2.1 Επισκόπηση του κοινού πλαισίου της ΔΕΕΑ

Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να διασφαλίζουν ότι η ΔΕΕΑ μιας επιχείρησης επενδύσεων καλύπτει τις ακόλουθες συνιστώσες:

• α. κατηγοριοποίηση της επιχείρησης επενδύσεων και περιοδική επανεξέταση της εν λόγω κατηγοριοποίησης·
• β. παρακολούθηση βασικών δεικτών·
• γ. ανάλυση επιχειρηματικού μοντέλου·
• δ. αξιολόγηση της εσωτερικής διακυβέρνησης και των ελέγχων σε επίπεδο επιχείρησης·
• ε. αξιολόγηση των κινδύνων κεφαλαίου·

στ. αξιολόγηση των κινδύνων ρευστότητας·

• ζ. αξιολόγηση της επάρκειας των ιδίων κεφαλαίων της επιχείρησης επενδύσεων·
• η. αξιολόγηση της επάρκειας των πηγών ρευστότητας της επιχείρησης επενδύσεων·
• θ. συνολική αξιολόγηση ΔΕΕΑ· και
• ι. εποπτικά μέτρα (και μέτρα έγκαιρης παρέμβασης, όπου κρίνεται αναγκαίο).

2.1.1 Κατηγοριοποίηση επιχειρήσεων επενδύσεων

Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να κατηγοριοποιούν κάθε επιχείρηση επενδύσεων για την οποία πρόκειται να διεξαχθούν ο εποπτικός έλεγχος και η αξιολόγηση που αναφέρονται στο άρθρο 36 της οδηγίας (ΕΕ) 2019/2034 σε μία από τις ακόλουθες κατηγορίες:

• • Κατηγορία 1 – επιχειρήσεις επενδύσεων που πληρούν τουλάχιστον ένα από τα ακόλουθα κριτήρια:
• i. η αξία του συνόλου του ενεργητικού και των ανοιγμάτων τους εκτός ισολογισμού είναι ίση ή υπερβαίνει το 1 δισεκατομμύριο EUR· ή
• ii. η αξία του συνόλου του ενεργητικού και των ανοιγμάτων τους εκτός ισολογισμού είναι ίση ή υπερβαίνει τα 250 εκατ. EUR και ασκούν δραστηριότητες που αναφέρονται στο σημείο 3 ή 6 του τμήματος Α του παραρτήματος I της οδηγίας 2014/65/ΕΕ⁸ · ή

8 Οδηγία 2014/65/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Μαΐου 2014, για τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων και την τροποποίηση της οδηγίας 2002/92/ΕΚ και της οδηγίας 2011/61/ΕΕ (ΕΕ L 173 της 12.6.2014, σ. 349). 9

• iii. θεωρούνται σημαντικές με βάση την εποπτική κρίση της αρμόδιας αρχής.
• • Κατηγορία 2 – επιχειρήσεις επενδύσεων των οποίων η αξία του συνόλου του ενεργητικού και των ανοιγμάτων εκτός ισολογισμού είναι κάτω από 1 δισεκατομμύριο EUR και ισούται με ή υπερβαίνει τα 250 εκατομμύρια EUR και δεν ασκούν καμία από τις δραστηριότητες που αναφέρονται στα σημεία 3 ή 6 του τμήματος Α του παραρτήματος Ι της οδηγίας 2014/65/ΕΕ.
• • Κατηγορία 3 – επιχειρήσεις επενδύσεων των οποίων η αξία του συνόλου του ενεργητικού και των ανοιγμάτων εκτός ισολογισμού είναι κάτω από 250 εκατομμύρια EUR και δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για να χαρακτηριστούν ως μικρές και μη διασυνδεδεμένες επιχειρήσεις επενδύσεων που ορίζονται στο άρθρο 12 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/2033.
• • Μικρές και μη διασυνδεδεμένες επιχειρήσεις επενδύσεων όπως ορίζονται στο άρθρο 12 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/2033.

Η κατηγοριοποίηση θα πρέπει να χρησιμοποιείται από τις αρμόδιες αρχές ως βάση για την εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας, όπως προσδιορίζεται στην ενότητα 2.4, και όχι ως μέσο που αντικατοπτρίζει την ποιότητα μιας επιχείρησης επενδύσεων.

