2.2. Punktacja w ramach SREP

Właściwe organy powinny stosować spójny system punktacji, który ułatwi komunikację między właściwymi organami a kolegiami organów nadzoru, zapewni porównywalność i równe warunki działania dla wszystkich instytucji oraz pozwoli na priorytetowe traktowanie zasobów i środków nadzorczych przy ocenie poszczególnych elementów SREP. Właściwe organy powinny podsumować wyniki przeprowadzonych ocen, przypisując oceny ryzyka, oceny poszczególnych elementów SREP oraz ogólną ocenę SREP.

Podczas przyznawania punktacji ryzyka, punktacji poszczególnych elementów SREP i punktacji ogólnej oceny SREP właściwe organy powinny kierować się względami przedstawionymi w tabelach zamieszczonych na końcu każdej odpowiedniej sekcji i tytułu niniejszych wytycznych, a zarazem kierować się osądem nadzorczym. Choć kwestie te stanowią punkt wyjścia do przyznawaniu punktacji, nie należy ich traktować jako mechanicznej listy kontrolnej, którą należy uzupełnić dla każdego elementu, ani też postrzegać jako wyznacznik hierarchii ważności poszczególnych elementów. Mają one natomiast stanowić dla właściwych organów wskazówkę przy przyznawaniu punktacji, uwzględniającą wzajemne oddziaływania i znaczenia poszczególnych elementów w ramach konkretnego wymiaru ocenianej instytucji.

Oceny ryzyka mają na celu określenie prawdopodobieństwa, że ryzyka obciążające kapitał, ryzyka płynności i finansowania będą miały znaczący wpływ na instytucję. Oceny poszczególnych elementów SREP oraz ogólna ocena SREP wskazują skalę ryzyka dla rentowności instytucji; w szczególności ogólna ocena SREP powinna odzwierciedlać ocenę nadzorczą dotyczącą ogólnej rentowności instytucji zgodnie z tytułem 9. Rysunek 1. Przedstawienie ram punktacji

Ogólna ocena SREP

Ocena rentowności

Ocena BMA ( Ocena zarządzania Ocena Ocena adekwatności analizy modelu wewnętrznego adekwatności płynności biznesowego) i mechanizmów stosowanych w kontroli całej kapitałowej i finansowania

instytucji

Ocena ryzyka

Ocena istotnych ryzyk obciążających kapitał (np. ryzyko kredytowe, rynkowe, operacyjne itp.)

Skala ocen jest następująca: 1 (niskie ryzyko), 2 (średnie lub niskie ryzyko), 3 (średnie lub wysokie ryzyko) i 4 (wysokie ryzyko – co stanowi najgorszą możliwą ocenę). Dodatkową ocenę „F” można przyznać wyłącznie w odniesieniu do ogólnej oceny SREP, zgodnie z wyjaśnieniem zawartym w ust. 38. Właściwe organy mogą wprowadzić bardziej szczegółową punktację do celów wewnętrznych, np. planowania zasobów, pod warunkiem przestrzegania ogólnych ram oceny określonych w niniejszych wytycznych.

Właściwe organy powinny przeprowadzać przegląd ocen po zakończeniu procesu SREP z zachowaniem minimalnej częstotliwości określonej w modelu zaangażowania w SREP w sekcji 2.4. Przeglądu ocen należy również dokonywać bez zbędnej zwłoki w przypadku wystąpienia istotnych nowych ustaleń lub zdarzeń.

2.2.1. Oceny ryzyka

Oceny ryzyka przyznaje się w celu podsumowania ryzyk obciążających kapitał (zgodnie z tytułem 6). Oceny te odzwierciedlają prawdopodobieństwo, że dane ryzyko wywrze istotny wpływ z perspektywy ostrożnościowej na instytucję (np. w postaci potencjalnej straty), po uwzględnieniu jakości mechanizmów kontroli ryzyka mających na celu ograniczenie tego wpływu (tj. ryzyka rezydualnego), ale przed uwzględnieniem zdolności instytucji do ograniczenia ryzyka za pomocą dostępnych zasobów kapitałowych lub zasobów płynności.

