8.6. Analiza porównawcza oraz ustalanie ilościowych wymogów dotyczących płynności i finansowania

W celu wsparcia procesu oceny punktowej płynności i adekwatności finansowania oraz dostosowania konkretnych wymogów ilościowych w przypadkach, w których zostanie to uznane za potencjalnie konieczne (np. w odniesieniu do dowolnego ze środków ilościowych wymienionych w tabeli 18 powyżej), właściwe organy powinny traktować nadzorcze wskaźniki referencyjne dotyczące płynności i finansowania jako narzędzia ilościowe. Powinny być one używane jako ostrożnościowe, jednolite, przejrzyste i porównywalne wartości odniesienia służące obliczaniu i porównywaniu szczególnych ilościowych wymogów dotyczących płynności dla instytucji o podobnych modelach biznesowych i profilach ryzyka. Opracowując nadzorcze wskaźniki referencyjne, właściwe organy powinny opierać się na nadzorczej ocenie ryzyk płynności i finansowania oraz na wynikach nadzorczych testów warunków skrajnych w zakresie płynności.

Właściwe organy powinny stosować wskaźnik referencyjny najlepiej odpowiadający modelowi biznesowemu danej instytucji, kierując się własnym osądem wyniku użycia tego wskaźnika, aby w razie potrzeby uwzględnić czynniki specyficzne dla danego modelu biznesowego. Gdy właściwe organy uwzględniają wskaźniki referencyjne służące do celów nadzorczych przy ustaleniu szczególnych wymogów dotyczących płynności, powinny przedstawić instytucji uzasadnienie oraz ogólne zasady leżące u podstaw tych wskaźników.

Właściwe organy powinny oceniać odpowiedniość wszystkich wskaźników referencyjnych stosowanych w odniesieniu do instytucji i na bieżąco ją weryfikować oraz uaktualniać w świetle doświadczeń uzyskiwanych w toku ich stosowania.

Podstawowym źródłem danych używanych przez właściwe organy na potrzeby wskaźników referencyjnych służących określaniu szczególnych ilościowych wymogów w zakresie płynności lub finansowania będą dane gromadzone za pomocą sprawozdawczości nadzorczej – zgodnie z art. 415 rozporządzenia (UE) nr 575/2013 – obejmującej płynność i stabilne finansowanie w ujęciu indywidualnym i skonsolidowanym, a także w zakresie dodatkowych wskaźników monitorowania płynności.

Poniżej przedstawiono przykłady możliwych do użycia metod:

• a. Przykład 1: instytucja z początkowym zabezpieczeniem przed utratą płynności w wysokości 1 200 mln EUR – skumulowane wpływy i skumulowane wypływy oszacowane w warunkach skrajnych są prognozowane w horyzoncie czasowym pięciu miesięcy. W okresie tym instytucja korzysta z buforu płynności za każdym razem, gdy poziom wpływów spada poniżej poziomu wypływów. W związku z tym, w zdefiniowanych warunkach skrajnych, instytucja byłaby w stanie przetrwać cztery i pół miesiąca, czyli dłużej niż wynosi minimalny okres przetrwania określony przez organy nadzoru (w tym przykładzie trzy miesiące): Tabela 19. Przykład wskaźnika referencyjnego używanego do kwantyfikacji płynności

Horyzont Łączne wypływy Poziom płynności netto Dostępna płynność w miesiącach czasowy Łączne wypływy Łączne wpływy netto (zabezpieczenie wypływy netto) – łączne w dniu 0 Rysunek 4. Przykład wyznaczenia szczególnego ilościowego wymogu w zakresie płynności

l m

• b. Przykład 2: Nadzorczy minimalny okres przetrwania wynosi trzy miesiące. Alternatywnym sposobem określenia minimalnego okresu przetrwania, który może jednocześnie rozwiać obawę nadzoru dotyczącą zbyt dużej różnicy między wpływami a wypływami, jest wyznaczenie górnego pułapu wypływów. Na poniższym rysunku górny pułap wypływów obrazuje czarna pozioma linia. Wymaga się od instytucji obniżenia wypływów do poziomu poniżej górnego pułapu. Wysokość górnego pułapu można określić dla jednego lub kilku przedziałów czasowych i dla wypływów netto (po odjęciu wpływów) lub wypływów brutto. Alternatywny wariant polegający na dodaniu wymogu w zakresie bufora ukazuje trzecia kolumna.

Rysunek 5. Przykład ilustrujący określenie szczególnych wymogów ilościowych

Jeżeli właściwe organy nie opracowały własnego wskaźnika referencyjnego na potrzeby ilościowego określenia szczególnych wymogów dotyczących płynności, mogą skorzystać ze wskaźnika referencyjnego ustalonego w trybie obejmującym następujące etapy w szczególności w przypadku ryzyka płynności:

• a. przeprowadzić analizę porównawczą, w warunkach skrajnych, wypływów pieniężnych netto i kwalifikujących się aktywów płynnych w różnych horyzontach czasowych: do jednego miesiąca (w tym w ujęciu overnight), od jednego miesiąca do trzech miesięcy i od trzech miesięcy do jednego roku. W tym celu właściwe organy powinny prognozować wypływy netto (wypływy brutto i wpływy);
• b. sporządzić prognozę zdolności do kompensacji niedoborów w pełnym przekroju terminów zapadalności, uwzględniając warunki skrajne (np. ostrożnościowa wycena aktywów płynnych przy założeniu warunków skrajnych a bieżąca wycena w warunkach normalnych po odpowiedniej redukcji wartości), poprzez zestawienie terminów zapadalności w warunkach skrajnych na najbliższy rok;
• c. oszacować okres przetrwania instytucji na podstawie oceny zestawienia terminów zapadalności w warunkach skrajnych;
• d. ustalić pożądany/nadzorczy minimalny okres przetrwania, mając na uwadze profil ryzyka instytucji oraz warunki rynkowe i makroekonomiczne;
• e. jeżeli pożądany/nadzorczy minimalny okres przetrwania jest dłuższy niż bieżący okres przetrwania instytucji, właściwe organy mogą oszacować dodatkowe kwoty aktywów płynnych (dodatkowe zabezpieczenia przed utratą płynności), których będą wymagać od instytucji w celu przedłużenia jej okresu przetrwania do niezbędnego minimum.

