RIALACHÁN (AE) 2020/1503 Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE an 7 Deireadh Fómhair 2020 maidir le soláthraithe Eorpacha seirbhísí sluachistiúcháin do ghnó, agus lena leasaítear Rialachán (AE) 2017/1129 agus Treoir (AE) 2019/1937 (Téacs atá ábhartha maidir le LEE)

(1)

Tá méadú ag teacht ar an úsáid atá á baint as an sluachistiú mar chineál bunaithe maoiniúcháin mhalartaigh do ghnóthlachtaí nuathionscanta agus d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide (FBManna), a bhíonn ag brath go hiondúil ar infheistíochtaí beaga. Is cineál idirghabhála an sluachistiúchán a bhfuil a thábhacht ag méadú, idirghabháil ina n-oibríonn an soláthraí seirbhísí sluachistiúcháin, gan aon riosca dílis a ghlacadh, ardán digiteach atá ar oscailt don phobal chun infheisteoirí nó iasachtóirí ionchasacha a mheaitseáil, nó chun an mheaitseáil a éascú, le gnóthaí atá ag iarraidh cistiú. D’fhéadfadh cistiú den sórt sin a bheith i bhfoirm iasachtaí nó urrúis inaistrithe nó i bhfoirm ionstraimí eile a ligtear isteach chun críocha sluachistiúcháin. Dá bharr sin, is iomchuí an sluachistiúchán iasachtbhunaithe agus an sluachistiúchán infheistíochtbhunaithe a thabhairt faoi raon feidhme an Rialacháin seo ós rud é gur féidir na cineálacha sluachistiúcháin sin a struchtúrú mar roghanna cistiúcháin inchomparáide.

(2)

Go ginearálta, bíonn trí chineál gníomhaí i bpáirt i soláthar seirbhísí sluachistiúcháin: an t-úinéir tionscadail a mholann an togra atá le cistiú, infheisteoirí a chistíonn an tionscadal atá beartaithe, agus eagraíocht idirghabhálach i bhfoirm soláthraí seirbhísí sluachistiúcháin a thugann le chéile úinéirí tionscadail agus infheisteoirí trí ardán ar líne.

(3)

Leis an sluachistiúchán, féadtar rannchuidiú le FBManna rochtain a fháil ar mhaoiniú agus féadtar rannchuidiú le hAontas na Margaí Caipitil (CMU) a thabhairt i gcrích. Is minic nach mbíonn na FBManna in ann maoiniú a rochtain agus is fadhb dóibh é sin fiú sna Ballstáit sin inar lean an rochtain ar mhaoiniú ó na bainc de bheith cobhsaí fad a bhí an ghéarchéim airgeadais ar siúl. Is cleachtas bunaithe anois an sluachistiú mar bhealach le cistiú a fháil do ghníomhaíochtaí gnó daoine nádúrtha agus dlítheanacha. Déantar cistiú den sórt seo trí bhíthin ardáin ar líne; go hiondúil déantar na gníomhaíochtaí gnó a mhaoiniú le cabhair ó líon mór daoine agus eagraíochtaí; agus tiomsaíonn na gnóthaí, lena n-áirítear gnóthlachtaí nuathionscanta, suimeanna measartha beaga airgid.

(4)

Is foinse mhalartach cistithe lena n-áirítear caipiteal fiontair é an sluachistiú ach, ina theannta sin, is féidir le gnóthaí tairbhí eile a bhaint as. Is féidir leis coincheap le haghaidh gnó a dhaingniú, rochtain a thabhairt d’fhiontraithe ar líon mór daoine a thugann léargais agus faisnéis uathu, agus a bheith ina uirlis mhargaíochta.

(5)

Tá córais shaincheaptha inmheánacha i leith sluachistiúcháin tugtha isteach ag roinnt Ballstát cheana. Tá na córais curtha in oiriúint do shaintréithe agus riachtanais na margaí agus na n-infheisteoirí áitiúla. Mar thoradh air sin, tá difríochtaí idir na rialacha náisiúnta atá ann cheana ar fud an Aontais i dtaca leis na coinníollacha maidir le hardáin sluachistiúcháin a oibriú, raon feidhme na ngníomhaíochtaí a cheadaítear agus naceanglais maidir le húdarú.

(6)

Tá a oiread de dhifríochtaí idir na rialacha náisiúnta atá ann cheana go gcuireann siad bac ar sheirbhísí sluachistiúcháin a sholáthar ar bhonn trasteorann agus ar an gcaoi sin bíonn éifeacht dhíreach acu ar fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh do na seirbhísí sin. Go háirithe, de bhrí go bhfuil an creat dlí ilroinnte ar bhonn teorainneacha náisiúnta, cruthaítear costais shubstaintiúla d’infheisteoirí miondíola ar minic a bhíonn orthu aghaidh a thabhairt ar dheacrachtaí agus na rialacha is infheidhme maidir le seirbhísí sluachistiúcháin trasteorann a chinneadh. Dá bharr sin, is minic a dhíspreagtar infheisteoirí den sórt sin le hinfheistíocht trasteorann a dhéanamh trí bhíthin ardáin sluachistiúcháin. Ar an ábhar sin, díspreagtar soláthraithe seirbhísí sluachistiúcháin a oibríonn na hardáin sin le seirbhísí a thairiscint i mBallstáit cé is moite den Bhallstát ina bhfuil siad bunaithe. Mar thoradh air sin, is ar bhonn náisiúnta a bhí seirbhísí sluachistiúcháin á ndéanamh go dtí seo, rud a rinne dochar do mhargadh sluachistiúcháin ar fud an Aontais agus ar an gcaoi sin fágadh gnóthaí gan rochtain ar sheirbhísí sluachistiúcháin, go háirithe i gcásanna ina n-oibríonn na gnóthaí sin i margaí beaga náisiúnta.

(7)

D’fhonn seirbhísí sluachistiúcháin trasteorann a chothú agus chun fónamh le go mbeadh an tsaoirse acu na seirbhísí sin a sholáthar sa mhargadh inmheánach agus tairbhe a bhaint astu, is gá aghaidh a thabhairt ar na bacainní atá ann cheana ar fheidhmiú iomchuí an mhargaidh inmheánaigh do sheirbhísí sluachistiúcháin, agus ardleibhéal cosanta a áirithiú d’infheisteoirí trí chreat rialála a leagan síos ar leibhéal an Aontais.

(8)

Trí aghaidh a thabhairt ar na bacainní atá ar fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh do sheirbhísí sluachistiúcháin, is é aidhm don Rialachán seo cistiú trasteorann a chothú do ghnóthaí. Ba cheart, dá bhrí sin, nach dtiocfadh seirbhísí sluachistiúcháin i dtaca le hiasachtaí a thabhairt do thomhaltóirí mar a shainmhínítear i bpointe (a) d’Airteagal 3 de Threoir 2008/48/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3) faoi raon feidhme an Rialacháin seo.

(9)

Chun arbatráiste rialála a sheachaint agus maoirseacht éifeachtach ar na soláthraithe seirbhísí sluachistiúcháin a áirithiú, ba cheart cosc a chur orthu taiscí nó cistí inaisíoctha eile a ghlacadh ón bpobal, mura mbeidh siad údaraithe freisin mar institiúid chreidmheasa i gcomhréir le hAirteagal 8 i gcomhréir le Treoir 2013/36/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (4). Mar sin féin, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú nach gceanglaítear le ndlí náisiúnta údarú mar institiúid creidmheasa ná aon údarú, díolúine ná dispeansáid aonair eile ar úinéirí tionscadal nó ar infheisteoirí i gcás ina nglacfaidh siad le cistí nó ina ndeonóidh siad iasachtaí chun críocha tionscadail sluachistiúcháin a thairiscint nó infheistiú iontu.

(10)

Is é is aidhm do sholáthar seirbhísí sluachistiúcháin cistiú tionscadail a éascú trí chaipiteal a thiomsú ó líon mór daoine agus gach duine acu ag ranníoc suimeanna infheistíochta measartha beag trí chóras faisnéise idirlíonbhunaithe a mbeidh rochtain ag an bpobal air. Tá seirbhísí sluachistiúcháin oscailte, dá bhrí in, do chomhthiomsú neamhshrianta infheisteoirí a fhaigheann tairiscintí infheistíochta ag an am céanna agus is é atá i gceist leo cistí a chruinniú ó dhaoine nádúrtha den chuid is mó, lena n-áirítear iad siúd nach daoine iad a bhfuil glanfhiúchas ard acu. Ba cheart feidhm a bheith ag an Rialachán seo maidir le seirbhísí sluachistiúcháin atá comhdhéanta de sholáthar agus tarchur comhpháirteach orduithe cliant agus láithriú urrús inaistrithe nó ionstraimí áirithe a ligtear isteach chun críocha sluachistiúcháin gan bhonn daingean gealltanas, ar ardán poiblí lena soláthraítear rochtain neamhshrianta d’infheisteoirí. Is príomhghné den seirbhís sluachistiúcháin comhsholáthar na seirbhísí sin i gcomparáid le seirbhísí infheistíochta áirithe a chuirtear ar fáil faoi Threoir 2014/65/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (5), cé go bhfuil na seirbhísí sin, astu féin, ag teacht leis na seirbhísí sin a chumhdaítear faoin Treoir sin.

