5.7 Monitorowanie

Instytucje powinny monitorować ryzyka ESG za pomocą skutecznych ram sprawozdawczości wewnętrznej, które umożliwiają przekazywanie odpowiednich informacji i zagregowanych danych kadrze kierowniczej wyższego szczebla i organowi zarządzającemu, na przykład poprzez uwzględnianie ryzyk ESG w regularnych sprawozdaniach na temat ryzyka lub w formie tablic mierników wspierających skuteczny nadzór.

Instytucje powinny stale monitorować ryzyka ESG i zapewniać stały ogląd całej instytucji, odpowiednio obejmujący charakter, wielkość i złożoność działalności, jak również – w odniesieniu do najbardziej istotnych portfeli określonych na podstawie oceny istotności – obraz portfela ryzyka pod względem podatności na ryzyka ESG. Ponadto instytucje powinny wdrożyć szczegółowe i częste monitorowanie kontrahentów, ekspozycji i portfeli ocenionych jako istotnie narażone na ryzyk a ESG, w tym poprzez uwzględnienie ryzyk ESG w procesie monitorowania ryzyka kredytowego kontrahentów detalicznych oraz w regularnej kontroli kredytowej dla średnich i dużych kontrahentów lub poprzez zwiększenie częstotliwości i szczegółowości tych kontroli ze względu na ryzyka ESG.

Instytucje powinny ustanowić wskaźniki i progi wczesnego ostrzegania oraz wdrożyć procedury eskalacji ostrzeżeń, odchyleń i naruszeń oraz podejmować działania naprawcze lub łagodzące w przypadku przekroczenia limitów, w tym poprzez dostosowanie strategii biznesowej i narzędzi zarządzania ryzykiem.

Instytucje powinny monitorować szereg retrospektywnych i perspektywicznych wskaźników i mierników ryzyk ESG. Duże instytucje powinny monitorować co najmniej następujące wskaźniki:

• a) Kwota i udział ekspozycji oraz dochodów (odsetek, opłat i prowizji) wynikających z relacji biznesowych z kontrahentami działającymi w sektorach w dużym stopniu przyczyniających się do zmiany klimatu zgodnie z motywem 6 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2020/1818, tj. w sektorach wymienionych w sekcjach A– H oraz L załącznika I do rozporządzenia (WE) nr 1893/2006.

Instytucje powinny stosować możliwie jak najbardziej szczegółowe rozróżnienie sektorowe. Stopień szczegółowości powinien przede wszystkim umożliwiać instytucjom monitorowanie kwoty i udziału ekspozycji oraz dochodów wynikających z relacji z określonymi kontrahentami, takimi jak podmioty z sektora paliw kopalnych lub spółki wykluczone z unijnych wskaźników referencyjnych dostosowanych do porozumienia paryskiego¹⁷ .

• b) Mierniki dostosowania portfela pokazujące na poziomie sektorowym stopień, w jakim ekspozycje i zdolności produkcyjne obsługiwane przez klientów są lub mają być (nie)dostosowane do ścieżki zgodnej z mającym zastosowanie celem prawnym i regulacyjnym w zakresie klimatu, takim jak osiągnięcie zerowych emisji netto gazów cieplarnianych do 2050 r., na podstawie mierników dostosowania istotnych dla wybranych sektorów i z wykorzystaniem metod opisanych w sekcji 4.2.3 lit. b).

Instytucje powinny uzupełnić te wskaźniki o informacje związane z oceną potencjalnych skutków ryzyka finansowego wynikającego z niedostosowania.

• c) Finansowane emisje gazów cieplarnianych z podziałem na emisje zakresu 1, 2 i 3 według wartości bezwzględnej oraz, w stosownych przypadkach, intensywnoś ci w odniesieniu do jednostek produkcji lub przychodów, w podziale na sektory, z zastosowaniem jak najbardziej szczegółowego zróżnicowania sektorowego, a co najmniej w odniesieniu do wybranych sektorów określonych na podstawie oceny istotności. Instytucje powinny uzupełnić te mierniki o informacje jakościowe lub ilościowe oraz kryteria ułatwiające interpretację ich ewolucji w czasie, w tym np. tymczasowy wzrost wynikający z zapewnienia finansowania transformacji kontrahentom o wysokiej emisji gazów cieplarnianych, a także identyfikujące podstawowe czynniki napędzające zmiany emisji.

Przykłady metod lub baz danych, które mogą być wsparciem dla instytucji przy obliczaniu tych mierników, obejmują globalny standard rachunkowości i sprawozdawczości w zakresie gazów cieplarnianych dla branży finansowej (ang. Global GHG Accounting and Reporting Standard for the Financial Industry ), opracowany przez Partnership for Carbon Accounting Financials, oraz Carbon Disclo-sure Project.

