4.3. Αξιολόγηση της αρτιότητας της ανάλυσης επιχειρηματικού μοντέλου και εντοπισμός τρωτών σημείων

Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να διενεργούν ανάλυση των ποσοτικών χαρακτηριστικών του ισχύοντος επιχειρηματικού μοντέλου του ιδρύματος, προκειμένου να αξιολογήσουν την ικανότητά του να αποφέρει αποδεκτά κέρδη βραχυπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, λαμβάνοντας υπόψη τη διάθεση ανάληψης κινδύνοων του ιδρύματος καθώς και τη διάρθρωση της χρηματοδότησης και του κεφαλαίου του. Στους τομείς προς ανάλυση από τις αρμόδιες αρχές πρέπει να συγκαταλέγονται οι εξής:

• α. οι παράγοντες που επηρεάζουν την κερδοφορία, συμπεριλαμβανομένων των τάσεων, όπως προσδιορίζονται από την αξιολόγηση των υποκείμενων στοιχείων της κερδοφορίας του ιδρύματος, εξαιρουμένων των έκτακτων και μη επαναλαμβανόμενων στοιχείων, την ανάλυση των ροών εσόδων, την ανάλυση των δαπανών και της κατανομής τους, των προβλέψεων απομείωσης και των βασικών δεικτών (π.χ. καθαρό περιθώριο επιτοκίου, δείκτης κόστους/εσόδων, απομείωση δανείων και κόστος κινδύνου). Η αξιολόγηση αυτή μπορεί να συμπληρωθεί από την ανάλυση των σημαντικών δεικτών κερδοφορίας προσαρμοσμένων ως προς τον κίνδυνο (π.χ. απόδοση του κατανεμημένου κεφαλαίου – ROAC ή προσαρμοσμένη στον κίνδυνο απόδοση του κεφαλαίου – RAROC), εφόσον αυτοί είναι διαθέσιμοι και θεωρούνται αξιόπιστοι·
• β. ο ισολογισμός, συμπεριλαμβανομένων των τάσεων, μετά από αξιολόγηση του μείγματος στοιχείων ενεργητικού και παθητικού, της χρηματοδοτικής διάρθρωσης, της μεταβολής του συνολικού ποσού ανοίγματος σε κίνδυνο και των ιδίων κεφαλαίων, καθώς και των βασικών δεικτών (π.χ. απόδοση ιδίων κεφαλαίων/στοιχείων ενεργητικού, κεφάλαιο κοινών μετοχών της κατηγορίας 1, κενό χρηματοδότησης), καθώς και των συγκεντρώσεων στα αποτελέσματα χρήσης και στον ισολογισμό που σχετίζονται με πελάτες, τομείς και γεωγραφικές περιοχές·
• γ. η διάθεση ανάληψης κινδύνων και τα επίπεδα ανοχής κινδύνου, μετά από αξιολόγηση των τυπικών ορίων που έχει θέσει το ίδρυμα ανά είδος κινδύνου και της τήρησής τους, προκειμένου να γίνουν κατανοητοί οι κίνδυνοι που είναι διατεθειμένο να αναλάβει το ίδρυμα για να αυξήσει τις χρηματοοικονομικές του επιδόσεις και να διασφαλίσει την επιχειρησιακή του ανθεκτικότητα. Η εν λόγω αξιολόγηση πρέπει επίσης να καλύπτει την ανοχή στις επιπτώσεις διαταραχών ΤΠΕ.

Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να διενεργήσουν ανάλυση των ποιοτικών χαρακτηριστικών του τρέχοντος επιχειρηματικού μοντέλου του ιδρύματος προκειμένου να κατανοήσουν τους παράγοντες επιτυχίας του και τις κυριότερες εξαρτήσεις του. Στους τομείς προς ανάλυση από τις αρμόδιες αρχές πρέπει να συγκαταλέγονται οι εξής:

• α. το επιχειρηματικό περιβάλλον, μετά από αξιολόγηση του μελλοντικού περιβάλλοντος στο οποίο δραστηριοποιείται το ίδρυμα με βάση τα κυριότερα ή τα σημαντικότερα γεωγραφικά και επιχειρηματικά του ανοίγματα. Στο πλαίσιο αυτής της αξιολόγησης, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να αποκτήσουν ενδελεχέστερη κατανόηση των βασικών μακροοικονομικών μεταβλητών, των τάσεων της αγοράς, του ανταγωνιστικού περιβάλλοντος και άλλων σημαντικών εξελίξεων (όπως οι μεταβολές του ρυθμιστικού ή του νομικού καθεστώτος)·
• β. οι βασικές εσωτερικές και εξωτερικές εξαρτήσεις, μετά από αξιολόγηση των κύριων εξωγενών και ενδογενών παραγόντων που ενδέχεται να επηρεάσουν την επιτυχία του επιχειρηματικού μοντέλου, λαμβάνοντας υπόψη τις σχετικές ρυθμίσεις διακυβέρνησης και εσωτερικού ελέγχου·
• γ. η δικαιόχρηση και οι τομείς ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος, μετά από αξιολόγηση της φήμης του ιδρύματος και της δυναμικής των σχέσεων με τους πελάτες, τους προμηθευτές και τους συνεργάτες, καθώς και τυχόν τομέων στους οποίους το ίδρυμα διαθέτει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι των ομοειδών ιδρυμάτων της ομάδας αναφοράς·
• δ. η υποστήριξη συστημάτων ΤΠΕ, μετά από αξιολόγηση του επιπέδου και της επάρκειας της εναρμόνισης μεταξύ των συστημάτων ΤΠΕ και των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων όσον αφορά τη στρατηγική, τους στόχους, τις δραστηριότητες, τους πόρους και τις λειτουργίες, καθώς και λαμβάνοντας υπόψη το κατά πόσον τυχόν ζητήματα που σχετίζονται με τα συστήματα ΤΠΕ θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη στρατηγική και τους στόχους του ιδρύματος.

Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να συμπληρώνουν την ανάλυση διενεργώντας (ποσοτική και ποιοτική) μελλοντική ανάλυση των χρηματοοικονομικών προβλέψεων και του στρατηγικού σχεδίου του ιδρύματος προκειμένου να κατανοήσουν τις υποκείμενες παραδοχές και εξαρτήσεις, την αξιοπιστία και τον βαθμό επικινδυνότητας της επιχειρηματικής του στρατηγικής. Στους τομείς προς ανάλυση από τις αρμόδιες αρχές πρέπει να συγκαταλέγονται οι εξής:

• α) η συνολική στρατηγική και οι παράγοντες επιτυχίας, μετά από αξιολόγηση των κύριων ποσοτικών και ποιοτικών στόχων διαχείρισης, καθώς και του χάσματος μεταξύ του προβλεπόμενου επιχειρηματικού μοντέλου –μετά την υλοποίησή του– και του τρέχοντος μοντέλου·
• β) οι προβλεπόμενες χρηματοοικονομικές επιδόσεις, μετά από αξιολόγηση της αξιοπιστίας και της συνέπειας των παραδοχών τις οποίες υιοθετεί το ίδρυμα και στις οποίες στηρίζεται η στρατηγική και οι προβλέψεις του·
• γ) οι ικανότητες υλοποίησης, μετά από αξιολόγηση του ιστορικού της διοίκησης όσον αφορά την υλοποίηση προηγούμενων στρατηγικών και προβλέψεων, καθώς και της συνολικής ικανότητας του ιδρύματος να αξιοποιεί τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα και παράγοντες επιτυχίας κατά την άσκηση των δραστηριοτήτων του και να αποφέρει αποδόσεις με τη δέουσα αποτελεσματικότητα. Στο πλαίσιο αυτής της αξιολόγησης, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να λαμβάνουν υπόψη:
• i. την καταλληλότητα του πλαισίου κατανομής του κόστους – όσον αφορά την επαρκή αποτύπωση της κερδοφορίας των επιχειρηματικών τομέων/μονάδων·
• ii. το πλαίσιο τιμολόγησης μεταφοράς κεφαλαίων – όσον αφορά τον επαρκή προσδιορισμό της συνιστώσας των καθαρών εσόδων για κάθε επιχειρηματικό τομέα/μονάδα, προϊόν και πελάτη·
• iii. το πλαίσιο τιμολόγησης δανείων – όσον αφορά την επαρκή διακυβέρνηση της διαδικασίας τιμολόγησης δανείων, τη μεθοδολογία τιμολόγησης, τη δέουσα συνεκτίμηση όλων των συνιστωσών τιμολόγησης δανείων, καθώς και την εκ των υστέρων παρακολούθηση της κερδοφορίας και την υποβολή αναφορών σχετικά με τις αποφάσεις τιμολόγησης προϊόντων·
• iv. το πλαίσιο επιμερισμού εσόδων μεταξύ ιδρυμάτων εγκατεστημένων στην Ένωση, τα οποία ανήκουν σε ομίλους τρίτης χώρας και άλλων οντοτήτων του εκάστοτε ομίλου εγκατεστημένων εκτός της Ένωσης και μη ενοποιημένων από τη μητρική επιχείρηση στην ΕΕ – από την άποψη του δίκαιου επιμερισμού των αποτελεσμάτων χρήσης μεταξύ οντοτήτων ή επιχειρηματικών τομέων που συμμετέχουν στον κύκλο ζωής των συναλλαγών, καθώς και της επαρκούς διακυβέρνησης.

Κατά την ανάλυση, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τυχόν ενδείξεις ότι το επιχειρηματικό μοντέλο και οι δραστηριότητες δημιουργούν αυξημένους κινδύνους ΞΧ/ΧΤ, συμπεριλαμβανομένων δραστηριοτήτων κρυπτοστοιχείων ή της αποδοχής καταθέσεων ή της εγκατάστασης ή χρήσης νομικών οντοτήτων σε τρίτες χώρες υψηλού κινδύνου, όπως προσδιορίζονται σύμφωνα με το άρθρο 9 της οδηγίας (ΕΕ) 2015/849. Όπου υπάρχουν, οι ενδείξεις αυτές πρέπει να συμπληρώνονται από ποσοτική ανάλυση, κατά περίπτωση, με ιδιαίτερη έμφαση στη σημαντικότητα των εσόδων και των εσόδων από δραστηριότητες που εκτελούνται σε τέτοιες τρίτες χώρες υψηλού κινδύνου, στις συγκεντρώσεις ανοιγμάτων σε πελάτες για τις οποίες το ίδρυμα εφαρμόζει ενισχυμένη δέουσα επιμέλεια ως προς τον πελάτη, όπως ορίζεται στο κεφάλαιο II τμήμα 3 της οδηγίας 2015/849. Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να ανταλλάσσουν πληροφορίες με την εποπτική αρχή ΚΞΧ/ΧΤ σχετικά με τις ενδείξεις αυτές, όπως ορίζεται στην παράγραφο 59.