(11)

I dtaca le sluachistiú iasachtbhunaithe, ba cheart feidhm a bheith ag Rialachán seo maidir le seirbhísí sluachistiúcháin atá comhdhéanta den éascú ar deonú iasachtaí, lena n-áirítear seirbhísí amhail tairiscintí sluachistiúcháin a chur i láthair cliant agus praghsáil nó measúnú a dhéanamh ar riosca creidmheasa tionscadal sluachistiúcháin nó úinéirí tionscadail. Ba cheart samhlacha gnó difriúla a chuimsiú sa sainmhíniú ar sheirbhísí sluachistiúcháin le go mbeifear in ann comhaontú iasachta a thabhairt i gcrích idir infheisteoir amháin nó níos mó agus úinéir tionscadail amháin nó níos mó trí bhíthin ardán sluachistiúcháin. Iasachtaí a áirítear laistigh de raon feidhme an Rialacháin seo, ba cheart gurb éard a bheadh iontu iasachtaí a mbeadh oibleagáidí neamhchoinníollacha ag gabháil leo méid socraithe airgid a aisíoc leis an infheisteoir, sa chaoi nach ndéanann ardáin sluachistiúcháin iasachtbhunaithe ach a éascú d’infheisteoirí agus d’úinéirí tionscadail comhaontuithe iasachta a chur i gcrích gan an soláthraí seirbhísí sluachistiúcháin a bheith ag gníomhú tráth ar bith mar chreidiúnaí ag an úinéir tionscadail. Tá idirdhealú le déanamh idir éascú deonú iasachtaí a thagann laistigh de raon feidhme an Rialacháin seo agus gníomhaíocht institiúide creidmheasa, a dheonaíonn creidmheasanna dá cuntas féin agus a ghlacann taiscí nó cistí inaisíoctha eile ón bpobal.

(12)

Chun a gcuid seirbhísí a sheachadadh, oibríonn soláthraithe seirbhísí sluachistiúcháin córais faisnéise idirlíonbhunaithe a bhfuil rochtain phoiblí orthu, lena n-áirítear na córais sin a bhfuil clárú úsáideoirí riachtanach dóibh.

(13)

Maidir le sluachistiú infheistíochtbhunaithe, is coimirce thábhachtach d’infheisteoirí an inaistritheacht d’fhonn gurbh fhéidir leo scor óna n-infheistíocht de bharr go dtugtar an deis dóibh a n-ús a dhiúscairt ar na margaí caipitil. Dá bharr sin, cumhdaítear agus ceadaítear leis an Rialachán seo seirbhísí sluachistiúcháin a bhaineann le hurrúis inaistrithe. Tá scaireanna cuideachtaí príobháideacha áirithe atá faoi dhliteanas teoranta arna gcorprú faoi dhlí náisiúnta na mBallstát inaistrithe go neamhshrianta ar na margaí caipitil freisin agus, dá bhrí sin, níor cheart a chosc iad a áireamh laistigh de raon feidhme an Rialacháin seo.

(14)

I mBallstáit áirithe, tá ionstraimí áirithe a ligtear isteach chun críocha sluachistiúcháin faoi réir an dlí náisiúnta lena rialaítear inaistritheacht na n-ionstraimí sin, amhail an ceanglas go ndéanfaidh nótaire an t-aistriú a fhíordheimhniú. Ba cheart feidhm a bheith ag an Rialachán seo gan dochar don dlí náisiúnta lena rialaítear aistriú ionstraimí den sórt sin.

(15)

Cé go bhféadfaí fiontair bheaga agus mheánmhéide,gnólachtaí nuathionscanta nuálacha agus gnólachtaí atá i mbun fáis a chistiú le tairiscintí tosaigh monaí, agus cé go bhféadfaidís dlús a chur le haistriú teicneolaíochta, d’fhéadfadh difríochtaí móra a bheith ann idir a saintréithe agus seirbhísí sluachistiúcháin a rialaítear faoin Rialachán seo.

(16)

I bhfianaise na rioscaí a bhaineann le hinfheistíocht sluachistiúcháin, ar mhaithe le hinfheisteoirí a chosaint go héifeachtach agus sásra um smacht margaidh a sholáthar, is iomchuí tairseach comaoine iomláine a fhorchur maidir le gach tairiscint sluachistiúcháin a rinne úinéir tionscadail áirithe. Dá réir sin, ba cheart an tairseach sin a shocrú ag EUR 5 000 000, arb e sin an tairseach atá in úsáid ag formhór na mBallstát chun tairiscintí urrús don phobal a dhíolmhú ón oibleagáid maidir le réamheolaire a fhoilsiú i gcomhréir le Rialachán (AE) 2017/1129 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (6).

(17)

D’fhéadfadh na creataí rialála forluiteacha arna mbunú faoin Rialachán seo agus faoi Rialachán (AE) 2017/1129, i ngeall ar thairseach EUR 5 000 000, an riosca arbatráiste rialála a mhéadú agus d’fhéadfadh éifeacht shuaiteach a bheith acu ar rochtain ar mhaoiniú agus ar fhorbairt margaí caipitil i mBallstáit áirithe. Thairis sin, go dtí seo, níl creat sonrach dlíthiúil rialála, lena rialaítear ardáin agus seirbhísí sluachistiúcháin, curtha i bhfeidhm ach ag líon teoranta Ballstát. Á chur san áireamh, agus Rialachán (AE) 2017/1129 á chur chun feidhme acu, gur shocraigh roinnt Ballstát an tairseach faoi bhun EUR 5 000 000 le go ndéanfaí tairiscintí urrús don phobal a dhíolmhú ón oibleagáid réamheolaire a fhoilsiú, agus á chur san áireamh freisin go gcaithfeadh na Ballstáit sin iarracht speisialta a dhéanamh a ndlí náisiúnta a choigeartú agus cur i bhfeidhm na tairsí aonair faoin Rialachán seo a áirithiú, ba cheart don Rialachán seo foráil a dhéanamh do mhaolú sealadach neamh-inathnuaite chun cur ar chumas na mBallstát sin an mhóriarracht sin a dhéanamh. Ba cheart don mhaolú sealadach sin a bheith infheidhme don tréimhse is giorra is féidir, chun a laghad suaite is féidir a dhéanamh ar fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh.

(18)

Chun ardleibhéal cosanta d’infheisteoirí a choinneáil, chun na rioscaí a bhaineann le sluachistiú a laghdú agus chun a áirithiú go gcaithfear go cothrom leis na cliaint uile, ba cheart do na soláthraithe seirbhísí sluachistiúcháin beartas a chur ar bun a bheidh ceaptha a áirithiú go ndéanfar tionscadail ar a n-ardáin a roghnú. ar bhealach gairmiúil cothrom trédhearcach agus go soláthrófar seirbhísí sluachistiúcháin ar an mbealach céanna.

(19)

Chun feabhas a chur ar an tseirbhís dá gcliaint, ba cheart do sholáthraithe seirbhísí sluachistiúcháin a bheith in ann tionscadail sluachistiúcháin a mholadh d’infheisteoirí aonair bunaithe ar pharaiméadar nó táscaire riosca sonrach amháin nó níos mó, amhail cineál nó earnáil na gníomhaíochta gnó nó rátáil chreidmheasa, a bheidh curtha in iúl roimh ré ag an infheisteoir don soláthraí seirbhísí sluachistiúcháin. Mar sin féin, leis an údarú a fhaightear faoin Rialachán seo, níor cheart an ceart a thabhairt do sholáthraithe seirbhísí sluachistiúcháin seirbhísí bainistithe sócmhainní aonair nó comhchoiteanna a sholáthar. Chun a áirithiú go dtabharfar deiseanna infheistíochta d’infheisteoirí ionchasacha ar bhonn neodrach, níor cheart do sholáthraithe seirbhísí sluachistiúcháin aon luach saothair, lascaine ná tairbhe neamhairgeadaíochta a íoc ná a ghlacadh as orduithe infheisteora a stiúradh chuig tairiscint ar leith atá ar a n-ardán nó ar ardán tríú páirtí acu.

