5.7 Παρακολούθηση

Τα ιδρύματα θα πρέπει να παρακολουθούν τους κινδύνους ΠΚΔ μέσω αποτελεσματικών εσωτερικών πλαισίων υποβολής αναφορών που διαβιβάζουν κατάλληλες πληροφορίες και συγκεντρωτικά δεδομένα στα ανώτερα διοικητικά στελέχη και στο διοικητικό όργανο, όπως με την ενσωμάτωση των κινδύνων ΠΚΔ στις τακτικές εκθέσεις κινδύνου ή με τη μορφή πινάκων που περιέχουν δείκτες μέτρησης οι οποίοι υποστηρίζουν την αποτελεσματική εποπτεία.

Τα ιδρύματα θα πρέπει να παρακολουθούν τους κινδύνους ΠΚΔ σε συνεχή βάση και να διασφαλίζουν ότι διατηρούν μια συνολική εικόνα σε επίπεδο ιδρύματος, η οποία καλύπτει επαρκώς τη φύση, το μέγεθος και την πολυπλοκότητα των δραστηριοτήτων τους, καθώς και, για τα πιο σημαντικά χαρτοφυλάκια που προσδιορίζονται βάσει της αξιολόγησης σημαντικότητας, μια εικόνα των χαρτοφυλακίων σχετικά με την ευπάθειά τους σε κινδύνους ΠΚΔ. Επιπλέον, τα ιδρύματα θα πρέπει να εφαρμόζουν λεπτομερή και συχνή παρακολούθηση των αντισυμβαλλομένων, των ανοιγμάτων και των χαρτοφυλακίων που αξιολογούνται ως ουσιωδώς εκτεθειμένα σε κινδύνους ΠΚΔ, μεταξύ άλλων μέσω της ενσωμάτωσης παραμέτρων κινδύνων ΠΚΔ στη διαδικασία παρακολούθησης του πιστωτικού κινδύνου των αντισυμβαλλομένων λιανικής και σε τακτικές επανεξετάσεις της πιστοληπτικής ικανότητας για μεσαίου και μεγάλου μεγέθους αντισυμβαλλομένους ή/και αυξάνοντας τη συχνότητα και τον βαθμό λεπτομέρειας των εν λόγω επανεξετάσεων λόγω κινδύνων ΠΚΔ.

Τα ιδρύματα θα πρέπει να καθορίζουν δείκτες έγκαιρης προειδοποίησης και κατώτατα όρια και θα πρέπει να διαθέτουν διαδικασίες για την κλιμάκωση των προειδοποιήσεων, των αποκλίσεων και των παραβιάσεων και για τη λήψη μέτρων επανόρθωσης ή/και μετριασμού σε περίπτωση υπέρβασης των ορίων, μεταξύ άλλων μέσω προσαρμογών της επιχειρηματικής στρατηγικής και των εργαλείων διαχείρισης κινδύνων.

Τα ιδρύματα θα πρέπει να παρακολουθούν σειρά αναδρομικών και προσανατολισμένων στο μέλλον ( forward-looking )συστημάτων μέτρησης και δεικτών κινδύνων ΠΚΔ. Τα μεγάλα ιδρύματα θα πρέπει να παρακολουθούν τουλάχιστον τους ακόλουθους δείκτες:

• α) Ποσό και μερίδιο των ανοιγμάτων και των εσόδων (τόκοι, αμοιβές και προμήθειες) που απορρέουν από επιχειρηματικές σχέσεις με αντισυμβαλλομένους οι οποίοι δραστηριοποιούνται σε τομείς που συντελούν σημαντικά στην κλιματική αλλαγή σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 6 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2020/1818 της Επιτροπής, δηλαδή στους τομείς που αναφέρονται στα τμήματα Α έως Η και στο τμήμα ΙΒ του παραρτήματος Ι του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1893/2006.

