8.6. Συγκριτική αξιολόγηση και καθορισμός ποσοτικών απαιτήσεων ρευστότητας και χρηματοδότησης

Προκειμένου να υποστηρίξουν τη βαθμολογία της επάρκειας ρευστότητας και χρηματοδότησης και να βαθμονομήσουν συγκεκριμένες ποσοτικές απαιτήσεις όπου αυτό κρίνεται ενδεχομένως αναγκαίο (π.χ. οποιοδήποτε από τα μέτρα που αναφέρονται στον πίνακα 18 ανωτέρω και τα οποία είναι ποσοτικά), οι αρμόδιες αρχές πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους εποπτικούς δείκτες αναφοράς για τη ρευστότητα και τη χρηματοδότηση ως ποσοτικά εργαλεία. Πρέπει να χρησιμοποιούνται με τέτοιο τρόπο ώστε να παρέχουν έναν συνετό, συνεπή, διαφανή και συγκρίσιμο δείκτη αναφοράς βάσει του οποίου θα υπολογίζουν και θα συγκρίνουν τις ειδικές ποσοτικές απαιτήσεις ρευστότητας για ιδρύματα με παρόμοια επιχειρηματικά μοντέλα και προφίλ κινδύνου. Κατά την ανάπτυξη εποπτικών δεικτών αναφοράς, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να βασίζονται στην εποπτική αξιολόγηση των κινδύνων ρευστότητας και χρηματοδότησης, καθώς και στα αποτελέσματα των εποπτικών ασκήσεων προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων ρευστότητας.

Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να χρησιμοποιούν τον καταλληλότερο δείκτη αναφοράς για το επιχειρηματικό μοντέλο του ιδρύματος, και κρίνοντας το αποτέλεσμα του δείκτη αναφοράς να εξετάζουν τους παράγοντες που προσιδιάζουν στο συγκεκριμένο επιχειρηματικό μοντέλο, όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο. Όταν οι αρμόδιες αρχές λαμβάνουν υπόψη τους εποπτικούς δείκτες αναφοράς για τον προσδιορισμό ειδικών απαιτήσεων ρευστότητας, πρέπει να επεξηγούν στο ίδρυμα το σκεπτικό και τις γενικές υποκείμενες αρχές στις οποίες βασίζονται οι δείκτες αναφοράς.

Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να αξιολογούν την καταλληλότητα όποιων δεικτών αναφοράς εφαρμόζονται στα ιδρύματα και να τους αναθεωρούν και να τους επικαιροποιούν σε συνεχή βάση, σύμφωνα με την εμπειρία που έχουν αποκτήσει κατά τη χρήση τους.

Ένα βασικό δεδομένο των δεικτών αναφοράς της αρμόδιας αρχής για την ποσοτικοποίηση ειδικών ποσοτικών απαιτήσεων ρευστότητας ή χρηματοδότησης είναι τα δεδομένα που συλλέγονται μέσω των πληροφοριών εποπτικής αναφοράς σύμφωνα με το άρθρο 415 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 σχετικά με τη ρευστότητα και τη σταθερή χρηματοδότηση σε ατομική και ενοποιημένη βάση και μέσω πρόσθετων δεικτών παρακολούθησης της ρευστότητας.

Ακολουθούν ορισμένα παραδείγματα πιθανών προσεγγίσεων:

• α. Παράδειγμα 1: ίδρυμα με αρχικό απόθεμα ασφαλείας ρευστότητας ύψους 1.200 εκατ. EUR. Οι σωρευτικές εισροές και σωρευτικές εκροές υπολογιζόμενες υπό ακραίες συνθήκες προβλέπονται εντός χρονικού ορίζοντα πέντε μηνών. Στη διάρκεια αυτού του χρονικού ορίζοντα, το ίδρυμα χρησιμοποιεί το απόθεμα ρευστότητας κάθε φορά που οι εισροές είναι χαμηλότερες από τις εκροές. Το αποτέλεσμα είναι ότι, υπό τις συνθήκες ακραίων καταστάσεων που έχουν καθοριστεί, το ίδρυμα θα μπορούσε να επιβιώσει τεσσεράμισι μήνες, διάστημα μεγαλύτερο από την ελάχιστη περίοδο επιβίωσης που έχει οριστεί από τις εποπτικές αρχές (στο συγκεκριμένο παράδειγμα, τρεις μήνες): Πίνακας 19 Επεξηγηματικό παράδειγμα δείκτη αναφοράς για ποσοτικοποίηση της ρευστότητας