(20)

Samhlacha gnó a úsáideann próisis uathoibrithe trína ndéanann an soláthraí seirbhísí sluachistiúcháin cistí a leithdháileadh go huathoibríoch ar thionscadail sluachistiúcháin i gcomhréir le paraiméadair agus táscairí riosca arna réamhchinneadh ag an infheisteoir, ar a dtugtar uath-infheistiú, ba cheart iad a mheas mar bhainistiú punainne aonair iasachtaí.

(21)

Níor cheart breathnú ar uirlisí scagtha ar ardán sluachistiúcháin faoin Rialachán seo mar chomhairle infheistíochta faoi Threoir 2014/65/AE ar choinníoll go gcuireann na huirlisí sin faisnéis ar fáil leis do chliaint ar bhealach neodrach nach moladh é. Ba cheart na huirlisí lena dtaispeántar torthaí bunaithe ar chritéir a bhaineann le gnéithe táirgí atá go hiomlán oibiachtúil a áireamh sna huirlisí sin. D’fhéadfadh gnéithe táirge oibiachtúla i gcomhthéacs ardáin sluachistiúcháin a bheith ina gcritéir tionscadail réamhshainithe amhail an earnáil eacnamaíoch, an ionstraim a úsáidtear agus an ráta úis nó an chatagóir riosca i gcás ina nochtar faisnéis leordhóthanach maidir leis an modh ríofa. Ar an gcaoi chéanna, ba cheart príomhfhigiúirí airgeadais a ríomhtar gan aon deis feidhmiú go lánroghnach, a mheas mar chritéir oibiachtúla freisin.

(22)

Is é is aidhm don Rialachán seo infheistíocht dhíreach a éascú agus féachaint chuige nach gcruthófar deiseanna arbatráiste rialála d’idirghabhálaithe airgeadais atá á rialáil faoi gníomhartha dlí eile de chuid an Aontais, gníomhartha dlí de chuid an Aontais lena rialaítear bainisteoirí sócmhainní go háirithe. Ba cheart, dá bhrí sin, an úsáid a bhaintear as struchtúir dhlíthiúla, lena n-áirítear meáin shainchuspóireacha, a dhéanann idirghníomhú idir an tionscadal sluachistiúcháin agus infheisteoirí, a rialú go dian agus níor cheart úsáid na struchtúr sin a cheadú ach amháin i gcás ina bhfuil údar cuí leis trína chur ar chumas infheisteora leas a fháil, mar shampla, i sócmhainn neamhleachtach nó dhoroinnte trí urrúis inaistrithe a eisiúint trí mheán sainchuspóireach.

(23)

Is gá córas éifeachtach rialachais a áirithiú chun bainistiú riosca iomchuí a dhéanamh agus chun aon choinbhleacht leasa a chosc. Ba cheart, dá bhrí sin, go mbeadh socruithe rialachais i bhfeidhm ag soláthraithe seirbhísí sluachistiúcháin lena n-áiritheofar go ndéanfar iad a bhainistiú ar bhealach éifeachtach stuama. Ba cheart dea-cháil a bheith ar na daoine nádúrtha atá freagrach as iad a bhainistiú agus ba cheart dóibh eolas, scileanna agus taithí leordhóthanach a bheith acu. Ba cheart do sholáthraithe seirbhísí sluachistiúcháin nósanna imeachta a bhunú chun gearáin óna gcliaint a ghlacadh agus a láimhseáil.

(24)

Bíonn cliaint neamhchosanta ar rioscaí féideartha a bhaineann leis na soláthraithe seirbhísí sluachistiúcháin, go háirithe rioscaí oibríochtúla. Chun cliaint a chosaint ar rioscaí den sórt sin, ba cheart do sholáthraithe seirbhísí sluachistiúcháin a bheith faoi réir ceanglais stuamachta.

(25)

Ba cheart a cheangal ar sholáthraithe seirbhísí sluachistiúcháin pleananna leanúnachais gnó a fhorbairt lena dtabharfar aghaidh ar na rioscaí a bhaineann le cliseadh soláthraí seirbhísí sluachistiúcháin. Ba cheart forálacha a áireamh sna pleananna leanúnachais ghnó sin, forálacha maidir le feidhmeanna criticiúla a láimhseáil, agus d’fhéadfaí a áireamh iontu sin, ag brath ar shamhail ghnó an tsoláthraí seirbhísí sluachistiúcháin, forálacha maidir le seirbhísiú leanúnach a dhéanamh ar iasachtaí gan íoc, fógra a thabhairt do chliaint agus aistriú socruithe maidir le sócmhainní a choimeád slán.

(26)

Ba cheart do sholáthraithe seirbhísí sluachistiúcháin feidhmiú mar idirghabhálaithe neodracha idir a gcuid cliant ar a n-ardáin sluachistiúcháin féin. Chun coinbhleachtaí leasa a chosc, ba cheart ceanglais áirithe a leagan síos i dtaca le soláthraithe, a scairshealbhóirí, a mbainisteoirí agus a bhfostaithe seirbhísí sluachistiúcháin agus le haon duine nádúrtha nó dlítheanach a bhfuil dlúthbhaint aige leo a mhéid a bhaineann lena rialú. Go háirithe, ba cheart cosc a bheith ar sholáthraithe seirbhísí sluachistiúcháin aon rannpháirtíocht a bheith acu sna tairiscintí sluachistiúcháin ar a n-ardáin sluachistiúcháin féin. Níor cheart do mhór-scairshealbhóirí, do bhainisteoirí ná d’fhostaithe, agus d’aon duine nádúrtha nó dlítheanach a bhfuil dlúthbhaint aige leo a mhéid a bhaineann le rialú, gníomhú mar úinéirí tionscadail i ndáil leis na seirbhísí sluachistiúcháin a thairgtear ar a n-ardán sluachistiúcháin. Mar sin féin, níor cheart cosc a chur ar na mór-scairshealbhóirí, bainisteoirí, fostaithe agus daoine nádúrtha nó dlítheanacha sin gníomhú mar infheisteoirí sna tionscadail a thairgtear ar a n-ardán sluachistiúcháin, ar choinníoll go mbeidh coimircí iomchuí in aghaidh coinbhleachtaí leasa i bhfeidhm.

(27)

Ar mhaithe le seirbhísí sluachistiúcháin a sholáthar go héifeachtach rianúil, ba cheart ceadú do sholáthraithe seirbhísí sluachistiúcháin aon fheidhm oibríochtúil a chur de chúram, go hiomlán nó i bpáirt, ar thríú páirtí ar choinníoll nach ndéanfaidh an seachfhoinsiú sin aon díobháil ábhartha do cháilíocht rialuithe inmheánacha na soláthraithe seirbhísí sluachistiúcháin ná do mhaoirseacht éifeachtach ar na seirbhísí sluachistiúcháin. Os a choinne sin, ba cheart do sholáthraithe seirbhísí sluachistiúcháin a bheith lánfhreagrach as comhlíonadh an Rialacháin seo i leith na ngníomhaíochtaí seachfhoinsithe.

(28)

Tá na ceanglais maidir le slánchoimeád sócmhainní ríthábhachtach chun infheisteoirí a fhaigheann seirbhísí sluachistiúcháin a chosaint. Urrúis inaistrithe nó ionstraimí a ligtear isteach chun críocha sluachistiúcháin agus is féidir a chlárú i gcuntas ionstraimí airgeadais nó is féidir a thabhairt go fisiciúil don choimeádaí, ba cheart do choimeádaí cáilithe iad a choimeád slán, coimeádaí atá údaraithe i gcomhréir le Treoir 2013/36/AE nó 2014/65/AE. Ag brath ar an gcineál sócmhainní atá le coinneáil slán, tá sócmhainní le bheith faoi choimeád, ach an oiread le hurrúis inaistrithe is féidir a chlárú i gcuntas ionstraimí airgeadais nó is féidir a sheachadadh go fisiciúil, nó le bheith faoi réir fíorú úinéireachta agus coimeád taifead. Slánchoimeád urrúis inaistrithe nó ionstraimí a ligtear isteach chun críocha sluachistiúcháin agus nach gcláraítear, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, ach leis an úineir tionscadail nó lena ghníomhaire, amhail infheistíochtaí i gcuideachtaí neamhliostaithe, nó má shealbhaítear iad ar chuntas leithscartha aonair a d’fhéadfadh cliant a oscailt go díreach le taisclann lárnach urrús, meastar gurb ionann sin agus sócmhainní a bheith á gcoinneáil slán ag coimeádaithe cáilithe.

