4.2 Aspekty zarządzania testami warunków skrajnych

Organ zarządzający powinien zatwierdzić⁴ program testów warunków skrajnych instytucji oraz nadzorować jego realizację i wyniki.

⁴ Zob. również tytuł II sekcja 1 wytycznych EUNB w sprawie zarządzania wewnętrznego.

Bez uszczerbku dla wymogu określonego w art. 91 ust. 1 dyrektywy 2013/36/UE⁵ , zgodnie z którym członkowie organu zarządzającego muszą zawsze posiadać wystarczającą wiedzę, umiejętności i doświadczenie niezbędne do wykonywania swoich obowiązków, instytucja powinna zapewnić, by jej organ zarządzający był w stanie w pełni zrozumieć wpływ zdarzeń wywołujących skrajne warunki na ogólny profil ryzyka instytucji.

⁵ Zob. również tytuł III, sekcja 8 wspólnych wytycznych ESMA i EUNB w sprawie oceny kwalifikacji członków organu zarządzającego i osób pełniących najważniejsze funkcje wydanych na mocy dyrektywy 2013/36/UE i dyrektywy 2014/65/UE.

Organ zarządzający powinien rozumieć istotne aspekty programu testów warunków skrajnych, aby móc:

• a) w stosownych przypadkach aktywnie angażować się w dyskusje z komitetami ds. testów warunków skrajnych z ramienia instytucji lub z kadrą kierowniczą wyższego szczebla bądź konsultantami zewnętrznymi biorącymi udział w testach warunków skrajnych;
• b) zweryfikować kluczowe założenia dotyczące modelowania, wybór scenariusza i założenia leżące u podstaw testów warunków skrajnych w ujęciu ogólnym; oraz
• c) podejmować decyzje w sprawie niezbędnych działań w zakresie zarządzania oraz omawiać je z właściwymi organami.

Program testów warunków skrajnych powinien być realizowany zgodnie z odpowiednimi wewnętrznymi zasadami i procedurami instytucji. Organ zarządzający instytucji powinien zapewnić jasny podział obowiązków i przydzielenie wystarczających zasobów (np. wykwalifikowanych zasobów ludzkich i systemów technologii informacyjnej) na potrzeby realizacji programu.

Instytucje powinny zapewnić, by wszystkie elementy programu testów warunków skrajnych, m.in. jego ocena, były odpowiednio udokumentowane i regularnie aktualizowane, w stosownych przypadkach, w ramach polityki wewnętrznej i procedur wewnętrznych.

Instytucje powinny zapewnić skuteczny przepływ informacji na temat programu testów warunków skrajnych między liniami biznesowymi i szczeblami zarządzania w celu podniesienia poziomu wiedzy, poprawy kultury ryzyka oraz inicjowania dyskusji na temat istniejącego i potencjalnego ryzyka, jak również możliwych działań w zakresie zarządzania.

Program testów warunków skrajnych powinien stanowić integralną część ram zarządzania ryzykiem przez instytucję (m.in. w kontekście procesu wewnętrznej oceny adekwatności kapitałowej (ICAAP) oraz procesu oceny adekwatności płynności wewnętrznej (ILAAP)). Wyniki testów warunków skrajnych powinny stanowić dodatkową podstawę różnych decyzji i procesów biznesowych, jak również planowania strategicznego, w tym planowania w zakresie kapitału i płynności. Decyzje te powinny uwzględniać niedociągnięcia, ograniczenia i słabości stwierdzone podczas testów warunków skrajnych.

Organ zarządzający powinien uwzględnić wyniki testów warunków skrajnych — zwłaszcza w zakresie stwierdzonych ograniczeń, obszarów podatnych na zagrożenia i niedociągnięć — przy ustalaniu strategii instytucji oraz przy podejmowaniu wszelkich stosownych decyzji dotyczących kapitału, płynności, naprawy oraz planowania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

Wyniki testów warunków skrajnych (ilościowe i jakościowe) należy wykorzystywać jako wkład w proces ustalania apetytu instytucji na ryzyko oraz jego limitów. Ponadto powinny one stanowić narzędzie planowania służące do określania skuteczności nowych i istniejących strategii biznesowych oraz ich wpływu na wykorzystanie kapitału. W tym celu istotne wyniki testów warunków skrajnych powinny obejmować sugerowane straty, wymogi kapitałowe i w zakresie płynności oraz dostępny kapitał i płynność.

Aby testy warunków skrajnych stanowiły istotną część stosowanego przez instytucję systemu zarządzania ryzykiem, powinny one być przeprowadzane z odpowiednią częstotliwością. Częstotliwość tę należy określić z uwzględnieniem zakresu i rodzaju testu warunków skrajnych, charakteru, skali, wielkości i złożoności instytucji (zasada proporcjonalności), charakterystyki portfela oraz zmian w otoczeniu makroekonomicznym lub działalności gospodarczej instytucji.