2.2. Βαθμολόγηση στο πλαίσιο της ΔΕΕΑ

Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να εφαρμόζουν ένα συνεπές σύστημα βαθμολόγησης, προκειμένου να διευκολύνουν την επικοινωνία μεταξύ των αρμόδιων αρχών και των σωμάτων εποπτών, να προάγουν τη συγκρισιμότητα και την ισότιμη μεταχείριση μεταξύ των ιδρυμάτων και να καθορίζουν τις προτεραιότητες όσον αφορά τους εποπτικούς πόρους και τα μέτρα κατά την αξιολόγηση των στοιχείων της ΔΕΕΑ. Πρέπει να συνοψίζουν τα αποτελέσματα των αξιολογήσεών τους, απονέμοντας βαθμολογίες κινδύνου, βαθμολογίες για κάθε στοιχείο της ΔΕΕΑ και μια συνολική βαθμολογία της ΔΕΕΑ.

Κατά την απονομή των βαθμολογιών κινδύνου, των βαθμολογιών των στοιχείων της ΔΕΕΑ και της συνολικής βαθμολογίας της ΔΕΕΑ, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις παραμέτρους που περιγράφονται στους πίνακες στο τέλος κάθε σχετικής ενότητας και τίτλου των παρουσών κατευθυντήριων γραμμών, καθώς και την εφαρμογή της εποπτικής κρίσης. Παρότι οι εν λόγω παράμετροι χρησιμεύουν ως βάση αναφοράς για την απόδοση βαθμολογιών, δεν πρέπει να ερμηνεύονται ως μηχανικός κατάλογος σημείων ελέγχου ο οποίος πρέπει να συμπληρώνεται για κάθε στοιχείο ούτε να θεωρείται ότι καθιερώνουν μια ιεράρχηση της σημασίας των επιμέρους στοιχείων. Αντιθέτως, σκοπός τους είναι να καθοδηγούν τις αρμόδιες αρχές στην απόδοση των βαθμολογιών μέσω της εξέτασης της αλληλεπίδρασης και της σημασίας των διαφόρων στοιχείων στο πλαίσιο της συγκεκριμένης διάστασης του υπό αξιολόγηση ιδρύματος.

Οι βαθμολογίες κινδύνου αποσκοπούν στο να αποτυπώσουν την πιθανότητα οι κίνδυνοι κεφαλαίου, ρευστότητας και χρηματοδότησης να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο ίδρυμα. Οι βαθμολογίες των στοιχείων της ΔΕΕΑ και η συνολική βαθμολογία της ΔΕΕΑ υποδεικνύουν το μέγεθος των κινδύνων για τη βιωσιμότητα του ιδρύματος· ειδικότερα, η συνολική βαθμολογία της ΔΕΕΑ πρέπει να αντικατοπτρίζει την εποπτική άποψη της συνολικής βιωσιμότητας του ιδρύματος, όπως ορίζεται στον τίτλο 9. Γράφημα 1. Επισκόπηση του πλαισίου βαθμολόγησης

Συνολική βαθμολογία της ΔΕΕΑ

επιχειρηματικού μοντέλου Βαθμολογία ανάλυσης (BMA) διακυβέρνησης Βαθμολογία σε επίπεδο ιδρύματος εσωτερικής και ελέγχου κεφαλαιακής Βαθμολογία επάρκειας χρηματοδότησης ρευστότητας Βαθμολογία επάρκειας και

Βαθμολογίες για σημαντικούς Βαθμολογίες

κινδύνους κεφαλαίου (π.χ. κινδύνου πιστωτικούς κινδύνους, κινδύνους αγοράς, λειτουργικούς κινδύνους κ.λπ.)

Οι βαθμολογίες έχουν ως εξής: 1 (χαμηλός κίνδυνος), 2 (μέτριος-χαμηλός κίνδυνος), 3 (μέτριος-υψηλός κίνδυνος) και 4 (υψηλός κίνδυνος – αυτή είναι η χειρότερη δυνατή αξιολόγηση). Η πρόσθετη βαθμολογία «F» είναι διαθέσιμη μόνο για τη συνολική βαθμολογία της ΔΕΕΑ, όπως επεξηγείται στην παράγραφο 38. Οι αρμόδιες αρχές μπορούν να εφαρμόσουν αναλυτικότερη βαθμολόγηση για εσωτερικούς σκοπούς, όπως σχεδιασμό των πόρων, εφόσον τηρείται το συνολικό πλαίσιο βαθμολόγησης που ορίζεται στις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές.

Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να επανεξετάζουν τις βαθμολογίες μετά την ολοκλήρωση των αξιολογήσεων της ΔΕΕΑ, με την ελάχιστη συχνότητα που ορίζεται στο μοντέλο συμμετοχής ΔΕΕΑ στην ενότητα 2.4. Οι βαθμολογίες πρέπει επίσης να επανεξετάζονται χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση με βάση σημαντικά νέα πορίσματα ή εξελίξεις.

2.2.1. Βαθμολογίες κινδύνου

Αποδίδονται βαθμολογίες κινδύνου για τη συνοπτική παρουσίαση των κινδύνων κεφαλαίου (όπως ορίζεται στον τίτλο 6). Οι εν λόγω βαθμολογίες αντιπροσωπεύουν την πιθανότητα ο κίνδυνος να έχει σημαντικές επιπτώσεις προληπτικής εποπτείας στο ίδρυμα (π.χ. δυνητική ζημιά), μετά την εξέταση της ποιότητας των ελέγχων κινδύνου για τον περιορισμό αυτών των επιπτώσεων (π.χ. υπολειπόμενος κίνδυνος), αλλά πριν εξεταστεί η δυνατότητα του ιδρύματος να μετριάσει τον κίνδυνο μέσω διαθέσιμων κεφαλαίων ή πηγών ρευστότητας.

Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να καθορίζουν τη βαθμολογία κινδύνου μέσω εκτίμησης του επιπέδου εγγενούς κινδύνου του ιδρύματος, λαμβάνοντας παράλληλα δεόντως υπόψη την επάρκεια του πλαισίου διαχείρισης και ελέγχων κινδύνου του ιδρύματος. Ειδικότερα, ένα κατάλληλο πλαίσιο διαχείρισης και ελέγχων κινδύνου μπορεί να μετριάσει τις επιπτώσεις ενός συγκεκριμένου κινδύνου από άποψη προληπτικής εποπτείας, ενώ ένα αδύναμο πλαίσιο μπορεί να ενισχύσει τις επιπτώσεις από άποψη προληπτικής εποπτείας. Η εκτίμηση του εγγενούς κινδύνου και της επάρκειας της διαχείρισης και των ελέγχων πρέπει να πραγματοποιείται με βάση τα κριτήρια που καθορίζονται στον πίνακα 6 για τον πιστωτικό κίνδυνο και τον κίνδυνο αντισυμβαλλομένου, στον πίνακα 8 για τον κίνδυνο αγοράς, στον πίνακα 10 για τον λειτουργικό κίνδυνο, στον πίνακα 12 για τον κίνδυνο επιτοκίου και τον κίνδυνο πιστωτικού περιθωρίου στο τραπεζικό χαρτοφυλάκιο (IRRBB και CSRBB) και στον πίνακα 17 για τη ρευστότητα και τη χρηματοδότηση.

Κατά την εκτίμηση κινδύνων κεφαλαίου, οι αρμόδιες αρχές πρέπει επίσης να λαμβάνουν υπόψη τις σχετικές υποκατηγορίες (π.χ. τον κίνδυνο συγκέντρωσης ή τον κίνδυνο χώρας στο πλαίσιο της αξιολόγησης του πιστωτικού κινδύνου και του κινδύνου αντισυμβαλλομένου, όπως ορίζεται στον τίτλο 6). Ανάλογα με τη σημασία που έχει οποιαδήποτε από αυτές τις υποκατηγορίες για το συγκεκριμένο ίδρυμα, οι αρμόδιες αρχές μπορούν να αποφασίσουν να τις αξιολογήσουν και να τις βαθμολογήσουν χωριστά.

Οι αρμόδιες αρχές μπορούν να χρησιμοποιούν διαφορετικές μεθόδους για την εφαρμογή των βαθμολογιών κινδύνου, ενδέχεται να βαθμολογούν χωριστά τον «κίνδυνο» και τη «διαχείριση και τους ελέγχους κινδύνου» (με αποτέλεσμα μια ενδιάμεση και μια τελική βαθμολογία) ή να τις βαθμολογούν από κοινού. Οι αρμόδιες αρχές μπορούν επίσης να συγκεντρώσουν όλους τους κινδύνους κεφαλαίου σε μια συνολική βαθμολογία.