κ ε

• β. Παράδειγμα 2: Η εποπτική ελάχιστη περίοδος επιβίωσης ορίζεται στους τρεις μήνες. Ένα εναλλακτικό μέτρο για τον καθορισμό μιας ελάχιστης περιόδου επιβίωσης, που εκφράζει επίσης την εποπτική ανησυχία ότι η διαφορά ανάμεσα στις εισροές και τις εκροές ανέρχεται σε απαράδεκτα υψηλά επίπεδα, είναι η επιβολή ανώτατου ορίου στις εκροές. Στο ακόλουθο σχήμα, ο μηχανισμός επιβολής ανώτατου ορίου στις εκροές απεικονίζεται με τη μαύρη οριζόντια γραμμή. Ένα ίδρυμα είναι υποχρεωμένο να μειώσει τις εκροές του σε χαμηλότερο επίπεδο από το ανώτατο όριο. Το ανώτατο όριο μπορεί να επιβληθεί για ένα ή περισσότερα χρονικά κλιμάκια και για καθαρές εκροές (μετά τη διόρθωση των εισροών) ή ακαθάριστες εκροές. Η εναλλακτική λύση της επιβολής μιας απαίτησης αποθέματος, αντ᾽ αυτού, παρουσιάζεται στην τρίτη στήλη.

Διάγραμμα 5: Επεξηγηματικό παράδειγμα καθορισμού ειδικών ποσοτικών απαιτήσεων

Προσθήκη αποθέματος έναντι ανώτατου ορίου επί των εκροών

< 30 Η 31-90 Η απόθεμα ρευστότητας

Στις περιπτώσεις όπου οι αρμόδιες αρχές δεν έχουν αναπτύξει τον δικό τους δείκτη αναφοράς για την ποσοτικοποίηση ειδικών ποσοτικών απαιτήσεων ρευστότητας, μπορούν να εφαρμόσουν έναν δείκτη αναφοράς ακολουθώντας τα παρακάτω βήματα ειδικά στην περίπτωση του κινδύνου ρευστότητας:

• α. να διενεργήσουν συγκριτική ανάλυση, υπό ακραίες συνθήκες, των καθαρών ταμειακών εκροών και των επιλέξιμων ρευστών στοιχείων ενεργητικού για ένα σύνολο χρονικών οριζόντων: έως έναν μήνα (συμπεριλαμβανομένης της μίας ημέρας), από έναν μήνα έως τρεις μήνες και από τρεις μήνες έως ένα έτος· για τον σκοπό αυτό, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να εκτιμούν τις καθαρές εκροές (ακαθάριστες εκροές και εισροές)·
• β. να εκτιμήσουν την ικανότητα αντιστάθμισης μέσω διαφορετικών περιόδων ληκτότητας, εξετάζοντας συνθήκες ακραίων καταστάσεων (για παράδειγμα, τη συνετή αποτίμηση υπό παραδοχές ακραίων καταστάσεων των ρευστών στοιχείων ενεργητικού έναντι της τρέχουσας αποτίμησης υπό φυσιολογικές συνθήκες και μετά από κούρεμα), οικοδομώντας έναν πίνακα ληκτότητας υπό συνθήκες ακραίων καταστάσεων για το προσεχές έτος·
• γ. να εκτιμήσουν την περίοδο επιβίωσης του ιδρύματος με βάση την αξιολόγηση του πίνακα ληκτότητας υπό ακραίες συνθήκες·
• δ. να καθορίσουν την ελάχιστη επιθυμητή/εποπτική περίοδο επιβίωσης, λαμβάνοντας υπόψη το προφίλ κινδύνου του ιδρύματος και τις συνθήκες της αγοράς και τις μακροοικονομικές συνθήκες·
• ε. εάν η ελάχιστη επιθυμητή/εποπτική περίοδος επιβίωσης υπερβαίνει την τρέχουσα περίοδο επιβίωσης του ιδρύματος, οι αρμόδιες αρχές μπορούν να εκτιμήσουν πρόσθετα ποσά ρευστών στοιχείων ενεργητικού (πρόσθετα αποθέματα ρευστότητας) που πρέπει να διατηρεί το ίδρυμα για να παρατείνει την περίοδο επιβίωσης έως το ελάχιστο απαιτούμενο όριο.