Właściwe organy powinny przyznawać punktację ryzyka na podstawie oceny ryzyka nieodłącznego danej instytucji, przy czym powinny również brać pod uwagę adekwatność ram zarządzania ryzykiem i mechanizmów kontroli ryzyka w tej instytucji. Wystarczająco solidne ramy zarządzania ryzykiem i mechanizmy kontroli ryzyka mogą w szczególności złagodzić wpływ konkretnego ryzyka z perspektywy ostrożnościowej, natomiast słabe ramy mogą ten wpływ zwiększyć. W ocenie ryzyka nieodłącznego oraz adekwatności zarządzania i mechanizmów kontroli należy kierować się względami wyszczególnionymi w tabeli 6 dla ryzyka kredytowego i ryzyka kontrahenta, w tabeli 8 dla ryzyka rynkowego, w tabeli 10 dla ryzyka operacyjnego, w tabeli 12 dla ryzyka stopy procentowej i ryzyka spreadu kredytowego w portfelu bankowym (IRRBB i CSRBB), a w tabeli 17 dla płynności i finansowania.

Oceniając ryzyka obciążające kapitał, właściwe organy powinny również uwzględniać odpowiednie podkategorie (np. ryzyko koncentracji lub ryzyko kraju w ramach oceny ryzyka kredytowego i ryzyka kontrahenta, zgodnie z tytułem 6). W zależności od istotności którejkolwiek z tych podkategorii dla konkretnej instytucji, właściwe organy mogą podjąć decyzję o ich indywidualnej ocenie i punktacji.

Właściwe organy mogą stosować różne metody ustalania ocen ryzyka; mogą oddzielnie oceniać „ryzyko” oraz „zarządzanie ryzykiem i mechanizmy kontroli” (co daje punktową ocenę pośrednią i końcową) lub oceniać je łącznie. Właściwe organy mogą również agregować wszystkie ryzyka obciążające kapitał i uzyskać w ten sposób łączną ocenę punktową.

2.2.2. Punktacje poszczególnych elementów SREP oraz punktacja ogólna oceny SREP

Na zakończenie ogólnej oceny SREP właściwe organy powinny sporządzić kompleksowy przegląd profilu ryzyka i rentowności instytucji, opierając się na czterech elementach SREP:

• a. model biznesowy i strategia określone w tytule 4;
• b. zarządzanie wewnętrzne i mechanizmy kontroli stosowane w całej instytucji, zgodnie z tytułem 5;
• c. adekwatność kapitałowa, zgodnie z tytułem 7;
• d. adekwatność płynności i finansowania, zgodnie z tytułem 8.

Adekwatność kapitałowa oraz adekwatność płynności i finansowania odzwierciedlają opinię nadzorczą na temat zdolności zasobów kapitałowych i zasobów płynności instytucji do łagodzenia (pokrywania) poszczególnych ryzyk obciążających kapitał oraz ryzyk płynności i finansowania, jak określono w tytułach 6 i 8, lub innych elementów, w odniesieniu do których określono dodatkowe fundusze własne zgodnie z tytułem 7.

Wyniki końcowy stanowi ogólną ocenę SREP. Uwzględnia ona cztery powyższe oceny poszczególnych elementów SREP oraz osąd nadzorczy. Właściwe organy powinny zapewnić, aby ogólna ocena SREP stanowiła wskazówkę co do oceny ogólnej rentowności instytucji, w tym to, czy instytucja ta „jest na progu upadłości lub jest zagrożona upadłością” w rozumieniu art. 32 dyrektywy 2014/59/UE, z uwzględnieniem wytycznych EUNB dotyczących „bycia na progu upadłości lub zagrożenia upadłością”⁸ . W przypadku gdy wynik ogólnej oceny SREP wskazuje, że instytucja może zostać uznana za będącą „na progu upadłości lub zagrożoną upadłością”, właściwe organy powinny przypisać jej ocenę „F” i postępować zgodnie z procedurą współpracy z organami ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, określoną w art. 32 dyrektywy 2014/59/UE.

⁸ Wytyczne EUNB dotyczące interpretacji różnych okoliczności, w których instytucja jest uznawana za będącą na progu upadłości lub zagrożoną upadłością na mocy art. 32 ust. 6 dyrektywy 2014/59/UE (EBA/GL/2015/07).

Właściwe organy powinny zapewnić, aby oceny poszczególnych elementów SREP oraz ogólna ocena SREP:

• a. odzwierciedlały prawdopodobieństwo konieczności wprowadzenia środków nadzorczych w celu rozwiązania problemów;
• b. były uznawane za kryteria warunkujące podjęcie decyzji o zastosowaniu środków wczesnej interwencji zgodnie z wytycznymi EUNB w sprawie kryteriów warunkujących zastosowanie środków wczesnej interwencji⁹ ;
• c. pomagały w ustalaniu priorytetów i planowaniu zasobów nadzorczych oraz ustalaniu priorytetów w programie oceny nadzorczej.

⁹ Wytyczne EUNB w sprawie kryteriów warunkujących zastosowanie środków wczesnej interwencji (EBA/GL/2015/03).