2.2.2. Βαθμολογίες των στοιχείων της ΔΕΕΑ και συνολική βαθμολογία της ΔΕΕΑ

Στο τέλος της συνολικής αξιολόγησης της ΔΕΕΑ, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να σχηματίζουν μια ολοκληρωμένη επισκόπηση του προφίλ κινδύνου και της βιωσιμότητας του ιδρύματος με βάση τα τέσσερα στοιχεία της ΔΕΕΑ:

• α. επιχειρηματικό μοντέλο, όπως ορίζεται στον τίτλο 4·
• β. εσωτερική διακυβέρνηση και έλεγχοι σε επίπεδο ιδρύματος, όπως ορίζονται στον τίτλο 5·
• γ. κεφαλαιακή επάρκεια, όπως ορίζεται στον τίτλο 7·
• δ. ρευστότητα και επάρκεια χρηματοδότησης, όπως ορίζεται στον τίτλο 8.

Η κεφαλαιακή επάρκεια και η επάρκεια ρευστότητας και χρηματοδότησης αντιπροσωπεύουν την εποπτική γνώμη σχετικά με την ικανότητα των πηγών κεφαλαίου και ρευστότητας του ιδρύματος να μετριάσουν/καλύψουν κινδύνους κεφαλαίου, ρευστότητας και χρηματοδότησης, όπως ορίζεται στους τίτλους 6 και 8, ή/και για άλλα στοιχεία για τα οποία έχουν καθοριστεί πρόσθετα ίδια κεφάλαια, όπως ορίζεται στον τίτλο 7.

Η τελική βαθμολογία είναι η συνολική βαθμολογία της ΔΕΕΑ. Η βαθμολογία αυτή περιλαμβάνει τις ανωτέρω τέσσερις βαθμολογίες των στοιχείων της ΔΕΕΑ και την εποπτική κρίση. Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να διασφαλίζουν ότι η συνολική βαθμολογία της ΔΕΕΑ παρέχει ένδειξη της συνολικής βιωσιμότητας του ιδρύματος, συμπεριλαμβανομένου του κατά πόσον το ίδρυμα «τελεί υπό πτώχευση ή ενδέχεται να πτωχεύσει» κατά την έννοια του άρθρου 32 της οδηγίας 2014/59/ΕΕ, και λαμβάνοντας υπόψη τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΑΤ σχετικά με την ερμηνεία της φράσης «τελεί υπό πτώχευση ή ενδέχεται να πτωχεύσει»⁸ . Όταν το αποτέλεσμα της συνολικής αξιολόγησης της ΔΕΕΑ υποδηλώνει ότι το ίδρυμα θεωρείται ότι «τελεί υπό πτώχευση ή ενδέχεται να πτωχεύσει», οι αρμόδιες αρχές πρέπει να αποδίδουν βαθμολογία «F» και να ακολουθούν τη διαδικασία συνεργασίας με τις αρχές εξυγίανσης όπως ορίζεται στο άρθρο 32 της οδηγίας 2014/59/ΕΕ.

⁸ Κατευθυντήριες Γραμμές της ΕΑΤ σχετικά με την ερμηνεία των διαφόρων περιστάσεων όπου ένα ίδρυμα θεωρείται ότι τελεί σε κατάσταση αφερεγγυότητας ή επαπειλούμενης αφερεγγυότητας δυνάμει του άρθρου 32 παράγραφος 6 της οδηγίας 2014/59/ΕΕ (EBA/GL/2015/07).

Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να διασφαλίζουν ότι η βαθμολογία των στοιχείων της ΔΕΕΑ και η συνολική βαθμολογία της ΔΕΕΑ:

• α. αποτυπώνουν την πιθανότητα να απαιτηθούν εποπτικά μέτρα για την αντιμετώπιση των προβλημάτων·
• β. συγκαταλέγονται μεταξύ των ορίων ενεργοποίησης για τη λήψη απόφασης σχετικά με το αν θα εφαρμοστούν μέτρα έγκαιρης παρέμβασης σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΑΤ σχετικά με τα όρια ενεργοποίησης για τη χρήση μέτρων έγκαιρης παρέμβασης⁹ ·
• γ. συμβάλλουν στην ιεράρχηση και στον προγραμματισμό των εποπτικών πόρων και στον καθορισμό προτεραιοτήτων στο πρόγραμμα εποπτικής εξέτασης (ΠΕΕ).

⁹ Κατευθυντήριες γραμμές ΕΑΤ σχετικά με τα όρια ενεργοποίησης για τη χρήση μέτρων έγκαιρης παρέμβασης (EBA/GL/2015/03).