Τα ιδρύματα θα πρέπει να χρησιμοποιούν κλαδική διαφοροποίηση που να είναι όσο το δυνατόν πιο λεπτομερής. Ειδικότερα, ο βαθμός λεπτομέρειας θα πρέπει να επιτρέπει στα ιδρύματα να παρακολουθούν το ποσό και το μερίδιο των ανοιγμάτων σε σχέσεις με συγκεκριμένους αντισυμβαλλομένους, όπως οντότητες του τομέα των ορυκτών καυσίμων και/ή εταιρείες που εξαιρούνται από τους ευθυγραμμισμένους με τη συμφωνία του Παρισιού ενωσιακούς δείκτες αναφοράς¹⁷ , καθώς και τα έσοδα που προκύπτουν από τους εν λόγω αντισυμβαλλομένους.

• β) Δείκτες μέτρησης ευθυγράμμισης χαρτοφυλακίου που καταδεικνύουν σε τομεακό επίπεδο τον βαθμό στον οποίο τα ανοίγματα και οι παραγωγικές ικανότητες που διαχειρίζονται οι πελάτες ακολουθούν (ή προβλέπεται να ακολουθήσουν ή όχι) πορεία η οποία συνάδει με τον εφαρμοστέο νομικό και κανονιστικό στόχο για το κλίμα, όπως η επίτευξη μηδενικών καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έως το 2050, με βάση δείκτες μέτρησης της ευθυγράμμισης οι οποίοι αφορούν τους επιλεγμένους τομείς και με τη χρήση των μεθόδων που περιγράφονται στην ενότητα 4.2.3 στοιχείο β).

Τα ιδρύματα θα πρέπει να συμπληρώνουν τους εν λόγω δείκτες με πληροφορίες που σχετίζονται με την αξιολόγηση των δυνητικών επιπτώσεων των χρηματοοικονομικών κινδύνων οι οποίοι προκύπτουν από την έλλειψη ευθυγράμμισης.

• γ) Χρηματοδοτούμενες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου με ανάλυση ανά πεδίο εφαρμογής 1, 2 και 3 σε απόλυτη τιμή και, εφόσον κρίνεται σκόπιμο, σε τιμή έντασης σε σχέση με τις μονάδες παραγωγής ή τα έσοδα, κατανεμημένες ανά τομέα, με τη χρήση τομεακής διαφοροποίησης που είναι όσο το δυνατόν πιο λεπτομερής και τουλάχιστον για επιλεγμένους τομείς που καθορίζονται βάσει της αξιολόγησης σημαντικότητας.

Τα ιδρύματα θα πρέπει να συμπληρώνουν αυτούς τους δείκτες μέτρησης με ποιοτικές ή ποσοτικές πληροφορίες και κριτήρια που υποστηρίζουν την ερμηνεία της εξέλιξής τους σε βάθος χρόνου, συμπεριλαμβανομένης π.χ. προσωρινής αύξησης λόγω της χρηματοδότησης της μετάβασης σε αντισυμβαλλομένους με υψηλή ένταση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, και να προσδιορίζουν τους υποκείμενους παράγοντες των μεταβολών στις εκπομπές.

Κάποια παραδείγματα μεθοδολογιών ή βάσεων δεδομένων που μπορούν να υποστηρίξουν τα ιδρύματα κατά τον υπολογισμό των εν λόγω δεικτών μέτρησης είναι το παγκόσμιο λογιστικό πρότυπο και πρότυπο χρηματοοικονομικής αναφοράς αερίων του θερμοκηπίου για τον χρηματοπιστωτικό τομέα, το οποίο αναπτύχθηκε από την εταιρική σχέση για τον λογιστικό έλεγχο του άνθρακα (Partnership for Carbon Accounting Financials), και το σχέδιο δημοσιοποίησης των εκπομπών άνθρακα (Carbon Disclosure Project).

