4.5 Kredietrisicobeheer en interne controlekaders

Overeenkomstig de EBA-richtsnoeren inzake interne governance dienen instellingen een robuust en alomvattend kader voor interne controle ten uitvoer te leggen, met inbegrip van kredietrisicobeheer, met inachtneming van onder meer de beginselen van verantwoordingsplicht, scheiding en onafhankelijkheid van functies en verantwoordelijkheden, het ter discussie stellen en de waarborging van resultaten.

Het risicobeheer en de interne controles voor het kredietrisico moeten worden geïntegreerd in het algemene risicobeheerskader en de interne controlekaders van de instelling, alsook in de organisatie- en besluitvormingsstructuur. Instellingen moeten ervoor zorgen dat het kader voor interne controle, met inbegrip van kredietrisicobeheer, het nemen, analyseren en monitoren van robuuste en passende kredietrisico's gedurende de gehele levenscyclus, met inbegrip van ontwerp en ontwikkeling van het specifieke product, verkoop en administratie, van een kredietfaciliteit ondersteunt.

Instellingen dienen mechanismen voor regelmatige en transparante rapportage in te voeren, zodat het leidinggevend orgaan, zijn risicocomité, indien aanwezig, en alle relevante eenheden of functies tijdig, accuraat en beknopt worden voorzien van rapporten en in het kader hun respectieve taken geïnformeerde en doeltreffende acties kunnen ondernemen om het kredietrisico op te sporen, te meten of te ramen, te monitoren en te beheren (zie ook afdeling 8).

Instellingen dienen de toewijzing van verantwoordelijkheden en bevoegdheden, met inbegrip van risicobeheer, binnen de organisatie op duidelijke en transparante wijze vast te leggen, onder meer binnen en tussen bedrijfsonderdelen, eenheden en functies. Daartoe moeten de instellingen functies die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van de verschillende taken die verband houden met het aangaan van kredietrisico's en het kredietbeslissingsproces duidelijk omschrijven op een wijze die niet tot belangenverstrengeling leidt en het doeltreffende beheer van het kredietrisico waarborgt.

De bedrijfsonderdelen en eenheden die het kredietrisico initiëren, moeten in de eerste plaats verantwoordelijk zijn voor het beheer van het kredietrisico dat door hun activiteiten gedurende de looptijd van het krediet wordt gegenereerd. Deze bedrijfsonderdelen en eenheden moeten over adequate interne controles beschikken om de naleving van het interne beleid en de relevante externe voorschriften te waarborgen.

In overeenstemming met de EBA-richtsnoeren inzake interne governance moeten de instellingen over een risicobeheerfunctie beschikken, die de taak heeft passende controles van het kredietrisico te waarborgen. De risicobeheerfunctie moet onafhankelijk zijn van de van de organisatie-eenheden die kredieten initiëren.

Voor de toepassing van punt 75 dienen instellingen rekening te houden met de volgende gebieden/taken:

• a. het ontwikkelen en onderhouden van processen en procedures voor de verstrekking en de monitoring van kredieten;
• b. het vaststellen en ontwikkelen van processen, mechanismen en methoden voor de kredietrisicobereidheid, de kredietrisicostrategie en het kredietrisicobeleid, met inbegrip van het algemene opeenvolgingsproces ("top-down") voor beleid en procedures, en de bedrijfsstrategie;
• c. het ontwerpen en invoeren van een passend kredietbeslissingskader overeenkomstig deze richtsnoeren;
• d. het ontwerpen, definiëren en uitvoeren van de monitoring van en de rapportage over kredietrisico, met inbegrip van systemen voor vroegtijdige waarschuwing, kredietportefeuille- en geaggregeerde risicomonitoring, ook met betrekking tot ICAAP en eventuele toepasselijke regelgevende parameters, zoals regels voor grote blootstellingen;
• e. het uitvoeren van een kredietwaardigheidsbeoordeling en een kredietrisicoanalyse voor scores of ratingdoeleinden;
• f. het verstrekken van een onafhankelijk advies/second opinion over de kredietwaardigheidsbeoordeling en de kredietrisicoanalyse ten behoeve van de kredietbeslissing, waarbij wordt gespecificeerd in welke omstandigheden, rekening houdend met de specifieke kenmerken van de kredietfaciliteit, de omvang en het risicoprofiel van de kredietnemer, dit onafhankelijke advies/deze second opinion relevant is;
• g. het beoordelen van de geschiktheid van reserveringen overeenkomstig het toepasselijke boekhoudkundige kader;
• h. het ontwikkelen van nieuwe kredietproducten, waarbij tevens rekening wordt gehouden met de vereisten voor het nieuwe productgoedkeuringsproces en de voortdurende monitoring van de geschiktheid van kredietproducten;
• i. het tijdige beheren van achterstallige bedragen en niet-renderende blootstellingen, en het verlenen en monitoren van respijtmaatregelen, overeenkomstig de bepalingen van de EBA-richtsnoeren inzake het beheer van niet-renderende en respijtblootstellingen¹⁷ en de EBA-richtsnoeren inzake achterstallige betalingen en gedwongen verkoop (EBA Guidelines on arrears and foreclosure) uit hoofde van Richtlijn 2014/17/EU¹⁸ , en de interne beleidslijnen van de instelling. In verband met de verstrekking van leningen aan consumenten, kunnen dergelijke taken indien nodig ook het onderhouden van contacten met onafhankelijke adviesdiensten en diensten voor schuldadvies omvatten;
• j. het uitvoeren van stresstests op de totale kredietportefeuille alsook op relevante subportefeuilles en geografische segmenten;
• k. het monitoren van individuele blootstellingen door middel van regelmatige kredietbeoordelingen, in overeenstemming met de vereisten van afdeling 8, met inbegrip van steekproefsgewijze beoordelingen van kredietlijnen;
• l. het waarborgen van de integriteit en betrouwbaarheid van het onderbrengingsproces van interne ratings, zoals beschreven in artikel 173 van Verordening (EU) nr. 575/2013, indien relevant voor instellingen met toestemming om een op interne ratings gebaseerde benadering te gebruiken, en van de integriteit en betrouwbaarheid van de door de instelling gebruikte ratingschaal en het onderbrengingsproces voor ratings, voor de instellingen die de standaardbenadering gebruiken;
• m. het uitvoeren van de kwaliteitsborging van kredietbeoordelingen, rekening houdend met een passende steekproefgrootte, en waarborgen dat het kredietrisico naar behoren wordt geïdentificeerd, gemeten, gemonitord en beheerd binnen de zakelijke activiteiten van de instelling en dat regelmatig verslag wordt uitgebracht aan het leidinggevend orgaan van de instelling.

¹⁷ EBA/GL/2018/06.

¹⁸ EBA/GL/2015/12.