• d) Poziom postępów poczynionych we wdrażaniu kluczowych strategii finansowania określonych przez instytucję w celu zapewnienia odporności na ryzyka ESG oraz poziom gotowości do przejścia ku bardziej zrównoważonej gospodar ce , np. poprzez monitorowanie przepływów finansowych w kierunku aktywów finansowych lub kontrahentów, którzy mają wspólny zestaw cech istotnych z punktu widzenia wartości docelowych instytucji lub jej apetytu na ryzyko w związku z ryzykami ESG.
• e) Mierniki zaangażowania klientów dostarczające informacji na temat:
• i. odsetka kontrahentów, dla których przeprowadzono ocenę ryzyk ESG, również w odniesieniu do ich strategii przejścia oraz, jeśli są dostępne, planów przejścia i ich spójności z celami instytucji, z określeniem zakresu wybranych sektorów, produktów i linii biznesowych objętych tymi ocenami;
• ii. rezultatów i wyników takiego zaangażowania, na przykład pozytywnej (lub jakiejkolwiek podklasyfikacji w ramach tej kategorii) lub negatywnej (lub jakiejkolwiek podklasyfikacji w ramach tej kategorii) oceny zdolności adaptacyjnych i odporności tych kontrahentów w odniesieniu do przejścia na zrównoważoną gospodarkę, postępów w dostosowywaniu do wartości docelowych i celów instytucji oraz działań następczych podejmowanych przez instytucję.
• f) Podział portfeli zabezpieczonych nieruchomościami według poziomu efektywności energetycznej zabezpieczenia.
• g) Stosunek finansowania niskoemisyjnych technologii zaopatrzenia w energię w stosunku do finansowania technologii zaopatrzenia w energię z paliw kopalnych.
• h) Stosunek działalności finansowania ekspozycji zrównoważonych pod względem środowiskowym, która przyczynia się do osiągnięcia celu środowiskowego polegającego na łagodzeniu skutków zmiany klimatu lub umożliwia osiągnięcie tego celu, o którym mowa w art. 9 lit. a) rozporządzenia (UE) 2020/852¹⁸ , w stosunku do ekspozycji wiążących się z wysokimi emisjami gazów cieplarnianych.
• i) Poziomy ryzyka fizycznego, na które narażona jest instytucja, oraz ich wpływ na ryzyk a finansowe poprzez uwzględnienie kilku scenariuszy i wszystkich zagrożeń istotnych dla działalności instytucji, uzupełnione o informacje na temat postępów osiągniętych we wdrażaniu środków ograniczających ryzyko.
• j) Pomiary ryzyka koncentracji związanego z czynnikami ryzyka fizycznego (np. pomiar ekspozycji lub zabezpieczeń na obszarach wysokiego ryzyka wystąpienia powodzi, deficytu wody lub pożarów środowiskowych) oraz czynnikami ryzyka przejścia (np. ekspozycje na sektory o podwyższonym ryzyku przejścia), przy użyciu wystarczająco szczegółowego podziału geograficznego ekspozycji.
• k) Kwota strat historycznych związanych z ryzykami ESG oraz, na podstawie metod opartych na rodzajach scenariuszy, perspektywiczne oszacowanie (oszacowania) ekspozycji narażonych na ryzyko i potencjalne przyszłe straty finansowe związane z ryzykami ESG.
• l) Pomiar ryzyka utraty reputacji związanego z ESG śledzący, w jaki sposób regulacje, komunikacja, zobowiązania lub kontrowersje w opinii publicznej dotyczące obecnych i przyszłych działań związanych z działalnością wpływają bezpośrednio lub pośrednio na instytucję, biorąc pod uwagę interakcje z ryzykiem operacyjnym oraz ryzykiem strategicznym i ryzykiem modelu biznesowego, takim jak utrata możliwości biznesowych lub partnerstw strategicznych.
• m) Wszelkie roszczenia sporne z zakresu ESG, które były, są lub mogą być kierowane przeciwko instytucji, na podstawie dostępnych informacji .
• n) Status budowania zdolności związanych z ryzykami ESG, np. odsetek pracowników, którzy odbyli specjalne szkolenie.
• o) Mierniki dotyczące czynników niezwiązanych z klimatem, np. zależności na poziomie portfela i wpływ na usługi ekosystemowe, lub ekspozycje wobec kontrahentów
• o istotnych zależnościach lub negatywnym wpływie na różnorodność biologiczną, z uwzględnieniem zarówno informacji dotyczących lokalizacji sektorowej, jak i geograficznej.
• p) Postępy w osiąganiu wszystkich wartości docelowych określonych przez instytucję w odniesieniu do ryzyk ESG i celów ESG, w tym w ramach planu instytucji, o którym mowa w sekcji 6, lub w ramach innych zobowiązań w zakresie zrównoważonego rozwoju podjętych przez instytucję.

¹⁷ Zgodnie z art. 12 ust. 1 lit. d) – g) oraz art. 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie norm dotyczących klimatycznych wskaźników referencyjnych.

¹⁸ Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 z dnia 18 czerwca 2020 r. w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestycje, zmieniające rozporządzenie (UE) 2019/2088 (Dz.U. L 198 z 22.6.2020, s. 13).

Małe i niezłożone instytucje oraz pozostałe instytucje inne niż duże powinny monitorować szereg wskaźników zawartych w pkt 81, wybranych na podstawie wyników oceny istotności, oraz podjąć działania , aby z czasem rozszerzyć wykaz monitorowanych wskaźników .

Instytucje powinny mieć jasne i dobrze udokumentowane metody odnoszące się do ich mierników i wskaźników monitorowania. W przypadku gdy początkowo brakuje danych niezbędnych do obliczenia mierników, instytucje powinny postępować zgodnie z krokami określonymi w pkt 26, 27 i 29.