(29)

Ós rud é nach gceadaítear ach do sholáthraithe seirbhísí íocaíochta seirbhísí íocaíochta a sholáthar mar a shainmhínítear i dTreoir (AE) 2015/2366 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (7) ní hionann údarú chun seirbhísí sluachistiúcháin a sholáthar agus údarú chun seirbhísí íocaíochta a sholáthar freisin. Is iomchuí, dá bhrí sin, a shoiléiriú nach mór do sholáthraí seirbhísí sluachistiúcháin a bheith ina sholáthraí seirbhísí íocaíochta freisin mar a shainítear i dTreoir (AE) 2015/2366, i gcás ina ndéanfaidh sé na seirbhísí íocaíochta sin a sholáthar i ndáil lena sheirbhísí sluachistiúcháin. Tá an ceanglas sin gan dochar d’eintitis a údaraítear faoi Threoir 2014/65/AE agus a dhéanann gníomhaíocht dá dtagraítear in Airteagal 3 de Threoir (AE) 2015/2366 agus atá freisin faoi réir an cheanglais maidir le fógra a thabhairt a leagtar amach in Airteagal 37 de Threoir (AE) 2015/2366. Ionas gur féidir maoirseacht iomchuí a dhéanamh ar na gníomhaíochtaí sin, ba cheart don soláthraí seirbhísí sluachistiúcháin a chur in iúl do na húdaráis inniúla cé acu an bhfuil nó nach bhfuil sé beartaithe aige féin seirbhísí íocaíochta a sholáthar, agus an t-údarú iomchuí aige, nó an tseirbhís a sheachfhoinsiú chuig tríú páirtí údaraithe.

(30)

Tá scála leordhóthanach agus muinín an phobail sna seirbhísí sin riachtanach d’fhás agus d’fheidhmiú rianúil na seirbhísí sluachistiúcháin trasteorann. Dá bharr sin, ní mór ceanglais aonfhoirmeacha chomhréireacha is infheidhme go díreach maidir le húdarú a leagan síos i gcás soláthraithe seirbhísí sluachistiúcháin. Dá bhrí sin, ba cheart leis na ceanglais maidir le seirbhísí sluachistiúcháin trasteorann, go ndéanfaí níos fusa na seirbhísí sin a sholáthar ar bhonn trasteorann, go laghdófaí rioscaí oibríochtúla, agus go n-áiritheofaí ardleibhéal trédhearcachta agus cosanta infheisteoirí.

(31)

Chun maoirseacht éifeachtach ar sholáthraithe seirbhísí sluachistiúcháin a áirithiú, níor cheart ach daoine dlítheanacha a bhfuil bunaíocht éifeachtach chobhsaí acu san Aontas, lena n-áirítear na hacmhainní is gá, a bheith in ann iarratas a dhéanamh ar údarú mar sholáthraithe seirbhísí sluachistiúcháin faoin Rialachán seo.

(32)

Féadann seirbhísí sluachistiúcháin a bheith neamhchosanta ar sciúradh airgid agus ar rioscaí i leith maoiniú sceimhlitheoireachta, mar a léirítear go soiléir sa Tuarascáil ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig na Comhairle an 26 Meitheamh 2017 ar an measúnú ar na rioscaí a bhaineann le sciúradh airgid agus maoiniú sceimhlitheoireachta a bhfuil éifeacht acu ar an margadh inmheánach agus a bhaineann le gníomhaíochtaí trasteorann. Dá bhrí sin, ba cheart coimircí a chur ar fáil agus na coinníollacha á leagan amach chun soláthraithe seirbhísí sluachistiúcháin a údarú agus chun dea-cháil na ndaoine nádúrtha atá freagrach as a mbainistithe a mheas chomh maith le srian a chur ar sholáthar seirbhísí íocaíochta d’eintitis cheadúnaithe faoi réir ceanglais i gcoinne sciúradh airgid agus maoiniú sceimhlitheoireachta. D’fhonn sláine an mhargaidh a áirithiú tuilleadh trí rioscaí a bhaineann le sciúradh airgid agus maoiniú sceimhlitheoireachta a chosc, agus méid na gcistí is féidir a thiomsú le tairiscint sluachistiúcháin i gcomhréir leis an Rialachán seo á cur san áireamh, ba cheart don Choimisiún measúnú a dhéanamh ar an riachtanas agus ar an gcomhréireacht a bhaineann le soláthraithe seirbhísí sluachistiúcháin a chur faoi réir na n-oibleagáidí chun dlí náisiúnta a chomhlíonadh lena gcuirtear Treoir (AE) 2015/849 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (8) chun feidhme i ndáil le sciúradh airgid nó maoiniú sceimhlitheoireachta agus le soláthraithe seirbhísí sluachistiúcháin den sórt sin a chur ar liosta na n-eintiteas atá faoi oibleagáid chun críocha na Treorach sin.

(33)

Ionas go mbeidh soláthraithe seirbhísí sluachistiúcháin in ann oibriú ar bhonn trasteorann gan aghaidh a thabhairt ar rialacha éagsúla agus, ar an gcaoi sin, cistiú tionscadal ar fud an Aontais a éascú d’infheisteoirí ó Bhallstáit eile, níor cheart cead a thabhairt do na Ballstáit ceanglais bhreise a fhorchur ar na soláthraithe seirbhísí sluachistiúcháin sin atá údaraithe faoin Rialachán seo.

(34)

Leis an bpróiseas údarúcháin, ba cheart an deis a thabhairt do na húdaráis inniúla a bheith curtha ar an eolas faoi na seirbhísí atá beartaithe ag na soláthraithe seirbhísí sluachistiúcháin ionchasacha a sholáthar agus na hardáin sluachistiúcháin atá beartaithe acu a oibriú, measúnú a dhéanamh ar cháilíocht a lucht bainistíochta, ar mhaithe le measúnú a dhéanamh ar a n-eagar inmheánach agus na nósanna imeachta inmheánacha a bheidh curtha ar bun chun a áirithiú go gcomhlíonfar an Rialachán seo.

(35)

Chun maoirseacht chuí a áirithiú agus chun ualaí riaracháin díréireacha a sheachaint, ba cheart go bhféadfadh eintitis a údaraíodh faoi Threoir 2009/110/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (9), nó faoi Threoir 2013/36/AE, 2014/65/AE nó (AE) 2015/2366 agus a bhfuil sé ar intinn acu seirbhísí sluachistiúcháin a sholáthar údarú a bheith acu faoi cheann amháin de na Treoracha sin agus faoin Rialachán seo araon. I gcásanna den sórt sin, ba cheart go mbeadh feidhm ag nós imeachta shimplithe maidir le húdarú agus níor cheart a cheangal ar na húdaráis inniúla doiciméid nó cruthúnas atá ar fáil dóibh cheana a chur isteach.

(36)

Chun trédhearcacht maidir le soláthar seirbhísí sluachistiúcháin a éascú d’infheisteoirí, ba cheart don Údarás Maoirseachta Eorpach (an tÚdarás Eorpach um Árachas agus Pinsin Ghairme) arna bunú ag Rialachán (AE) Uimh. 1095/2010 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (10) (ESMA) clár poiblí atá cothrom le dáta a bhunú de na soláthraithe seirbhísí sluachistiúcháin go léir atá údaraithe i gcomhréir leis an Rialachán seo. Ba cheart go n-áireofaí sa chlár sin faisnéis maidir leis na hardáin sluachistiúcháin go léir atá ag feidhmiú san Aontas.

(37)

Ba cheart údarú faoin Rialachán seo a aistarraingt i gcás nach gcomhlíonann an soláthraí seirbhísí sluachistiúcháin na coinníollacha faoinar eisíodh an t-údarú a thuilleadh. Ba cheart an chumhacht a bheith ag na húdaráis inniúla freisin údarú faoin Rialachán seo a tharraingt siar aon uair a chailleann soláthraí seirbhísí sluachistiúcháin, nó tríú páirtí ag gníomhú thar a cheann, a údarú lena gceadaítear seirbhísí íocaíochta a sholáthar faoi Threoir (AE) 2015/2366 nó seirbhísí infheistíochta a sholáthar faoi Threoir 2014/65/AE, nó aon uair a fhaightear amach go bhfuil an dlí náisiúnta lena gcuirtear Treoir (AE) 2015/849 chun feidhme sáraithe ag soláthraí seirbhísí sluachistiúcháin ar soláthraí seirbhísí íocaíochta é freisin, nó ag a bhainisteoirí, a fhostaithe nó tríú páirtí ag gníomhú thar a cheann.