• δ) Το επίπεδο προόδου που έχει επιτευχθεί στην εφαρμογή των βασικών στρατηγικών χρηματοδότησης τις οποίες έχει καθορίσει το ίδρυμα για να διασφαλίσει την ανθεκτικότητά του στους κινδύνους ΠΚΔ και την ετοιμότητά του για τη μετάβαση προς μια πιο βιώσιμη οικονομία, π.χ. μέσω της παρακολούθησης των χρηματοοικονομικών ροών προς χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ή αντισυμβαλλομένους που έχουν κοινό σύνολο χαρακτηριστικών με συνάφεια για τους στόχους ή τη διάθεση ανάληψης κινδύνου του ιδρύματος σε σχέση με κινδύνους ΠΚΔ.
• ε) Οι δείκτες μέτρησης της δέσμευσης των πελατών παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τα εξής:
• i. το ποσοστό των αντισυμβαλλομένων για τους οποίους έχει διενεργηθεί αξιολόγηση των κινδύνων ΠΚΔ, μεταξύ άλλων όσον αφορά τις στρατηγικές μετάβασής τους και, εφόσον υπάρχουν, τα σχέδια μετάβασης και τη συνέπειά τους με τους στόχους του ιδρύματος, προσδιορίζοντας το πεδίο εφαρμογής επιλεγμένων τομέων, προϊόντων και επιχειρηματικών τομέων που καλύπτονται από τις εν λόγω αξιολογήσεις·
• ii. τα αποτελέσματα και τις εκβάσεις της εν λόγω δέσμευσης, όπως οι θετικές (ή οποιαδήποτε υποκατηγορία εντός της εν λόγω κατηγορίας) ή αρνητικές (ή οποιαδήποτε υποκατηγορία εντός της εν λόγω κατηγορίας) αξιολογήσεις της προσαρμοστικότητας και της ανθεκτικότητας των εν λόγω αντισυμβαλλομένων στη μετάβαση σε μια βιώσιμη οικονομία, η πρόοδος προς την επίτευξη των στόχων και των σκοπών του ιδρύματος και οι ενέργειες παρακολούθησης στις οποίες προβαίνει το ίδρυμα.
• στ) Κατανομή των χαρτοφυλακίων που εξασφαλίζονται με ακίνητη περιουσία ανάλογα με το επίπεδο ενεργειακής απόδοσης της εξασφάλισης.
• ζ) Την αναλογία χρηματοδότησης των τεχνολογιών ενεργειακού εφοδιασμού με χαμηλές εκπομπές άνθρακα σε σχέση με τη χρηματοδότηση των τεχνολογιών ενεργειακού εφοδιασμού ορυκτών καυσίμων.
• η) Την αναλογία των περιβαλλοντικά βιώσιμων ανοιγμάτων που χρηματοδοτούν δραστηριότητες οι οποίες συμβάλλουν ή καθιστούν δυνατή την επίτευξη του περιβαλλοντικού στόχου του μετριασμού της κλιματικής αλλαγής, όπως αναφέρεται στο άρθρο 9 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΕ) 2020/852¹⁸ σε σχέση με τα ανοίγματα υψηλής έντασης εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
• θ) Επίπεδα φυσικών κινδύνων στους οποίους εκτίθεται το ίδρυμα, καθώς και την επίπτωσή τους στους χρηματοοικονομικούς κινδύνους, εξετάζοντας διάφορα σενάρια και όλους τους κινδύνους που σχετίζονται με τη δραστηριότητα του ιδρύματος, σε συνδυασμό με πληροφορίες σχετικά με την πρόοδο που έχει επιτευχθεί στην εφαρμογή των μέτρων μετριασμού των κινδύνων.
• ι) Μετρήσεις του κινδύνου συγκέντρωσης που σχετίζεται με φυσικούς παράγοντες κινδύνου (π.χ. μέτρηση ανοιγμάτων ή/και εξασφαλίσεων σε περιοχές με υψηλό κίνδυνο πλημμύρας, καταπόνησης των υδάτινων πόρων ή δασικών πυρκαγιών) και παράγοντες κινδύνου μετάβασης (π.χ. ανοίγματα σε τομείς με αυξημένους κινδύνους μετάβασης), με τη χρήση γεωγραφικής διασποράς των ανοιγμάτων σε αρκετά λεπτομερές επίπεδο.
• ια) Το ποσό των ιστορικών ζημιών που σχετίζονται με τους κινδύνους ΠΚΔ και, με βάση τις μεθόδους βάσει σεναρίου, τις μακροπρόθεσμες εκτιμήσεις των ανοιγμάτων σε κίνδυνο και τις πιθανές μελλοντικές οικονομικές ζημίες που σχετίζονται με τους κινδύνους ΠΚΔ.
• ιβ) Μέτρηση του κινδύνου φήμης λόγω ΠΚΔ με παρακολούθηση του τρόπου με τον οποίο η κανονιστική ρύθμιση, η επικοινωνία, οι δεσμεύσεις ή οι δημόσιες αντιπαραθέσεις σχετικά με τρέχουσες και μελλοντικές επιχειρηματικές δραστηριότητες επηρεάζουν άμεσα ή έμμεσα το ίδρυμα, εξετάζοντας τις αλληλεπιδράσεις με τον λειτουργικό κίνδυνο, τον στρατηγικό κίνδυνο και τον κίνδυνο επιχειρηματικού μοντέλου, όπως η απώλεια επιχειρηματικών ευκαιριών ή στρατηγικών συμπράξεων.
• ιγ) Οποιεσδήποτε δικαστικές αξιώσεις που σχετίζονται με ζητήματα ΠΚΔ στις οποίες έχει εμπλακεί, εμπλέκεται ή ενδέχεται να εμπλακεί το ίδρυμα, με βάση τις διαθέσιμες πληροφορίες.
• ιδ) Το στάδιο της ανάπτυξης ικανοτήτων σε σχέση με τους κινδύνους ΠΚΔ, όπως το ποσοστό των υπαλλήλων που έχουν λάβει ειδική εκπαίδευση.
• ιε) Δείκτες μέτρησης σχετικά με παράγοντες που δεν σχετίζονται με το κλίμα, όπως οι εξαρτήσεις σε επίπεδο χαρτοφυλακίου και οι επιπτώσεις στις υπηρεσίες οικοσυστημάτων, ή τα ανοίγματα σε αντισυμβαλλομένους με σημαντικές εξαρτήσεις ή αρνητικές επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα, λαμβάνοντας υπόψη πληροφορίες τόσο για τον τομέα όσο και για τη γεωγραφική θέση.

