde aanpak.

Beleggingsondernemingen nemen doeltreffende risicobeheermaatregelen wanneer zij activiteiten uitvoeren voor cliënten die niet standaard of niet transparant zijn (bijv. cliënten helpen met het opzetten van vehikels in offshore rechtsgebieden, het optuigen van complexe structuren, het financieren van transacties voor hen, of de verlening van trusteediensten) en die soortgelijke uitdagingen voor de interne governance inhouden en aanzienlijke operationele en reputatierisico’s met zich meebrengen. Beleggingsondernemingen analyseren met name waarom een cliënt een bepaalde structuur wil opzetten.