Określenie szczególnych ilościowych wymogów w zakresie płynności i finansowania

Aby określić szczególne ilościowe wymogi dotyczące płynności, właściwe organy powinny stosować jedną z następujących metod, chyba że w szczególnych okolicznościach za bardziej odpowiednią uznaje się inną metodę:

• a. Metoda 1 – wymaganie LCR wyższego niż regulacyjne minimum, o wielkości pozwalającej na wystarczające złagodzenie stwierdzonych niedociągnięć;
• b. Metoda 2 – wymaganie minimalnego okresu przetrwania, którego długość umożliwia dostateczne ograniczenie stwierdzonych niedoborów; okres przetrwania można wyznaczyć albo bezpośrednio, w postaci wymogu, albo pośrednio,poprzez określenie górnego pułapu odpływów dla poszczególnych przedziałów czasowych; na pokrycie ryzyk nieobjętych (dostatecznie) LCR właściwe organy mogą wymagać różnych rodzajów aktywów płynnych (np. aktywów akceptowanych przez banki centralne);
• c. Metoda 3 – wymaganie minimalnej całkowitej ilości aktywów płynnych lub zdolności do kompensacji niedoborów – albo w postaci całkowitej kwoty minimalnej, albo kwoty minimalnej wykraczającej poza obowiązujące minimum regulacyjne – na poziomie umożliwiającym dostateczne uzupełnienie stwierdzonych niedoborów; właściwe organy mogą wyznaczyć wymogi dla poszczególnych składników aktywów płynnych, określając przy tym wymogi operacyjne (np. bezpośrednia wymienialność na gotówkę lub depozyt środków płynnych w banku centralnym).

Aby odpowiednio określić szczególne ilościowe wymogi dotyczące stabilnego finansowania, właściwe organy powinny stosować jedną z następujących metod, chyba że w szczególnych okolicznościach za bardziej odpowiednią uznaje się inną metodę:

• a. Metoda 4 – wymaganie wskaźnika stabilnego finansowania netto (NSFR) wyższego niż regulacyjne minimum, o wielkości pozwalającej złagodzić w wystarczającym stopniu stwierdzone niedociągnięcia.
• b. Metoda 5 – wymaganie minimalnej łącznej kwoty dostępnego stabilnego finansowania, jako minimalnej kwoty całkowitej lub jako minimalnej kwoty przekraczającej mające zastosowanie minimum regulacyjne, o wielkości pozwalającej złagodzić w wystarczającym stopniu stwierdzone niedociągnięcia.

Właściwe organy powinny konstruować ilościowe wymogi w zakresie płynności lub finansowania w sposób zapewniający możliwość uzyskania zasadniczo spójnych ostrożnościowych wyników we wszystkich instytucjach, mając na uwadze, że rodzaje wymogów mogą różnić się w zależności od instytucji ze względu na ich indywidualne okoliczności. Oprócz wysokości szczególnych wymogów powinna zostać określona oczekiwana struktura i charakter wymogu. We wszystkich przypadkach powinna ona obejmować wymóg nadzorczy i wszelkie mające zastosowania wymogi określone w dyrektywie 2013/36/UE. Bufor płynności i zdolność do kompensacji niedoborów posiadane przez instytucję w celu spełnienia wymogów regulacyjnych powinny być dostępne do wykorzystania przez instytucję w okresie występowania warunków skrajnych.

Właściwe organy powinny dopilnować, by instytucja niezwłocznie informowała je, jeżeli nie spełnia wymogów lub nie przewiduje ich spełnienia w perspektywie krótkoterminowej. Powiadomieniu powinien towarzyszyć plan sporządzony przez instytucję w celu terminowego przywrócenia zgodności z wymogami. Właściwe organy powinny ocenić wykonalność planu i przedsięwziąć odpowiednie środki nadzorcze, jeżeli plan ten zostanie uznany za niewykonalny. Jeżeli plan zostanie uznany za wykonalny, właściwe organy powinny określić wszelkie niezbędne tymczasowe środki nadzorcze adekwatne do sytuacji instytucji, monitorować wdrażanie planu naprawy oraz ściśle monitorować poziom płynności instytucji, żądając od instytucji, w razie potrzeby, zwiększenia częstotliwości powiadamiania.

Niezależnie od powyższego właściwe organy mogą również określić jakościowe wymogi w formie ograniczeń/górnych pułapów/limitów niedopasowania, koncentracji, apetytu na ryzyko, ograniczenia ilościowe dotyczące udzielania zabezpieczonych kredytów itp. zgodnie z kryteriami określonymi w tytule 9 niniejszych wytycznych.

Poniżej przedstawiono przykłady różnych metod określania struktury szczególnych wymogów ilościowych dotyczących płynności:

< 30 dni 31–90 dni zabezpieczenie przed utratą płynności