(38)

Chun raon leathan seirbhísí a sholáthar dá gcliaint, ba cheart cead a thabhairt do sholáthraí seirbhísí sluachistiúcháin arna údarú faoin Rialachán seo gabháil do ghníomhaíochtaí seachas soláthar seirbhísí sluachistiúcháin a chumhdaítear le húdarú faoin Rialachán seo.

(39)

Chun go mbeidh tuiscint shoiléir ar chineál na seirbhísí sluachistiúcháin agus na rioscaí lena mbaineann agus ar na costais agus na muirir a bhaineann le seirbhís den sórt sin, ba cheart do soláthraithe seirbhísí sluachistiúcháin faisnéis chóir, shoiléir nach bhfuil míthreorach, a chur ar fáil dá gcliaint.

(40)

Maidir le soláthraithe seirbhísí sluachistiúcháin a sholáthraíonn seirbhísí sluachistiúcháin trína n-éascaítear iasachtaí a dheonú, ba cheart dóibh faisnéis ábhartha áirithe, amhail rátaí mainneachtana iasachtaí, a chur ar fáil do na cliaint go léir.

(41)

Soláthraithe seirbhísí sluachistiúcháin a chuireann i bhfeidhm scóranna creidmheasa ar thionscadail sluachistiúcháin nó a mholann praghsáil chreidmheasa ar a tairiscintí sluachistiúcháin, ba cheart dóibh príomheilimintí dá gcuid modheolaíochta a nochtadh. Le ceanglas a bhaineann le nochtadh na modhanna lena ndéantar scóir chreidmheasa a ríomh, nó lena ndéantar an praghas nó an ráta úis a chinneadh, níor cheart a fhorléiriú leis sin go gcuirtear de cheangal faisnéis íogair ghnó a nochtadh ná ar bhealach a chuireann bac ar nuálaíocht.

(42)

Chun cosaint leordhóthanach infheisteoirí a áirithiú do chatagóirí éagsúla infheisteoirí atá rannpháirteach i dtionscadail sluachistiúcháin agus ag an am céanna sreabha infheistíochta a éascú, déantar idirdhealú sa Rialachán seo idir infheisteoirí sofaisticiúla agus neamhshofaisticiúla, agus tugtar isteach leibhéil éagsúla coimircí cosanta infheisteoirí is iomchuí do gach ceann de na catagóirí sin. Ba cheart go gcuirfeadh an t-idirdhealú idir infheisteoirí sofaisticiúla agus neamhshofaisticiúla leis an idirdhealú idir cliaint ghairmiúla agus cliaint mhiondíola a bunaíodh le Treoir 2014/65/AE. Mar sin féin, ba cheart saintréithe an mhargaidh sluachistiúcháin a chur san áireamh san idirdhealú sin chomh maith. Agus idirdhealú á dhéanamh idir infheisteoirí sofaisticiúla agus neamhshofaisticiúla sa Rialachán seo, ba cheart, go háirithe, taithí agus eolas na n-infheisteoirí ionchasacha i sluachistiú a chur san áireamh freisin, agus ba cheart an taithí agus an t-eolas sin a athmheasúnú gach dhá bhliain.

(43)

Ní ionann na táirgí airgeadais a ndéantar a mhargú ar ardáin sluachistiúcháin agus na táirgí traidisiúnta infheistíochta nó coigiltis, agus níor cheart na táirgí sin a mhargú ar an mbonn sin. Mar sin féin, chun go mbeidh tuiscint shoiléir ag infheisteoirí ionchasacha neamhshofaisticiúla ar leibhéal na rioscaí a bhaineann le hinfheistíochtaí sluachistiúcháin, ba cheart a cheangal ar sholáthraithe seirbhísí sluachistiúcháin triail eolais iontrála a dhéanamh ar infheisteoirí ionchasacha neamhshofaisticiúla chun an tuiscint atá acu ar infheistíochtaí den sórt sin a fhíorú. Ba cheart do sholáthraithe seirbhísí sluachistiúcháin rabhadh sainráite a thabhairt d’infheisteoirí ionchasacha neamhshofaisticiúla a bhfuil eolas, scileanna agus taithí neamhleor acu go bhféadfadh na seirbhísí sluachistiúcháin sin a bheith míchuí dóibh.

(44)

Ós rud é go bhfuil infheisteoirí sofaisticiúla, de réir sainmhínithe, ar an eolas faoi na rioscaí a bhaineann le hinfheistíochtaí i dtionscadail sluachistiúcháin, ní fiú tástáil eolais iontrála a chur i bhfeidhm orthu siúd. Ar an gcaoi chéanna, níor cheart a cheangal ar sholáthraithe seirbhísí sluachistiúcháin rabhaidh riosca a eisiúint d’infheisteoirí sofaisticiúla.

(45)

Chun a áirithiú gur léigh infheisteoirí neamhshofaisticiúla na rabhaidh riosca shainráite arna n-eisiúint ag an soláthraí seirbhísí sluachistiúcháin agus chun a áirithiú gur thuig siad iad, ba cheart dóibh na rioscaí atá á nglacadh acu nuair a dhéanann siad infheistiú i dtionscadal sluachistiúcháin a aithint go sainráite. Chun ardleibhéal cosanta a choinneáil i dtaca le hinfheisteoirí agus ós rud é go dtugtar le fios le ceal admhála den sórt sin go bhféadfadh easpa tuisceana a bheith ann maidir leis na rioscaí lena mbaineann, níor cheart do sholáthraithe seirbhísí sluachistiúcháin glacadh le hinfheistíochtaí ó infheisteoirí neamhshofaisticiúla ach amháin sa chás gur aithin siad go sainráite go bhfuair siad agus gur thuig siad na rabhaidh sin.

(46)

I bhfianaise an riosca a bhaineann le tionscadail sluachistiúcháin, ba cheart d’infheisteoirí neamhshofaisticiúla an ró-nochtadh dóibh a sheachaint. Tá baol suntasach ann go gcaillfí sciar mhór den infheistíocht tosaigh nó fiú amháin go gcaillfí an t-iomlán. Is iomchuí, dá bhrí sin, uasmhéid is féidir le infheisteoirí neamhshofaisticiúla, gan coimircí breise, a infheistiú i dtionscadal ar leith a leagan amach. Os a choinne sin, níor cheart d’infheisteoirí sofaisticiúla a bhfuil an taithí, an t-eolas nó an acmhainn airgeadais is gá acu, nó meascán díobh sin acu, a bheith teoranta d’uasmhéid den sórt sin.

(47)

D’fhonn an chosaint a neartú d’infheisteoirí neamhshofaisticiúla, is gá forálacha a dhéanamh maidir le tréimhse mhachnaimh inar féidir le hinfheisteoir ionchasach neamhshofaisticiúil tairiscint maidir le hinfheistíocht a dhéanamh nó léiriú suime a chúlghairm i dtairiscint sluachistiúcháin ar leith gan cúis a thabhairt agus gan pionós a thabhú. Tá gá leis sin le go seachnófaí cás ina cheanglódh infheisteoir ionchasach neamhshofaisticiúil é féin trí ghlacadh le tairiscint sluachistiúcháin agus dá réir sin tairiscint conradh a ghlacadh lena ngabhann ceangal dlí, gan aon deis a bheith aige tarraingt siar le laistigh de thréimhse leordhóthanach ama. Níl gá leis an tréimhse mhachnaimh nuair is féidir le hinfheisteoir ionchasach neamhshofaisticiúil spéis a léiriú i dtairiscint sluachistiúcháin ar leith, gan, ar an gcaoi sin, é féin a cheangal le conradh chomh maith, ach amháin nuair a dhéantar tairiscint infheistíochta den sórt sin nó nuair a léirítear léiriú spéise den sórt sin tráth atá gar do dháta deiridh sceidealta na tairisceana nó don dáta a mbainfear amach an sprioc chistiúcháin a bhí socraithe. Ba cheart do sholáthraithe seirbhísí sluachistiúcháin a áirithiú nach mbaileofar aon airgead ón infheisteoir ná nach n-aistreofar chuig an t-úinéir tionscadail é sula rachaidh an tréimhse mhachnaimh in éag.

