10. Εποπτική αξιολόγηση της διαχείρισης των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων και των υπό ρύθμιση ανοιγμάτων

Ως μέρος της συνεχιζόμενης δέσμευσής τους έναντι των πιστωτικών ιδρυμάτων στο πλαίσιο της διαδικασίας εποπτικού ελέγχου και αξιολόγησης, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να παρακολουθούν την εφαρμογή των παρουσών κατευθυντήριων γραμμών από τα πιστωτικά ιδρύματα, ιδίως την ανάπτυξη και την εφαρμογή στρατηγικών για τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα και συναφών πλαισίων διαχείρισης και επιχειρησιακών πλαισίων όπως περιγράφονται στις ενότητες 4 και 5. Οι αξιολογήσεις των αρμόδιων αρχών θα πρέπει να αναφέρουν, ενδεικτικά, αν η στρατηγική του πιστωτικού ιδρύματος για τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα:

• α) είναι ενσωματωμένη στη συνολική στρατηγική του πιστωτικού ιδρύματος και υπόκειται σε κατάλληλη διαχείριση για τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα, συμπεριλαμβανομένου του πλαισίου διαχείρισης και ελέγχου κινδύνων·
• β) βασίζεται σε αξιόπιστη αυτοαξιολόγηση των εσωτερικών ικανοτήτων του πιστωτικού ιδρύματος·
• γ) λαμβάνει δεόντως υπόψη το επιχειρησιακό περιβάλλον, τις εξωτερικές συνθήκες και την κεφαλαιακή κατάσταση του πιστωτικού ιδρύματος·
• δ) δεν καλύπτει μόνο βραχυπρόθεσμο αλλά και μεσομακροπρόθεσμο χρονικό ορίζοντα·
• ε) περιλαμβάνει ρεαλιστικούς αλλά φιλόδοξους ποσοτικούς στόχους βάσει δεσμευτικού χρονοδιαγράμματος για τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα και τα στοιχεία ενεργητικού υπό κατάσχεση κατά περίπτωση και συνοδεύεται από επιχειρησιακό σχέδιο.

Εάν η αρμόδια αρχή καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η στρατηγική ενός πιστωτικού ιδρύματος για τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα στερείται προδήλως ένα ή περισσότερα από τα στοιχεία που απαριθμούνται στην παράγραφο 23 5 σημεία α) έως ε), θα πρέπει να θεωρηθεί σοβαρή έλλειψη της στρατηγικής για τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα. Στην περίπτωση αυτή, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να απαιτήσουν την άμεση αναθεώρηση της στρατηγικής για τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα.

Εάν σύμφωνα με το αποτέλεσμα της αξιολόγησης της αρμόδιας αρχής οι απαιτήσεις της παραγράφου 236 σημεία α) έως ε) πληρούνται σε μεγάλο βαθμό από τη στρατηγική για τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα, αλλά εντοπίζονται κάποιες ελλείψεις, η αρμόδια αρχή θα πρέπει να διασφαλίσει ότι τα πιστωτικά ιδρύματα θα παρουσιάσουν ένα σχέδιο δράσης σχετικά με τον τρόπο αντιμετώπισης των ελλείψεων και θα θεσπίσουν ένα αποτελεσματικό και έγκαιρο πλαίσιο διαχείρισης των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων.

Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να εφαρμόζουν την εποπτική αξιολόγηση αναλογικά, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες των ιδρυμάτων (π.χ. το μέγεθος, τη φύση και την πολυπλοκότητα). Στις αξιολογήσεις στο πλαίσιο της ΔΕΕΑ για τις στρατηγικές που αφορούν τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα καθώς και στις υποστηρικτικές ρυθμίσεις διαχείρισης και τις επιχειρησιακές ρυθμίσεις τους, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει επίσης να εξετάζουν τα επιχειρησιακά μοντέλα των ιδρυμάτων, ιδίως όταν η μοναδική δραστηριότητα του ιδρύματος συνίσταται στην αγορά και στην πώληση μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων.

Η αναλογικότητα όσον αφορά την εποπτική αξιολόγηση της στρατηγικής μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων ενός μικρότερου και λιγότερο σύνθετου πιστωτικού ιδρύματος (π.χ. κατηγορίας ΔΕΕΑ 3 ή 4³⁴ ) μπορεί να επιτευχθεί με την ευθυγράμμιση της αξιολόγησης με το πρότυπο συνεργασίας ΔΕΕΑ, το οποίο διασφαλίζει μια προσέγγιση εποπτείας με βάση τους κινδύνους και λαμβάνει υπόψη τη συστημική σημασία των παγκόσμιων και εγχώριων ιδρυμάτων.

³⁴ Περιγράφεται στην ενότητα 2.1.1, «Κατηγοριοποίηση ιδρυμάτων», των κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τις κοινές διαδικασίες και μεθόδους για τη διαδικασία εποπτικού ελέγχου και αξιολόγησης (ΔΕΕΑ) (EBA/GL/2014/13).

Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να εξετάζουν τουλάχιστον:

• α) Το επιχειρησιακό σχέδιο και τις οργανωτικές ρυθμίσεις των πιστωτικών ιδρυμάτων, εάν πληρούται οποιοδήποτε από τα ακόλουθα κριτήρια:
• i. Το πλαίσιο για την ταυτοποίηση, την επιμέτρηση, τη διαχείριση, την παρακολούθηση και τον μετριασμό των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων και των υπό ρύθμιση ανοιγμάτων, συμπεριλαμβανομένης της έγκαιρης αναγνώρισης των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων και των κατάλληλων δραστηριοτήτων διευθέτησης, κρίνεται ανεπαρκές από τις αρμόδιες αρχές λαμβάνοντας υπόψη το μέγεθος και την πολυπλοκότητα του προβλήματος των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων για το πιστωτικό ίδρυμα.
• ii. Δεν κατανέμει ή δεν προβλέπει τη μελλοντική κατανομή των απαραίτητων ανθρώπινων και τεχνικών πόρων, προβλέποντας ταυτόχρονα την κατάλληλη κάλυψη από τις υπηρεσίες εσωτερικού ελέγχου.
• iii. Δεν περιγράφει επαρκώς τη λειτουργικότητα της διαδικασίας παρακολούθησης για τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα.
• β) Η στρατηγική για τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα, αν ο συνδυασμός στρατηγικών επιλογών για τα διάφορα χαρτοφυλάκια και τμήματα, συμπεριλαμβανομένων των στοιχείων ενεργητικού υπό κατάσχεση, κατά περίπτωση, δεν οδηγεί, κατά την άποψη της αρχής, στην πιο αποτελεσματική και αποδοτική στρατηγική για τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων.
• γ) Το σχέδιο κεφαλαιακής ενίσχυσης, αν δεν καθορίζει δεόντως τη σχεδιαζόμενη μείωση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων από τον ισολογισμό σύμφωνα με τη στρατηγική για τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα και δεν περιλαμβάνει τη λήψη των κατάλληλων μέτρων για να διασφαλίζεται ότι υπάρχει επαρκής ποσότητα κεφαλαίου και κεφαλαιακά αποθέµατα ασφαλείας, προβλέποντας επίσης έγκαιρες και επαρκείς απομειώσεις και διαγραφές.
• δ) Το σύστημα αξιολόγησης απόδοσης, εάν τα κίνητρα για το διοικητικό όργανο και τα αρμόδια διευθυντικά στελέχη και το προσωπικό στερούνται συγκεκριμένων ποσοτικών στοιχείων που συνδέονται με τους στόχους μείωσης των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων που ορίζονται στη στρατηγική του πιστωτικού ιδρύματος για τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα.

Λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία του έγκαιρου εντοπισμού και της αποτροπής της υποβάθμισης της πιστωτικής ποιότητας, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να αξιολογούν εάν εφαρμόζονται οι μηχανισμοί έγκαιρης προειδοποίησης στις εσωτερικές διαδικασίες των πιστωτικών ιδρυμάτων.

Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να αξιολογούν αν τα πιστωτικά ιδρύματα:

• α) διαθέτουν πολιτική ρύθμισης και συναφείς διαδικασίες για την αξιολόγηση της βιωσιμότητας των μέτρων ρύθμισης και παρακολουθούν την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα των μέτρων ρύθμισης·
• β) αναγνωρίζουν και ταξινομούν τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα και τα υπό ρύθμιση ανοίγματα, συμπεριλαμβανομένων των κριτηρίων εισόδου και εξόδου, με συνεκτικό τρόπο σε επίπεδο ομίλου και βάσει των ορισμών του παραρτήματος V του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 680/2014·
• γ) διαθέτουν πολιτικές και μεθοδολογίες που διασφαλίζουν τον υπολογισμό των απομειώσεων και των διαγραφών για την έγκαιρη αναγνώριση απομειώσεων και διαγραφών.

Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα πιστωτικά ιδρύματα διαθέτουν εγγράφως τεκμηριωμένες πολιτικές και διαδικασίες όσον αφορά την αποτίμηση ακινήτων, όπως περιγράφεται στην ενότητα 9. Ειδικότερα, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να επαληθεύουν ότι οι εν λόγω πολιτικές καλύπτουν όλους τους τύπους κινητών και ακίνητων αγαθών που χρησιμοποιούνται για την κάλυψη των πιστωτικών ανοιγμάτων, τα κριτήρια για την εφαρμογή των μεμονωμένων αποτιμήσεων έναντι των αποτιμήσεων βάσει δεικτών και τις απαιτήσεις σε σχέση με τους επιλέξιμους εκτιμητές.

Εάν τα πιστωτικά ιδρύματα αναφέρουν σημαντικές αποκλίσεις από το επιχειρησιακό σχέδιο σύμφωνα με την ενότητα 4.4, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να αξιολογούν αν οι ενδεδειγμένες διορθωτικές ενέργειες επαρκούν για την εξάλειψη των αποκλίσεων από το σχέδιο. Η αρμόδια αρχή θα πρέπει να απαιτεί τη λήψη περαιτέρω μέτρων από την πλευρά του πιστωτικού ιδρύματος, εάν εκφράζει ανησυχίες σχετικά με την αποτελεσματικότητα των προτεινόμενων μέτρων.

Οι απαιτήσεις που περιγράφονται ανωτέρω σχετικά με την εποπτική αξιολόγηση της διαχείρισης των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων και των υπό ρύθμιση ανοιγμάτων συμπληρώνουν και προσδιορίζουν περαιτέρω την αξιολόγηση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων και των υπό ρύθμιση ανοιγμάτων στο πλαίσιο της διαχείρισης του πιστωτικού κινδύνου που αναφέρεται στις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΑΤ σχετικά με τις κοινές διαδικασίες και μεθόδους για τη διαδικασία εποπτικού ελέγχου και αξιολόγησης (ΔΕΕΑ). Τα ευρήματα της εν λόγω εποπτικής αξιολόγησης θα συμβάλουν στην αξιολόγηση του πιστωτικού κινδύνου σύμφωνα με τον Τίτλο 6.2 των κατευθυντήριων γραμμών της ΕΑΤ σχετικά με τις κοινές διαδικασίες και μεθόδους για τη διαδικασία εποπτικού ελέγχου και αξιολόγησης (ΔΕΕΑ) και θα τροφοδοτήσουν τις βαθμολογίες πιστωτικού κινδύνου.