4.2 Πτυχές διακυβέρνησης στις προσομοιώσεις ακραίων καταστάσεων

Το διοικητικό όργανο είναι αρμόδιο να εγκρίνει⁴ το πρόγραμμα προσομοιώσεων του ιδρύματος και να εποπτεύει την υλοποίηση και την απόδοσή του.

⁴ Βλέπε επίσης Τίτλο ΙΙ, κεφάλαιο 1 στις «Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εσωτερική διακυβέρνηση» τις οποίες εκπόνησε η ΕΑΤ (Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών).

Με επιφύλαξη της διάταξης του άρθρου 91 παράγραφος 1 της οδηγίας 2013/36/ΕΕ⁵ που ορίζει ότι τα «μέλη του διοικητικού οργάνου οφείλουν» πάντοτε «να διαθέτουν επαρκείς γνώσεις, δεξιότητες και εμπειρία κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους», το ίδρυμα θα πρέπει να εξασφαλίζει ότι το διοικητικό του όργανο είναι σε θέση να κατανοεί πλήρως τον αντίκτυπο των περιπτώσεων πίεσης στο συνολικό προφίλ κινδύνου του ιδρύματος.

⁵ Βλέπε επίσης τον Τίτλο ΙΙΙ, κεφάλαιο 8 των κοινών κατευθυντήριων γραμμών τις οποίες εκπόνησαν η ESMA και η ΕΑΤ σχετικά με την αξιολόγηση της καταλληλότητας των μελών του διοικητικού οργάνου και των προσώπων που κατέχουν καίριες θέσεις, δυνάμει της οδηγίας 2013/36/ΕΕ και της οδηγίας 2014/65/ΕΕ.

Το διοικητικό όργανο θα πρέπει να γνωρίζει τις ουσιώδεις πτυχές του προγράμματος προσομοιώσεων, ώστε να είναι σε θέση να πράξει τα ακόλουθα:

• α) να επιδιώκει συζητήσεις με τις επιτροπές των ιδρυμάτων που είναι αρμόδιες για τις προσομοιώσεις ακραίων καταστάσεων (όταν υφίστανται τέτοιες επιτροπές) ή με ανώτερα διοικητικά στελέχη ή εξωτερικούς συμβούλους που μετέχουν στις προσομοιώσεις·
• β) να ελέγχει εξονυχιστικά τις βασικές παραδοχές επί των οποίων εκπονείται το υπόδειγμα, τα επιλεχθέντα σενάρια, καθώς και τις παραδοχές επί των οποίων βασίζονται γενικότερα οι ασκήσεις προσομοίωσης· και
• γ) να αποφασίζει ποια διαχειριστικά μέτρα είναι απαραίτητα και να τα συζητά με τις αρμόδιες αρχές.

Το πρόγραμμα προσομοιώσεων ακραίων καταστάσεων θα πρέπει να εκτελείται σύμφωνα με τις αντίστοιχες εσωτερικές πολιτικές και διαδικασίες του ιδρύματος. Το διοικητικό όργανο του ιδρύματος θα πρέπει να διασφαλίσει ότι έχουν ανατεθεί και κατανεμηθεί σαφείς αρμοδιότητες και επαρκείς πόροι (π.χ., εξειδικευμένοι ανθρώπινοι πόροι και συστήματα ΤΠ) για την εκτέλεση του προγράμματος.

Τα ιδρύματα θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι για όλες τις συνιστώσες του προγράμματος προσομοιώσεων, συμπεριλαμβανομένων των αξιολογήσεών του, γίνεται επαρκής τεκμηρίωση και, όταν χρειάζεται, τακτική επικαιροποίηση των εσωτερικών πολιτικών και διαδικασιών.

Τα ιδρύματα θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι το πρόγραμμα προσομοιώσεων κοινοποιείται επιτυχώς σε κάθε επιχειρηματικό πεδίο δραστηριοτήτων και σε κάθε διοικητικό επίπεδο, με στόχο να αυξηθεί η ενημερότητα, να βελτιωθεί η νοοτροπία αντιμετώπισης κινδύνων και να ξεκινήσουν συζητήσεις σχετικά με τους υπάρχοντες και τους δυνητικούς κινδύνους αλλά και σχετικά με δυνητικά διαχειριστικά μέτρα.

Το πρόγραμμα προσομοιώσεων θα πρέπει να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του πλαισίου διαχείρισης κινδύνων που έχει θεσπίσει το ίδρυμα, μεταξύ άλλων σε συνάρτηση με την εσωτερική διαδικασία αξιολόγησης της επάρκειας κεφαλαίου (ΔΑΕΕΚ) και την εσωτερική διαδικασία αξιολόγησης της επάρκειας ρευστότητας (ΔΑΕΕΡ). Οι προσομοιώσεις θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για την υποστήριξη διαφόρων επιχειρηματικών αποφάσεων και διαδικασιών καθώς και του στρατηγικού σχεδιασμού, συμπεριλαμβανομένων του κεφαλαιακού σχεδιασμού και του σχεδιασμού ρευστότητας. Στις αποφάσεις θα πρέπει να συνυπολογίζονται οι ελλείψεις, οι περιορισμοί και οι ευπάθειες που διαπιστώνονται στις προσομοιώσεις.

Κατά την εκπόνηση της στρατηγικής του ιδρύματος και κατά τη λήψη όλων των αποφάσεων που έχουν συνέπειες στον προγραμματισμό κεφαλαίου, ρευστότητας, ανάκαμψης και εξυγίανσης, το διοικητικό όργανο θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα αποτελέσματα των προσομοιώσεων, ιδίως σε σχέση με τους διαπιστωθέντες περιορισμούς, ευπάθειες και ελλείψεις.

Τα (ποσοτικά και ποιοτικά) αποτελέσματα των προσομοιώσεων θα πρέπει να χρησιμοποιούνται ως πηγή δεδομένων προκειμένου να υπολογιστεί η διάθεση του ιδρύματος για ανάληψη κινδύνων και τα σχετικά όρια. Επιπλέον θα πρέπει να λειτουργούν ως εργαλείο προγραμματισμού με το οποίο διαπιστώνονται η αποτελεσματικότητα των νέων και των τρεχουσών στρατηγικών της επιχείρησης και ο αντίκτυπος που έχουν στην αξιοποίηση του κεφαλαίου. Για να επιτευχθεί αυτό, οι προβλεπόμενες ζημίες, οι κεφαλαιακές απαιτήσεις και οι απαιτήσεις ρευστότητας, καθώς και τα ρευστά διαθέσιμα και κεφάλαια θα πρέπει να παρέχονται ως ουσιώδη αποτελέσματα της άσκησης προσομοίωσης.

Το ίδρυμα που θέλει να αποτελούν οι προσομοιώσεις ακραίων καταστάσεων ουσιαστικό μέρος του συστήματος διαχείρισης κινδύνων του, θα πρέπει να τις διενεργεί με επαρκή συχνότητα. Η εν λόγω συχνότητα ορίζεται με βάση το εύρος και το είδος της προσομοίωσης, τον χαρακτήρα, την κλίμακα, το μέγεθος και την πολυπλοκότητα του ιδρύματος (κριτήριο αναλογικότητας), τα χαρακτηριστικά των χαρτοφυλακίων, καθώς και τις μεταβολές του μακροοικονομικού περιβάλλοντος ή των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων του ιδρύματος.