(48)

Ag féachaint do na héifeachtaí a d’fhéadfadh a bheith ag an gceart chun tairiscint maidir le hinfheistíocht a dhéanamh nó léiriú suime a chúlghairm le linn tréimhse mhachnaimh ar na costais a bhaineann le caipiteal a thiomsú trí ardáin sluachistiúcháin, ba cheart don Choimisiún a mheas, mar chuid dá thuarascáil faoin Rialachán seo, ar cheart an tréimhse mhachnaimh a ghiorrú ionas go bhféadfadh próiseas tiomsaithe caipitil níos éifeachtúla a bheith ann gan dochar a dhéanamh do chosaint infheisteoirí.

(49)

Le Treoir 97/9/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (11) cumhdaítear éilimh a éiríonn as neamhábaltacht gnólachta infheistíochta airgead atá dlite d’infheisteoirí nó ar leo é agus atá á shealbhú thar a gceann i dtaca le gnó infheistíochta a aisíoc, nó aon ionstraimí ar leis na hinfheisteoirí iad agus atá á sealbhú, á riaradh nó á mbainistiú thar a gceann i dtaca le gnó infheistíochta nach raibh sé in ann a thabhairt ar ais dóibh. Ós rud é, maidir le slánchoimeád sócmhainní i dtaca le seirbhísí sluachistiúcháin arna soláthar ag gnólacht infheistíochta atá údaraithe freisin de bhun Treoir 2014/65/AE, nach mbaineann an slánchoimeád sin le soláthar seirbhísí sluachistiúcháin laistigh de bhrí phointe (2) d’Airteagal 4(1) den Treoir sin, ba cheart infheisteoirí neamhshofaisticiúla a chur ar an eolas sa bhileog faisnéise infheistíochta bunriachtanaí nach bhfuil feidhm ag cosaint na scéime cúitimh d’infheisteoirí maidir leis na hurrúis inaistrithe nó ionstraimí áirithe a ligtear isteach chun críocha sluachistiúcháin a fhaightear tríd an ardán sluachistiúcháin. Thairis sin, níor cheart soláthar seirbhísí sluachistiúcháin arna dhéanamh ag soláthraí seirbhísí sluachistiúcháin den sórt sin a mheas mar ghlacadh taiscí laistigh de bhrí phointe (3) d’Airteagal 2(1) de Threoir 2014/49/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (12).

(50)

Leis an Rialachán seo, leagtar síos inneachar bileoige faisnéise infheistíochta bunriachtanaí atá le cur ar fáil ag soláthraithe seirbhísí sluachistiúcháin d’infheisteoirí ionchasacha le haghaidh gach tairiscint um shluachistiúchán ionas go mbeidh siad in ann cinneadh infheistíochta stuama a dhéanamh. Ba cheart don bhileog faisnéise infheistíochta bunriachtanaí rabhadh a thabhairt d’infheisteoirí ionchasacha go mbaineann rioscaí leis an timpeallacht infheistíochta ina bhfuil siad páirteach, rioscaí nach gcumhdaítear faoi scéimeanna ráthaíochta taiscí arna mbunú i gcomhréir le Treoir 2014/49/AE ná faoi scéimeanna cúitimh d’infheisteoirí arna mbunú i gcomhréir le Treoir 97/9/CE.

(51)

Ba cheart gnéithe sonracha an tsluachistiúcháin iasachtbhunaithe agus infheistíochtbhunaithe a léiriú sa bhileog faisnéise infheistíochta bunriachtanaí. Chuige sin, ba cheart táscairí sonracha ábhartha a éileamh. Ba cheart saintréithe sonracha agus na rioscaí a bhaineann leis na húineirí tionscadail a chur san áireamh sa bhileog faisnéise infheistíochta bunriachtanaí, nuair is féidir, agus ba cheart díriú inti ar fhaisnéis ábhartha faoi na húinéirí tionscadail, faoi chearta infheisteoirí agus faoi na táillí a ghearrfar orthu, agus faoi na cineálacha urrús inaistrithe, faoi na hionstraimí a ligtear isteach chun críochasluachistiúcháin agus faoi na hiasachtaí a thairgfear. Ba cheart gurb iad na húinéirí tionscadail a dhréachtóidh an bhileog faisnéise infheistíochta bunriachtanaí, toisc gurb iad na húinéirí tionscadail is fearr atá in ann an fhaisnéis sin a cheanglaítear a bheith san áireamh a sholáthar. Mar sin féin, ós rud é gurb iad na soláthraithe seirbhísí sluachistiúcháin atá freagrach as an mbileog faisnéise infheistíochta bunriachtanaí a sholáthar do na hinfheisteoirí ionchasacha, ba cheart do na soláthraithe seirbhísí sluachistiúcháin a áirithiú go bhfuil an bhileog faisnéise infheistíochta bunriachtanaí soiléir, ceart agus comhlánaithe go hiomlán.

(52)

Ba cheart a cheadú do sholáthraithe seirbhísí sluachistiúcháin níos mó faisnéise a chur i láthair ná mar is gá ar an mbileog faisnéise infheistíochta bunriachtanaí arna dhréachtú ag an úinéir tionscadail. Ba cheart don fhaisnéis sin a bheith comhlántach agus comhsheasmhach, áfach, leis an bhfaisnéis eile a chuirtear ar fáil ar an mbileog faisnéise infheistíochta bunriachtanaí.

(53)

Má aimsíonn soláthraí seirbhísí sluachistiúcháin easnamh, botún nó míchruinneas ar an mbileog faisnéise infheistíochta bunriachtanaí, a bhféadfadh tionchar ábhartha a bheith aige ar an toradh a bhfuiltear ar súil leis ar infheistíocht, ba cheart don soláthraí seirbhísí sluachistiúcháin sin a thabhairt le fios go pras don úinéir tionscadail go bhfuil an t-easnamh, an botún nó an míchruinneas sin ann, agus ba cheart dósan an fhaisnéis sin a chomhlánú nó a cheartú. I gcás nach ndéantar an comhlánú nó an ceartú sin, ba cheart do sholáthraithe seirbhísí sluachistiúcháin, faoi choinníollacha áirithe, an tairiscint sluachistiúcháin a chur ar fionraí nó a chur ar ceal fiú.

(54)

Chun go mbeidh rochtain rianúil chaoithiúil ar mhargaí caipitil ag gnólachtaí nuathionscanta agus FBManna, chun a gcostais mhaoiniúcháin a laghdú agus chun go mbeidh soláthraithe seirbhísí sluachistiúcháin in ann moill agus costais a sheachaint, níor cheart a cheangal do gcaithfeadh údarás inniúil an bhileog faisnéise infheistíochta bunriachtanaí a fhormheas.

(55)

I gcás ina gceadaítear sin faoin dlí náisiúnta, ba cheart go mbeadh soláthraí seirbhísí sluachistiúcháin in ann úinéireacht scaireanna i dtionscadal sluachistiúcháin infheistíochtbhunaithe a aistriú trí a chóras faisnéise a nuashonrú. Ba cheart freisin, ar mhaithe le trédhearcacht agus sreabhadh faisnéise, go mbeadh soláthraí seirbhísí sluachistiúcháin in ann a cheadú do chliaint a rinne infheistíochtaí trína ardán sluachistiúcháin, a fhógairt ar bhord fógraí ar a ardán sluachistiúcháin gur mian leo iasachtaí, urrúis inaistrithe nó ionstraimí a ligtear isteach chun críocha sluachistiúcháin a cheannach nó a dhíol a rinneadh a thairiscint ar an ardán sluachistiúcháin sin i gcéaduair ar choinníoll nach dtógann an bord fógraí iliomad leasanna ceannaigh agus díola tríú páirtithe le chéile ar bhealach inarb é conradh i ndáil leis na fógráin sin an toradh a bheadh uirthi. Níor cheart, dá bhrí sin, gurb é a bheadh sa bhord fógraí arna sholáthar ag soláthraí seirbhísí sluachistiúcháin córas meaitseála inmheánach lena bhforghníomhaítear orduithe cliant ar bhonn iltaobhach mura rud é, i ndáil le hurrúis inaistrithe, go bhfuil údarú ar leith ag an soláthraí seirbhísí sluachistiúcháin freisin mar ghnólacht infheistíochta i gcomhréir le hAirteagal 5 de Threoir 2014/65/AE, nó mar mhargadh rialáilte i gcomhréir le hAirteagal 44 den Treoir sin. I gcás nach bhfuil údarú den sórt sin ag soláthraithe seirbhísí sluachistiúcháin i ndáil le hurrúis inaistrithe, ba cheart dóibh a chur in iúl go soiléir d’infheisteoirí nach nglacann siad le horduithe a fháil chun críocha conarthaí a cheannach nó a dhíol i ndáil le hinfheistíochtaí a rinneadh ar an ardán sluachistiúcháin i gcéaduair, gur de rogha d’fhreagracht an infheisteora aon ghníomhaíocht ceannaigh agus díola a dhéantar ar a n-ardán sluachistiúcháin agus nach bhfuil ionad trádála i gcomhréir le Treoir 2014/65/AE á oibriú acu.