Μεταξύ των κατηγοριών 1 έως 3, οι αρμόδιες αρχές μπορούν να κατηγοριοποιήσουν μια επιχείρηση επενδύσεων κατά περίπτωση σε μια κατηγορία υψηλότερη ή χαμηλότερη στον κατάλογο από ό,τι σύμφωνα με τα κριτήρια που αναφέρονται στην παράγραφο 15 . Για τον σκοπό αυτό, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να εξετάζουν πτυχές όπως η κλίμακα και η πολυπλοκότητα των εργασιών, η κλίμακα των εμπορικών δραστηριοτήτων, το ποσό των χρημάτων που κατέχει ο πελάτης, το προφίλ κινδύνου της επιχείρησης επενδύσεων και οποιεσδήποτε άλλες σχετικές πτυχές. Όταν διενεργείται τέτοια επανακατηγοριοποίηση, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να στοχεύουν στη διασφάλιση επαρκούς ομοιογένειας και συγκρισιμότητας μεταξύ των επιχειρήσεων επενδύσεων της ίδιας κατηγορίας.

Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να στηρίζουν την κατηγοριοποίηση σε εποπτικά δεδομένα αναφορών και σε στοιχεία που προκύπτουν από την προκαταρκτική ανάλυση του επιχειρηματικού μοντέλου (βλ. ενότητα 4.2). Η κατηγοριοποίηση θα πρέπει να επανεξετάζεται ετησίως ή σε περίπτωση σημαντικής αλλαγής στις δραστηριότητες. Σε περίπτωση αλλαγής κατηγορίας για μια επιχείρηση επενδύσεων, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το τελευταίο έτος ενός πλήρους ολοκληρωμένου κύκλου ΔΕΕΑ κατά τον καθορισμό του χρονοδιαγράμματος για την επόμενη αξιολόγηση των στοιχείων της ΔΕΕΑ.

2.1.2 Συνεχής αξιολόγηση των κινδύνων

Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να αξιολογούν συνεχώς τους κινδύνους στους οποίους είναι εκτεθειμένη ή ενδέχεται να εκτεθεί μια επιχείρηση επενδύσεων, μέσω των εξής δραστηριοτήτων:

• α. παρακολούθηση βασικών δεικτών, όπως προσδιορίζεται στον τίτλο 3·
• β. ανάλυση επιχειρηματικού μοντέλου, όπως προσδιορίζεται στον τίτλο 4·

10

• γ. αξιολόγηση της εσωτερικής διακυβέρνησης και των ελέγχων σε επίπεδο επιχείρησης, όπως προσδιορίζεται στον τίτλο 5·
• δ. αξιολόγηση των κινδύνων κεφαλαίου, όπως προσδιορίζεται στον τίτλο 6· και
• ε. αξιολόγηση των κινδύνων ρευστότητας, όπως προσδιορίζεται στον τίτλο 8.

Οι αξιολογήσεις πρέπει να διενεργούνται σύμφωνα με τα κριτήρια της αναλογικότητας που προσδιορίζονται στην ενότητα 2.4. Οι αξιολογήσεις πρέπει να επανεξετάζονται υπό το πρίσμα νέων στοιχείων.

Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να μεριμνούν ώστε τα αποτελέσματα των αξιολογήσεων που περιγράφονται ανωτέρω:

• α. να τεκμηριώνονται σαφώς σε σύνοψη πορισμάτων·
• β. να αποτυπώνονται σε βαθμολογία η οποία αποδίδεται σύμφωνα με τις συγκεκριμένες οδηγίες που παρέχονται στις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές, στον αντίστοιχο ειδικό τίτλο για κάθε στοιχείο·
• γ. να υποστηρίζουν τις αξιολογήσεις άλλων στοιχείων ή να δίνουν το έναυσμα για διεξοδική διερεύνηση ασυνεπειών μεταξύ των αξιολογήσεων των εν λόγω στοιχείων·
• δ. να συμβάλλουν στη συνολική αξιολόγηση και βαθμολογία ΔΕΕΑ· και
• ε. να οδηγούν σε εφαρμογή εποπτικών μέτρων, όπου ενδείκνυται, και να λαμβάνονται υπόψη στις αποφάσεις που αφορούν τα εν λόγω μέτρα.

