4.5 Πλαίσια διαχείρισης πιστωτικού κινδύνου και εσωτερικού ελέγχου

Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΑΤ σχετικά με την εσωτερική διακυβέρνηση, τα ιδρύματα θα πρέπει να εφαρμόζουν ένα αυστηρό και ολοκληρωμένο πλαίσιο εσωτερικού ελέγχου, συμπεριλαμβανομένης της διαχείρισης του πιστωτικού κινδύνου, τηρώντας μεταξύ άλλων τις αρχές της λογοδοσίας, του διαχωρισμού και της ανεξαρτησίας των υπηρεσιών και των αρμοδιοτήτων, της αμφισβήτησης και της διασφάλισης των αποτελεσμάτων.

Η διαχείριση κινδύνων και οι εσωτερικοί έλεγχοι για τον πιστωτικό κίνδυνο θα πρέπει να ενταχθούν στα γενικά πλαίσια διαχείρισης κινδύνων και εσωτερικού ελέγχου του ιδρύματος, καθώς και στην οργανωτική δομή και τη δομή λήψης αποφάσεων. Τα ιδρύματα θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι το πλαίσιο εσωτερικού ελέγχου, συμπεριλαμβανομένης της διαχείρισης του πιστωτικού κινδύνου, υποστηρίζει την αυστηρή και κατάλληλη λήψη, ανάλυση και παρακολούθηση του πιστωτικού κινδύνου καθόλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής μιας σύμβασης παροχής πίστωσης, συμπεριλαμβανομένου του σχεδιασμού και της ανάπτυξης του συγκεκριμένου προϊόντος, των πωλήσεων και της διοίκησης.

Τα ιδρύματα θα πρέπει να θεσπίζουν τακτικούς και διαφανείς μηχανισμούς υποβολής αναφορών ώστε το διοικητικό όργανο, η επιτροπή κινδύνου του, εφόσον έχει συσταθεί, καθώς και όλες οι σχετικές μονάδες ή υπηρεσίες να έχουν στη διάθεση τους αναφορές με έγκαιρο, ακριβή και συνοπτικό τρόπο και να λαμβάνουν ενημερωμένα και αποτελεσματικά μέτρα στο πλαίσιο των αντίστοιχων εντολών τους, προκειμένου να διασφαλίζεται η αναγνώριση, η μέτρηση ή η αξιολόγηση, η παρακολούθηση και η διαχείριση του πιστωτικού κινδύνου (βλ. επίσης ενότητα 8 ).

Τα ιδρύματα θα πρέπει να καθορίζουν με σαφή και διαφανή τρόπο την κατανομή αρμοδιοτήτων και εξουσιών εντός του οργανισμού, μεταξύ άλλων εντός και μεταξύ των επιχειρηματικών τομέων, μονάδων και υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένης της διαχείρισης κινδύνων. Για τον σκοπό αυτό, τα ιδρύματα θα πρέπει να ορίζουν σαφώς τις υπηρεσίες που είναι αρμόδιες για την εκτέλεση των διαφόρων καθηκόντων που σχετίζονται με την ανάληψη πιστωτικού κινδύνου και τη διαδικασία λήψης αποφάσεων στον τομέα των πιστώσεων και να καθορίζονται με τρόπο που δεν οδηγεί σε σύγκρουση συμφερόντων και διασφαλίζει την αποτελεσματική διαχείριση του πιστωτικού κινδύνου.

Οι τομείς και οι μονάδες υπεύθυνες για την παροχή πιστώσεων θα πρέπει να έχουν πρωτίστως την ευθύνη για τη διαχείριση του πιστωτικού κινδύνου που δημιουργείται από τις δραστηριότητές τους καθ’ όλη τη διάρκεια της πίστωσης. Οι εν λόγω τομείς και μονάδες θα πρέπει να εφαρμόζουν επαρκείς εσωτερικούς ελέγχους ώστε να διασφαλίζεται η συμμόρφωση με εσωτερικές πολιτικές και σχετικές εξωτερικές απαιτήσεις.

Τα ιδρύματα θα πρέπει να διαθέτουν μια μονάδα διαχείρισης κινδύνων, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΑΤ για την εσωτερική διακυβέρνηση, που θα είναι υπεύθυνη για τη διασφάλιση των κατάλληλων ελέγχων του πιστωτικού κινδύνου. Η υπηρεσία διαχείρισης κινδύνου θα πρέπει να είναι ανεξάρτητη από τις επιχειρηματικές μονάδες.