(56)

Ba cheart do sholáthraithe seirbhísí sluachistiúcháin na taifid uile is iomchuí a bhaineann lena seirbhísí agus a n-idirbhearta a choinneáil chun an trédhearcacht a éascú agus chun an chumarsáid leis na cliaint a dhoiciméadú mar is ceart.

(57)

Chun a áirithiú go gcaithfear go cothrom agus go neamh-idirdhealaitheach le cliaint, soláthraithe seirbhísí sluachistiúcháin a bhfuil a gcuid seirbhísí á gcur chun cinn acu trí chumarsáidí mhargaíochta, ba cheart dóibh faisnéis a chur ar fáil atá cothrom, soiléir neamh-mhíthreorach.

(58)

Chun deimhneacht dhlíthiúil bhreise a sholáthar do sholáthraithe seirbhísí sluachistiúcháin atá ag feidhmiú ar fud an Aontais agus chun rochtain níos éasca ar an margadh a áirithiú, ba cheart dlíthe, rialacháin agus forálacha riaracháin náisiúnta lena rialaítear go sonrach cumarsáidí margaíochta soláthraithe seirbhísí sluachistiúcháin agus atá infheidhme sna Ballstáit, a fhoilsiú go leictreonach, chomh maith le hachoimrí orthu i dteanga is gnách a úsáid i réimse an airgeadais idirnáisiúnta. Chuige sin, ba cheart go gcoinneodh ESMA agus na húdaráis inniúla a suíomhanna gréasáin cothrom le dáta.

(59)

Le go mbeifí in ann teacht ar thuiscint níos fearr ar mhéid na n-éagsúlachtaí rialála idir na Ballstáit ó thaobh na gceanglas is infheidhme maidir le cumarsáidí margaíochta, ba cheart do na húdaráis inniúla tuarascáil mhionsonraithe a chur ar fáil gach bliain do ESMA maidir lena ngníomhaíochtaí forfheidhmithe sa réimse sin.

(60)

Chun costais agus ualach riaracháin nach bhfuil gá leo a sheachaint i ndáil le soláthar trasteorann seirbhísí sluachistiúcháin, níor cheart cumarsáidí margaíochta a bheith faoi réir ceanglais aistriúcháin i gcás ina soláthraítear iad i gceann amháin ar a laghad de theangacha oifigiúla an Bhallstáit ina scaiptear na cumarsáidí margaíochta nó i dteanga a nglacann údaráis inniúla an Bhallstáit sin léi.

(61)

Chun nós imeachta éifeachtúil maoirseachta agus údaraithe a áirithiú, ba cheart do na Ballstáit na dualgais agus na feidhmeanna a bheidh le déanamh ag na húdaráis inniúla de bhun an Rialacháin seo a leagan amach. Chun comhar riaracháin trasteorann éifeachtach a éascú, ba cheart do gach Ballstát pointe aonair teagmhála a ainmniú chun cumarsáid le ESMA agus le húdaráis inniúla ar fud an Aontais a bhainistiú.

(62)

Ó tharla go ráthaítear an éifeachtacht maoirseachta ach uirlisí, cumhachtaí agus acmhainní éifeachtacha a bheith ag na húdaráis inniúla, ba cheart don Rialachán seo a fhoráil do shraith íosta cumhachtaí maoirseachta agus imscrúdaitheacha atá le tabhairt d’údaráis inniúla i gcomhréir leis an dlí náisiúnta. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú, i gcás ina gceanglaítear amhlaidh sa dlí náisiúnta, trí iarratas a dhéanamh chuig na húdaráis bhreithiúnacha inniúla. Agus a gcumhachtaí á bhfeidhmiú acu faoin Rialachán seo, ba cheart do ESMA agus do na húdaráis inniúla gníomhú go hoibiachtúil agus go neamhchlaonta agus a gcuid cinntí a dhéanamh go neamhspleách.

(63)

D’fhonn sáruithe ar an Rialachán seo a bhrath, is gá d’údaráis inniúla a bheith in ann rochtain a fháil ar áitribh seachas áiteanna cónaithe príobháideacha daoine nádúrtha d’fhonn doiciméid a urghabháil. Teastaíonn rochtain ar áitreabh den saghas sin nuair atá amhras réasúnach ann go bhfuil doiciméid agus sonraí eile ann a bhaineann le hábhar na cigireachta nó an imscrúdaithe agus go bhféadfadh sé go mbeidís ábhartha chun sárú ar an Rialachán seo a chruthú. Ina theannta sin tá rochtain ar áitreabh den saghas sin riachtanach i gcás nach gcomhlíonann an duine nádúrtha nó dlítheanach ar éilíodh faisnéis air cheana an t-éileamh sin, nó i gcás ina bhfuil forais réasúnacha ann le creidiúint nach gcomhlíonfaí an t-éileamh sin dá ndéanfaí é, nó go ndéanfaí na doiciméid nó an fhaisnéis lena mbaineann an t-éileamh ar fhaisnéis, a bhaint, go ndéanfaí crioscaíl leo nó go ndéanfaí iad a scriosadh.

(64)

Chun comhlíonadh cheanglais a leagtar amach sa Rialachán seo a áirithiú, tá sé tábhachtach go ndéanfaidh na Ballstáit na bearta is gá chun a áirithiú go mbeidh sáruithe ar an Rialachán seo faoi réir pionóis riaracháin iomchuí agus bearta riaracháin eile. Ba cheart na pionóis agus na bearta sin a bheith éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach agus ba cheart dóibh cur chuige comhchoiteann sna Ballstáit agus éifeacht dhíspreagthach a áirithiú. Níor cheart don Rialachán seo teorainn a chur le cumas Ballstát foráil a dhéanamh maidir le leibhéil níos airde pionóis riaracháin.

(65)

Chun a áirithiú go mbeidh éifeacht dhíspreagthach ar an bpobal i gcoitinne ag cinntí lena bhforchuirtear pionóis nó bearta riaracháin eile arna nglacadh ag údaráis inniúla, ba cheart iad a fhoilsiú ach amháin má mheasann an t-údarás inniúil gur gá iad a fhoilsiú ar bhonn anaithnid, moill a chur ar a bhfoilsiú, nó gan iad a fhoilsiú ar chor ar bith.

(66)

Cé go bhféadfaidh na Ballstáit rialacha maidir le pionóis riaracháin agus choiriúla a leagan síos i ndáil leis na sáruithe céanna, níor cheart go gcuirfí de cheangal ar na Ballstáit rialacha maidir le pionóis riaracháin a leagan síos i gcomhair sáruithe ar an Rialachán seo atá faoi réir an dlí choiriúil náisiúnta. Agus pionóis choiriúla á gcoimeád ar bun in ionad pionós riaracháin i dtaca le sáruithe ar an Rialachán seo, níor cheart, áfach, gurb é a bheadh mar thoradh air laghdú nó athrú a dhéanamh ar shlí eile ar chumas na n-údarás inniúil a bheith ag comhoibriú nó faisnéis a úsáid nó a mhalartú go tráthúil le húdaráis inniúla i mBallstáit eile chun críocha an Rialacháin seo, lena n-áirítear tar éis do sháruithe ábhartha a bheith curtha ar aghaidh chuig na húdaráis bhreithiúnacha inniúla le haghaidh ionchúiseamh coiriúil.

(67)

Ós rud é go bhfuil an bhileog faisnéise infheistíochta bunriachtanaí ceaptha le bheith curtha in oiriúint do ghnéithe sonracha maidir le tairiscint sluachistiúcháin agus le riachtanais faisnéis infheisteoirí, ba cheart tairiscintí sluachistiúcháin faoin Rialachán seo a dhíolmhú ón oibleagáid réamheolaire a fhoilsiú faoi Rialachán (AE) 2017/1129 agus ba cheart an Rialachán sin a leasú dá réir.