2.1.3 Περιοδική αξιολόγηση της κεφαλαιακής επάρκειας και της επάρκειας ρευστότητας

Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να επανεξετάζουν σε περιοδική βάση την επάρκεια των ιδίων κεφαλαίων και της ρευστότητας της επιχείρησης επενδύσεων για την άρτια κάλυψη των κινδύνων στους οποίους είναι εκτεθειμένη ή ενδέχεται να εκτεθεί η επιχείρηση επενδύσεων, μέσω των ακόλουθων αξιολογήσεων:

• α. αξιολόγηση στο πλαίσιο της ΔΕΕΑ ως προς το κεφάλαιο, όπως προσδιορίζεται στον τίτλο 7· και
• β. αξιολόγηση στο πλαίσιο της ΔΕΕΑ ως προς τη ρευστότητα, όπως προσδιορίζεται στον τίτλο 9.

Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να διενεργούν περιοδικές αξιολογήσεις λαμβάνοντας υπόψη τα ελάχιστα κριτήρια δέσμευσης και αναλογικότητας που καθορίζονται στην ενότητα 2.4. Οι αρμόδιες αρχές μπορούν να διεξάγουν συχνότερες αξιολογήσεις. Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να επανεξετάζουν την αξιολόγηση υπό το πρίσμα σημαντικών νέων ευρημάτων που προκύπτουν από την εκτίμηση κινδύνων, εφόσον οι αρμόδιες αρχές κρίνουν ότι τα ευρήματα ενδέχεται να έχουν σημαντική επίπτωση στα ίδια κεφάλαια ή/και στις πηγές ρευστότητας της επιχείρησης επενδύσεων.

11

Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να μεριμνούν ώστε τα αποτελέσματα των αξιολογήσεων:

• α. να τεκμηριώνονται σαφώς σε σύνοψη·
• β. να αντικατοπτρίζονται στη βαθμολογία που αποδίδεται στην κεφαλαιακή επάρκεια και στην επάρκεια ρευστότητας της επιχείρησης επενδύσεων, σύμφωνα με τις οδηγίες που παρέχονται στον αντίστοιχο ειδικό τίτλο για κάθε στοιχείο·
• γ. να συμβάλλουν στη συνολική αξιολόγηση και βαθμολογία ΔΕΕΑ· και
• δ. να λαμβάνουν υπόψη και να ενημερώνουν σχετικά με την εποπτική απαίτηση σύμφωνα με την οποία η επιχείρηση επενδύσεων πρέπει να κατέχει ίδια κεφάλαια ή/και πηγές ρευστότητας που υπερβαίνουν τις ελάχιστες απαιτήσεις που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 2019/2033, κατά περίπτωση.

2.1.4 Συνολική αξιολόγηση ΔΕΕΑ

Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να αξιολογούν συνεχώς το προφίλ κινδύνου της επιχείρησης επενδύσεων και τη βιωσιμότητά της μέσω της συνολικής αξιολόγησης ΔΕΕΑ όπως προσδιορίζεται στον τίτλο 10. Μέσω της συνολικής αξιολόγησης ΔΕΕΑ, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να προσδιορίζουν την πιθανότητα οι κίνδυνοι να προκαλέσουν την πτώχευση της επιχείρησης επενδύσεων, λαμβάνοντας υπόψη την επάρκεια των ιδίων κεφαλαίων και των πηγών ρευστότητας, την εσωτερική διακυβέρνηση, τους ελέγχους ή/και το επιχειρηματικό μοντέλο ή τη στρατηγική της, και στη βάση αυτή, να προσδιορίζουν την ανάγκη λήψης μέτρων έγκαιρης παρέμβασης, κατά περίπτωση, ή/και να καθορίζουν εάν η επιχείρηση επενδύσεων μπορεί να θεωρηθεί ότι τελεί υπό πτώχευση ή ενδέχεται να πτωχεύσει.