Διατύπωση ειδικών ποσοτικών απαιτήσεων ρευστότητας και χρηματοδότησης

Για τη διατύπωση των ειδικών ποσοτικών απαιτήσεων ρευστότητας, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να χρησιμοποιούν μία από τις ακόλουθες προσεγγίσεις, εκτός εάν κρίνεται καταλληλότερη άλλη προσέγγιση σε συγκεκριμένες περιστάσεις:

• a. Προσέγγιση 1 – να απαιτούν έναν δείκτη κάλυψης ρευστότητας υψηλότερο από το εποπτικό ελάχιστο όριο, τέτοιου ύψους που θα διασφαλίζει ότι οι ελλείψεις που έχουν εντοπιστεί θα μειωθούν ικανοποιητικά.
• b. Προσέγγιση 2 – να απαιτούν μια ελάχιστη περίοδο επιβίωσης με διάρκεια που διασφαλίζει τον επαρκή περιορισμό των ελλείψεων που έχουν εντοπιστεί· η περίοδος επιβίωσης μπορεί να προσδιοριστεί είτε άμεσα, ως απαίτηση, είτε έμμεσα, με επιβολή ανώτατου ορίου στο ποσό των εκροών επί των αντίστοιχων χρονικών κλιμακίων που εξετάζονται· οι αρμόδιες αρχές μπορούν να απαιτήσουν διαφορετικούς τύπους ρευστών στοιχείων ενεργητικού (π.χ. στοιχεία ενεργητικού που είναι επιλέξιμα για τις κεντρικές τράπεζες), προκειμένου να καλύψουν κινδύνους που δεν καλύπτονται (επαρκώς) από τον δείκτη κάλυψης ρευστότητας.
• c. Προσέγγιση 3 – να απαιτούν ελάχιστο συνολικό ποσό ρευστών στοιχείων ενεργητικού ή ικανότητα κάλυψης των αναγκών ρευστότητας, είτε ως ελάχιστο συνολικό ποσό είτε ως ελάχιστο ποσό επιπλέον του ισχύοντος εποπτικού ελάχιστου ορίου, τέτοιου ύψους που θα διασφαλίζει ότι οι ελλείψεις που έχουν εντοπιστεί θα μειωθούν ικανοποιητικά· οι αρμόδιες αρχές μπορούν να επιβάλλουν απαιτήσεις στη σύνθεση των ρευστών στοιχείων ενεργητικού, συμπεριλαμβανομένων των λειτουργικών απαιτήσεων (π.χ. άμεση μετατρεψιμότητα σε μετρητά ή κατάθεση των ρευστών στοιχείων ενεργητικού στην κεντρική τράπεζα).

Για την κατάλληλη διατύπωση των ειδικών ποσοτικών απαιτήσεων σταθερής χρηματοδότησης, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να χρησιμοποιούν μία από τις ακόλουθες προσεγγίσεις, εκτός εάν κρίνεται καταλληλότερη άλλη προσέγγιση σε συγκεκριμένες περιστάσεις:

• α. Προσέγγιση 4 – να απαιτούν έναν συντελεστή καθαρής σταθερής χρηματοδότησης (NSFR) υψηλότερο από το ελάχιστο υποχρεωτικό όριο, σε τέτοιο μέγεθος ώστε οι ελλείψεις που εντοπίζονται να μετριάζονται επαρκώς.
• β. Προσέγγιση 5 – να απαιτούν ένα ελάχιστο συνολικό ποσό διαθέσιμης σταθερής χρηματοδότησης, είτε ως ελάχιστο συνολικό ποσό είτε ως ελάχιστο ποσό επιπλέον του ισχύοντος εποπτικού ελάχιστου ορίου, τέτοιου ύψους που θα διασφαλίζει ότι οι ελλείψεις που έχουν εντοπιστεί θα μειωθούν ικανοποιητικά.

Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να καταρτίσουν ποσοτικές απαιτήσεις ρευστότητας ή χρηματοδότησης με τέτοιο τρόπο ώστε να παρέχονται σε γενικές γραμμές συνεκτικά αποτελέσματα μεταξύ ιδρυμάτων, λαμβάνοντας υπόψη ότι οι τύποι των απαιτήσεων μπορεί να διαφέρουν μεταξύ των ιδρυμάτων λόγω των ειδικών συνθηκών που ισχύουν σε καθένα από αυτά. Επιπλέον της ποσότητας, η διάρθρωση πρέπει να προσδιορίζει την αναμενόμενη σύνθεση και φύση της απαίτησης. Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να προσδιορίζει την εποπτική απαίτηση και τυχόν απαιτήσεις της οδηγίας 2013/36/ΕΕ που έχουν εφαρμογή εν προκειμένω. Τα αποθέματα ρευστότητας και η ικανότητα κάλυψης των αναγκών ρευστότητας που διατηρεί το ίδρυμα προκειμένου να πληροί τις εποπτικές απαιτήσεις πρέπει να είναι διαθέσιμα για χρήση από το ίδρυμα υπό συνθήκες ακραίων καταστάσεων.

Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να διασφαλίζουν ότι το ίδρυμα τις ενημερώνει αμέσως σε περίπτωση που δεν πληροί τις απαιτήσεις ή δεν αναμένεται να πληροί τις απαιτήσεις βραχυπρόθεσμα. Η γνωστοποίηση πρέπει να συνοδεύεται από σχέδιο που έχει καταρτιστεί από το ίδρυμα για την έγκαιρη αποκατάσταση της συμμόρφωσης προς τις απαιτήσεις. Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να αξιολογούν τη σκοπιμότητα του σχεδίου και να λαμβάνουν τα κατάλληλα εποπτικά μέτρα εάν το σχέδιο δεν κρίνεται εφικτό. Στις περιπτώσεις όπου το σχέδιο κρίνεται εφικτό, οι αρμόδιες αρχές πρέπει: να προσδιορίζουν τυχόν αναγκαία ενδιάμεσα εποπτικά μέτρα σύμφωνα με τις συνθήκες που επικρατούν στο ίδρυμα· να παρακολουθούν την εφαρμογή του σχεδίου αποκατάστασης· και να παρακολουθούν στενά τη θέση ρευστότητας του ιδρύματος, ζητώντας από το ίδρυμα να αυξήσει τη συχνότητα υποβολής αναφορών, εάν χρειάζεται.

Επιπλέον των ανωτέρω, οι αρμόδιες αρχές μπορούν, επίσης, να επιβάλλουν ποιοτικές απαιτήσεις σε μορφή περιορισμών/ανώτατων ορίων/ορίων στις αναντιστοιχίες, τις συγκεντρώσεις, τη διάθεση για ανάληψη κινδύνου, καθώς και ποσοτικών περιορισμών στη χορήγηση εξασφαλισμένων δανείων κ.λπ., σύμφωνα με τα κριτήρια που προσδιορίζονται στον τίτλο 9 των κατευθυντήριων γραμμών.

Ακολουθούν ορισμένα παραδείγματα διαφορετικών προσεγγίσεων όσον αφορά στη διάρθρωση ειδικών ποσοτικών απαιτήσεων ρευστότητας:

Από την 1η Ιανουαρίου 2025 και μέχρι να δοθούν διαφορετικές οδηγίες, ζητείται από την Τράπεζα Χ:

• α. Προσέγγιση 1: να διασφαλίζει ότι η ικανότητα κάλυψης των αναγκών ρευστότητάς της είναι πάντοτε ίση ή μεγαλύτερη από π.χ. το 125% των καθαρών εκροών ρευστότητάς της, όπως αυτές μετρώνται βάσει του δείκτη κάλυψης ρευστότητας (LCR).
• β. Προσέγγιση 2: να διασφαλίζει ότι η ικανότητα αντιστάθμισής της οδηγεί πάντοτε σε περίοδο επιβίωσης ίση ή μεγαλύτερη των τριών μηνών, όπως αυτή μετράται με βάση την εσωτερική προσομοίωση ακραίων καταστάσεων/τον πίνακα ληκτότητας/τα ειδικά κριτήρια μέτρησης ρευστότητας που έχουν αναπτυχθεί από τις εποπτικές αρχές.
• γ. Προσέγγιση 3:
•  να διασφαλίζει ότι η ικανότητα αντιστάθμισής της είναι πάντοτε ίση ή μεγαλύτερη από Χ δισεκατομμύρια ευρώ· ή
•  να διασφαλίζει ότι η ικανότητα αντιστάθμισής της είναι πάντοτε ίση ή μεγαλύτερη από Χ δισεκατομμύρια ευρώ επιπλέον της ελάχιστης απαίτησης σύμφωνα με τον δείκτη κάλυψης ρευστότητας.
• δ. Προσέγγιση 4: να διασφαλίζει ότι η διαθέσιμη σταθερή χρηματοδότησή της είναι πάντοτε ίση ή μεγαλύτερη από π.χ. το 125% της απαιτούμενης σταθερής χρηματοδότησής της, όπως αυτές μετρώνται βάσει του συντελεστή καθαρής σταθερής χρηματοδότησης (NSFR).
• ε. Προσέγγιση 5:
•  να διασφαλίζει ότι η διαθέσιμη σταθερή χρηματοδότησή της είναι πάντοτε ίση ή μεγαλύτερη από Χ δισεκατομμύρια EUR·
•  να διασφαλίζει ότι η διαθέσιμη σταθερή χρηματοδότησή της είναι πάντοτε ίση ή μεγαλύτερη από Χ δισεκατομμύρια EUR επιπλέον της ελάχιστης απαίτησης σύμφωνα με τον συντελεστή καθαρής σταθερής χρηματοδότησης (NSFR).