ιστ) Την πρόοδο σε σχέση με όλους τους στόχους του ιδρύματος που έχουν τεθεί σε σχέση με τους κινδύνους ΠΚΔ και τους στόχους ΠΚΔ, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο του σχεδίου του ιδρύματος όπως αναφέρεται στο κεφάλαιο 6 ή στο πλαίσιο άλλων δεσμεύσεων βιωσιμότητας που έχει αναλάβει το ίδρυμα.

¹⁷ Σύμφωνα με το άρθρο 12 παράγραφος 1 στοιχεία δ) έως ζ) και το άρθρο 12 παράγραφος 2 του κανονισμού για τα πρότυπα δεικτών αναφοράς για την κλιματική μετάβαση.

¹⁸ Κανονισμός (ΕΕ) 2020/852 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2020, σχετικά με τη θέσπιση πλαισίου για τη διευκόλυνση των βιώσιμων επενδύσεων και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2019/2088 (ΕΕ L 198 της 22.6.2020, σ. 13).

Τα SNCI και άλλα μη μεγάλα ιδρύματα θα πρέπει να παρακολουθούν ορισμένους δείκτες που περιλαμβάνονται στην παράγραφο 81 και επιλέγονται με βάση τα αποτελέσματα της αξιολόγησης της σημαντικότητάς τους, και θα πρέπει να λαμβάνουν μέτρα για να επεκτείνουν τον κατάλογο των υπό παρακολούθηση δεικτών σε βάθος χρόνου.

Τα ιδρύματα θα πρέπει να διαθέτουν σαφείς και καλά τεκμηριωμένες μεθοδολογίες σχετικά με τα συστήματα μέτρησης και τους δείκτες παρακολούθησης που εφαρμόζουν. Όταν αρχικά λείπουν τα δεδομένα που απαιτούνται για τον υπολογισμό των δεικτών μέτρησης, τα ιδρύματα πρέπει να ακολουθούν τα βήματα που περιγράφονται στις παραγράφους 26, 27 και 29.