Η αξιολόγηση πρέπει να επανεξετάζεται συνεχώς υπό το πρίσμα των πορισμάτων που προκύπτουν από τις εκτιμήσεις κινδύνων ή από το αποτέλεσμα των αξιολογήσεων στο πλαίσιο της ΔΕΕΑ ως προς το κεφάλαιο και ως προς τη ρευστότητα.

Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να μεριμνούν ώστε τα πορίσματα της αξιολόγησης:

• α. να αντικατοπτρίζονται στη βαθμολογία που αποδίδεται στη συνολική βιωσιμότητα της επιχείρησης επενδύσεων, σύμφωνα με τις οδηγίες που παρέχονται στον τίτλο 10·
• β. να τεκμηριώνονται σαφώς σε σύνοψη της συνολικής αξιολόγησης ΔΕΕΑ που περιλαμβάνει τις βαθμολογίες ΔΕΕΑ που έχουν αποδοθεί (συνολικά καθώς και για τα επιμέρους στοιχεία) και τυχόν εποπτικά πορίσματα που διατυπώθηκαν μετά την τελευταία αξιολόγηση· και
• γ. να αποτελούν τη βάση της εποπτικής απόφασης για το εάν μπορεί να θεωρηθεί ότι η επιχείρηση επενδύσεων «τελεί υπό πτώχευση ή ενδέχεται να πτωχεύσει»· για τις επιχειρήσεις επενδύσεων που υπόκεινται στην οδηγία 2014/59/ΕΕ, η απόφαση αυτή θα πρέπει να λαμβάνεται σύμφωνα με το άρθρο 32 της εν λόγω

12 οδηγίας, λαμβάνοντας επίσης υπόψη τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΑΤ σχετικά με το εάν μια επιχείρηση «τελεί υπό πτώχευση ή ενδέχεται να πτωχεύσει»⁹ .

2.1.5 Διάλογος με τις επιχειρήσεις επενδύσεων, εφαρμογή των εποπτικών μέτρων και κοινοποίηση των πορισμάτων

Σύμφωνα με το πρότυπο ελάχιστης συνεργασίας, όπως προσδιορίζεται στην ενότητα 2.4, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να προβαίνουν σε διάλογο με τις επιχειρήσεις επενδύσεων προκειμένου να αξιολογούν επιμέρους στοιχεία της ΔΕΕΑ, όπως προβλέπεται στον αντίστοιχο ειδικό τίτλο για κάθε στοιχείο.

Σύμφωνα με τη συνολική αξιολόγηση ΔΕΕΑ και βάσει των αξιολογήσεων για τα επιμέρους στοιχεία της ΔΕΕΑ, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να λαμβάνουν εποπτικά μέτρα κατά τα οριζόμενα στον τίτλο 10.

Εάν από τα πορίσματα που προκύπτουν από την παρακολούθηση βασικών δεικτών, την αξιολόγηση στοιχείων της ΔΕΕΑ ή οποιαδήποτε άλλη εποπτική δραστηριότητα καταδεικνύεται η ανάγκη εφαρμογής εποπτικών μέτρων για την αντιμετώπιση άμεσων ζητημάτων που προκαλούν ανησυχία, οι αρμόδιες αρχές δεν πρέπει να περιμένουν να ολοκληρωθεί η αξιολόγηση όλων των στοιχείων της ΔΕΕΑ και να επικαιροποιηθεί η συνολική αξιολόγηση ΔΕΕΑ, αλλά να αποφασίζουν σχετικά με τα μέτρα που απαιτούνται για τη διόρθωση της κατάστασης και στη συνέχεια να προχωρούν στην επικαιροποίηση της συνολικής αξιολόγησης ΔΕΕΑ.

Όπως περιγράφεται στην ενότητα 2.4, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει επίσης να συμμετέχουν σε διάλογο με βάση τα αποτελέσματα της συνολικής αξιολόγησης ΔΕΕΑ, παράλληλα με τα σχετικά εποπτικά μέτρα, και να ενημερώνουν την επιχείρηση επενδύσεων στο τέλος της διαδικασίας σχετικά με τις απαιτήσεις κεφαλαίου και ρευστότητας, καθώς και τα εποπτικά μέτρα με τα οποία υποχρεούται να συμμορφωθεί.