Για τους σκοπούς της παραγράφου 75, τα ιδρύματα θα πρέπει να εξετάζουν τους ακόλουθους τομείς/καθήκοντα:

• α. την ανάπτυξη και τη διατήρηση διεργασιών και διαδικασιών χορήγησης πιστώσεων και παρακολούθησης·
• β. τον καθορισμό και την ανάπτυξη διαδικασιών, μηχανισμών και μεθοδολογιών για τη διάθεση ανάληψης πιστωτικού κινδύνου, τη στρατηγική πιστωτικού κινδύνου και τις πολιτικές πιστωτικού κινδύνου, συμπεριλαμβανομένης της συνολικής διαδικασίας μείωσης για τις πολιτικές και τις διαδικασίες, καθώς και την επιχειρηματική στρατηγική·
• γ. τον σχεδιασμό και την εφαρμογή κατάλληλου πλαισίου λήψης αποφάσεων σύμφωνα με τις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές·
• δ. τον σχεδιασμό, τον καθορισμό και την εκτέλεση της παρακολούθησης και της υποβολής αναφορών σχετικά με τον πιστωτικό κίνδυνο, συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης, του χαρτοφυλακίου πιστώσεων και της παρακολούθησης του συνολικού κινδύνου, μεταξύ άλλων σε σχέση με την ΔΑΕΕΚ και τυχόν ισχυουσών εποπτικών δεικτών, π.χ. κανόνες μεγάλης έκθεσης·
• ε. την εκτέλεση της αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας και ανάλυσης πιστωτικού κινδύνου για σκοπούς βαθμολόγησης και διαβάθμισης·

στ. την παροχή ανεξάρτητης/δεύτερης γνώμης σχετικά με την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας και την ανάλυση πιστωτικού κινδύνου για τους σκοπούς λήψης αποφάσεων στον τομέα των πιστώσεων, διευκρινίζοντας σε ποιες συνθήκες, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες της σύμβασης παροχής πίστωσης, το μέγεθος και το προφίλ κινδύνου του δανειολήπτη, η εν λόγω ανεξάρτητη/δεύτερη γνώμη είναι σχετική·

• ζ. την αξιολόγηση της καταλληλότητας των προβλέψεων σύμφωνα με το σχετικό λογιστικό πλαίσιο·
• η. την ανάπτυξη νέων πιστωτικών προϊόντων, λαμβάνοντας επίσης υπόψη τις απαιτήσεις για τη διαδικασία έγκρισης νέων προϊόντων, και τη συνεχή παρακολούθηση της καταλληλότητας των πιστωτικών προϊόντων.
• θ. τη διαχείριση των ληξιπρόθεσμων οφειλών σε πρώιμο στάδιο καθώς και των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων, και τη χορήγηση και παρακολούθηση μέτρων ρύθμισης, σύμφωνα με τις διατάξεις των κατευθυντήριων γραμμών της ΕΑΤ σχετικά με τη διαχείριση μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων και ανοιγμάτων υπό καθεστώς ρύθμισης¹⁷ και των κατευθυντήριων γραμμών της ΕΑΤ σχετικά με τους τόκους υπερημερίας και τις κατασχέσεις βάσει της οδηγίας 2014/17/ΕΕ¹⁸ , και των εσωτερικών πολιτικών του ιδρύματος – σε σχέση με τη χορήγηση δανείων στους καταναλωτές, τα εν λόγω καθήκοντα μπορούν επίσης να περιλαμβάνουν τη χρήση ανεξάρτητων συμβουλευτικών υπηρεσιών για θέματα χρέους κατά περίπτωση·
• ι. τη διεξαγωγή ασκήσεων προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων στο συνολικό πιστωτικό χαρτοφυλάκιο, καθώς και σε σχετικά επιμέρους χαρτοφυλάκια και γεωγραφικούς τομείς·

ια. την παρακολούθηση των μεμονωμένων ανοιγμάτων μέσω τακτικών αξιολογήσεων πιστοληπτικής ικανότητας, σύμφωνα με τις απαιτήσεις που ορίζονται στο τμήμα 8, συμπεριλαμβανομένων δειγματοληπτικών ανασκοπήσεων πιστωτικών γραμμών·

ιβ. τη διασφάλιση της ακεραιότητας και της αξιοπιστίας της διαδικασίας εσωτερικής διαβάθμισης, όπως περιγράφεται στο άρθρο 173 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013, όπου ενδείκνυται για τα ιδρύματα που διαθέτουν άδεια να χρησιμοποιήσουν μια προσέγγιση εσωτερικής διαβάθμισης, και της ακεραιότητας και της αξιοπιστίας της κλίμακας αξιολόγησης και της διαδικασίας διαβάθμισης που χρησιμοποιείται από το ίδρυμα, για τα ιδρύματα που χρησιμοποιούν την τυποποιημένη προσέγγιση·

ιγ. τη διασφάλιση ποιότητας των πιστοληπτικών αξιολογήσεων, λαμβάνοντας υπόψη το κατάλληλο μέγεθος δείγματος και διασφαλίζοντας ότι η αναγνώριση, η μέτρηση, η παρακολούθηση και η διαχείριση του πιστωτικού κινδύνου πραγματοποιείται σωστά στο πλαίσιο των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων του ιδρύματος, και ότι γνωστοποιείται η τακτική υποβολή αναφορών στο διοικητικό όργανο του ιδρύματος.

¹⁷ EBA/GL/2018/06.

¹⁸ EBA/GL/2015/12.