(68)

Is féidir le sceithirí faisnéis nua a chur ar a súile do na húdaráis inniúla, rud a chuideodh leo sáruithe ar an Rialachán seo a bhrath agus pionóis a fhorchur. Dá bhrí sin, ba cheart a áirithiú faoin Rialachán seo go mbeidh ann socruithe leordhóthanacha chun sceithirí a chumasú na húdaráis inniúla a chur ar an eolas maidir le sáruithe iarbhír nó féideartha ar an Rialachán seo agus iad a chosaint ar fhrithbhearta. Ba cheart é sin a dhéanamh trí Threoir (AE) 2019/1937 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (13) a leasú chun é a dhéanamh infheidhme i leith sáruithe ar an Rialacháin seo.

(69)

Chun na ceanglais a leagtar amach sa Rialachán seo a shonrú, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) a tharmligean chuig an gCoimisiún i dtaca le síneadh a chur leis an idirthréimhse maidir le seirbhísí sluachistiúcháin arna soláthar i gcomhréir le dlí náisiúnta. Tá sé tábhachtach, go háirithe, go rachadh an Coimisiún i mbun comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena n-áirítear ar leibhéal na saineolaithe, agus go ndéanfar na comhairliúcháin sin i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr (14). Go sonrach, chun rannpháirtíocht chomhionann in ullmhú na ngníomhartha tarmligthe a áirithiú, faigheann Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle na doiciméid uile ag an am céanna leis na saineolaithe sna Ballstáit, agus bíonn rochtain chórasach ag a gcuid saineolaithe ar chruinnithe ghrúpaí saineolaithe an Choimisiúin a bhíonn ag déileáil le hullmhú na ngníomhartha tarmligthe.

(70)

Chun cur i bhfeidhm comhsheasmhach an Rialacháin seo a chur chun cinn, lena n-áirítear cosaint leordhóthanach d’infheisteoirí agus do thomhaltóirí ar fud an Aontais, ba cheart caighdeáin theicniúla a fhorbairt. Ós rud é gur comhlachtaí iad ESMA agus an tÚdarás Maoirseachta Eorpach (an tÚdarás Baincéireachta Eorpach) arna bunaíodh ag Rialacháin (AE) Uimh. 1093/2010 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (15) (ÚBE) a bhfuil saineolas an-speisialaithe aige, bheadh sé éifeachtúil agus iomchuí ceapadh dréachtchaighdeán theicniúla rialála, nach mbeadh roghanna beartais ag baint leo, a chur de chúram orthu, a bheadh le cur faoi bhráid an Choimisiúin.

(71)

Ba cheart an chumhacht a thabhairt don Choimisiún caighdeáin theicniúla rialála a ghlacadh, arna bhforbairt ag ESMA agus ÚBE, i ndáil le bainistiú punainne aonair iasachtaí, láimhseáil gearán, coinbhleachtaí leasa, údarú mar sholáthraí seirbhísí sluachistiúcháin, faisnéis do chliaint, nochtadh an ráta mainneachtana, leis an triail eolais iontrála agus leis an ionsamhlú ar an gcumas caillteanas a sheasamh, leis an mbileog faisnéise infheistíochta bunriachtanaí agus le comhar idir údaráis inniúla. Ba cheart don Choimisiún na caighdeáin theicniúla rialála sin a ghlacadh trí bhíthin gníomhartha tarmligthe de bhun Airteagal 290 CFAE agus i gcomhréir le hAirteagail 10 go 14 de Rialacháin (AE) Uimh. 1093/2010 agus (AE) Uimh. 1095/2010.

(72)

Ba cheart an chumhacht a thabhairt don Choimisiún freisin caighdeáin theicniúla cur chun feidhme a ghlacadh, arna bhforbairt ag ESMA, i ndáil le tuairisciú arna dhéanamh ag soláthraithe seirbhísí sluachistiúcháin, forálacha náisiúnta a fhoilsiú i dtaca le ceanglais mhargaíochta agus comhar idir údaráis inniúla agus le ESMA. Ba cheart don Choimisiún na caighdeáin theicniúla cur chun feidhme sin a ghlacadh trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme de bhun Airteagal 291 CFAE agus i gcomhréir le hAirteagal 15 de Rialachán (AE) Uimh. 1095/2010.

(73)

Aon phróiseáil a dhéantar ar shonraí pearsanta faoi chuimsiú an Rialacháin seo, amhail malartú nó tarchur sonraí pearsanta a dhéanann na húdaráis inniúla, ba cheart í a dhéanamh i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (16) agus ba cheart do ESMA aon mhalartú nó tarchur faisnéise a dhéanamh i gcomhréir le Rialachán (AE) 2018/1725 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (17).

(74)

Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóirí an Rialacháin seo, eadhon aghaidh a thabhairt ar ilroinnt an chreata is infheidhme maidir le seirbhísí sluachistiúcháin chun feidhmiú iomchuí an mhargaidh inmheánaigh a áirithiú agus, san am céanna, cosaint d’infheisteoirí agus éifeachtúlacht an mhargaidh a fheabhsú, agus cuidiú le CMU a bhunú, a ghnóthú go leordhóthanach, ach gur fearr is féidir iad a bhaint amach ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a ghnóthú.

(75)

Ba cheart dáta chur i bhfeidhm an Rialacháin seo a chur siar chun é a chur ar aon dul le dáta chur i bhfeidhm na rialacha náisiúnta lenar trasuítear Treoir (AE) 2020/1504 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18), lena ndíolmhaítear soláthraithe seirbhísí sluachistiúcháin a thagann faoi raon feidhme an Rialacháin seo ó chur i bhfeidhm Threoir 2014/65/AE.

(76)

Ar mhaithe le deimhneacht dhlíthiúil agus i bhfianaise go dtógfaidh rialacha a leagtar amach sa Rialacháin seo áit na rialacha náisiúnta a mhéid a bhaineann le cineálacha seirbhísí sluachistiúcháin a áirítear anois faoi raon feidhme an Rialacháin seo, is iomchuí socruithe idirthréimhseacha a dhéanamh chun gur féidir le daoine a sholáthraíonn seirbhísí sluachistiúcháin i gcomhréir leis na dlí náisiúnta a tháinig roimh an Rialachán seo a ngníomhachtaí gnó a oiriúnú don Rialachán seo agus a ndóthain ama a bheith acu chun cur isteach ar an údarú faoi. Ba cheart, mar sin, go mbeadh na daoine sin in ann leanúint de bheith ag soláthar seirbhísí sluachistiúcháin atá anois san áireamh laistigh de raon feidhme an Rialacháin seo i gcomhréir leis an dlí náisiúnta is infheidhme go dtí an10 Samhain 2022. Le linn na hidirthréimhse sin, féadfaidh Ballstáit nósanna imeachta speisialta a chur ar bun i ndáil leis na daoine dlítheanacha sin atá údaraithe faoin dlí náisiúnta seirbhísí sluachistiúcháin a sholáthar a áirítear faoi raon feidhme an Rialacháin seo, sa chaoi go mbeidh siad in ann a n-údaruithe náisiúnta a thiontú ina n-údaruithe faoin Rialachán seo, ar an gcoinníoll go gcomhlíonann na soláthraithe seirbhísí sluachistiúcháin ceanglais a leagtar amach sa Rialachán seo.

(77)

Níor cheart do sholáthraithe seirbhísí sluachistiúcháin nach bhfuil údarú faighte acu i gcomhréir leis an Rialachán seo faoin 10 Samhain 2022 aon tairiscintí nua sluachistiúcháin a eisiúint tar éis an dáta sin. Chun a sheachaint nach mbeadh an sprioc-chaipitil i dtaca le tionscadal sluachistiúcháin ar leith ar fad bailithe faoin10 Samhain 2022, ba cheart clabhsúr a chur ar glaonna ar mhaoiniú roimh an dáta sin. Mar sin féin, faoi 10 Samhain 2022 féadfar leanúint de chonarthaí reatha a sheirbhísiú, lena n-áirítear infháltais a bhailiú agus a aistriú, seirbhísí slánchoimeádta sócmhainní a chur ar fáil nó gníomhaíochtaí corparáideacha a phróiseáil, i gcomhréir leis na dlí náisiúnta is infheidhme.

(78)

Urramaíonn an Rialachán seo na cearta bunúsacha agus na prionsabail arna n-aithint i gCairt an Aontais Eorpaigh um Chearta Bunúsacha. Dá bhrí sin, ba cheart an Rialachán seo a léirmhíniú agus a chur i bhfeidhm i gcomhréir leis na cearta agus prionsabail sin.

(79)

Chuathas i gcomhairle leis an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí i gcomhréir le hAirteagal 42(1) de Rialachán (AE) 2018/1725,