5.1 Προετοιμασία πώλησης

Οι αρχές εξυγίανσης θα πρέπει να προβλέπουν στα σχέδια εξυγίανσης ή σε τυχόν πρόσθετη τεκμηρίωση τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να εκτελείται ομαλώς η διαδικασία πώλησης που αναφέρεται στην παράγραφο 50 στοιχείο α) με τη μέγιστη δυνατή διαφάνεια.

Προκειμένου να εξασφαλίζεται η δυνατότητα υλοποίησης / αξιοπιστία της εντολής μεταβίβασης ως εργαλείου εξυγίανσης, η αρχή εξυγίανσης θα πρέπει, με την αρωγή των ιδρυμάτων, να καταρτίζει εκ των προτέρων έναν κατάλογο κριτηρίων, τα οποία οι δυνητικοί αγοραστές ενδεχομένως αναμένεται να πληρούν με βάση τα γνωρίσματα της περιμέτρου μεταβίβασης και δεδομένων των χαρακτηριστικών των υφιστάμενων συντελεστών της αγοράς, καθώς και εξωτερικών παραγόντων (όπως θεσμικά ζητήματα που αφορούν στη συγκέντρωση αγοράς, την ανάγκη για άδειες και αδειοδοτήσεις και τυχόν περιορισμούς εισόδου στην αγορά). Οι αρχές εξυγίανσης θα πρέπει να είναι σε θέση να αξιοποιούν τις πληροφορίες που υπάρχουν διαθέσιμες στους επόπτες και στα σχέδια ανάκαμψης.

Μολονότι η στρατηγική πώλησης θα εξαρτηθεί από τον καθορισμό της περιμέτρου μεταβίβασης (ανάλογα με το εκάστοτε ίδρυμα και την εκάστοτε περίσταση), οι αρχές εξυγίανσης θα πρέπει να διαμορφώνουν μια διαδικασία πώλησης λαμβάνοντας υπόψη τουλάχιστον τα ακόλουθα στοιχεία:

• - Τον χρονικό ορίζοντα της διαδικασίας πώλησης: ένα χρονοδιάγραμμα με χρονικά ορόσημα και παραδοτέα·
• - Τον προσδιορισμό των επιχειρησιακών επιμέρους διεργασιών με σαφή κατανομή καθηκόντων μεταξύ διαφορετικών ομάδων και εμπειρογνωμόνων που καλύπτουν τις αρχές εξυγίανσης, τα ιδρύματα, τις αρμόδιες αρχές και όλους τους σχετικούς φορείς σύμφωνα με την παράγραφο 56 και 57·
• - Τη σύσταση και τους ρόλους των ομάδων και των οργάνων·
• - Την τεκμηρίωση για την υποστήριξη του πλαισίου πώλησης και της διαδικασίας προώθησης της πώλησης [στην οποία περιλαμβάνονται, αλλά όχι αποκλειστικά, δανειοδοτικοί όροι, συμφωνίες τήρησης του απορρήτου (NDA) και λοιπά νομικά έγγραφα, υποδείγματα που διατίθενται στους υποβάλλοντες προσφορά, δελτία αξιολόγησης προσφορών, κατάλογος κριτηρίων, έγγραφα σύμβασης προμήθειας και εξουσιοδοτήσεις για εξωτερικούς συμβούλους, καθώς και υποδείγματα για επικοινωνία με τον Τύπο)·
• - Εμπιστευτικούς διαύλους επικοινωνίας, σχέδια επικοινωνίας και πληροφόρησης, δεδομένα και εκθέσεις.

Κατά τον καθορισμό του χρονοδιαγράμματος σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 7 στοιχεία δ) και ι) της οδηγίας 2014/59/ΕΕ, οι αρχές εξυγίανσης θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη διάφορα χρονικά ορόσημα που σχετίζονται με τις μεταβιβάσεις και, ιδίως, την ημερομηνία αναφοράς του σχεδιασμού εξυγίανσης¹¹ , την ημερομηνία αποτίμησης¹² , την ημερομηνία εξυγίανσης¹³ και την ημερομηνία ή τις ημερομηνίες μεταβίβασης.

¹¹ Σύμφωνα με το άρθρο 5 του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2018/1624 της Επιτροπής, της 23ης Οκτωβρίου 2018, σχετικά με τη θέσπιση εκτελεστικών τεχνικών προτύπων όσον αφορά τις διαδικασίες, τα τυποποιημένα έντυπα και τα υποδείγματα για την παροχή πληροφοριών για τους σκοπούς των σχεδίων εξυγίανσης πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων σύμφωνα με την οδηγία 2014/59/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και για την κατάργηση του εκτελεστικού κανονισμού της Επιτροπής (ΕΕ) 2016/1066 (ΕΕ L 277 της 7.11.2018, σ. 1- 6).

¹² Όπως αποτυπώνεται στο εγχειρίδιο της ΕΑΤ σχετικά με την αποτίμηση για τους σκοπούς εξυγίανσης (EBA handbook on valuation for purposes of resolution).

¹³ Όπως ορίζεται δυνάμει του άρθρου 1 στοιχείο ι) του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 2018/345 της Επιτροπής.

Οι αρχές εξυγίανσης θα πρέπει να εντοπίζουν τις εγκρίσεις ή συγκαταθέσεις που δεν θα υπάγονταν στις απαλλαγές που αναφέρονται στο άρθρο 63 παράγραφος 2 της οδηγίας 2014/59/ΕΕ και να διασφαλίζουν ότι η διαδικασία πώλησης τις καλύπτει. Σε αυτές ενδέχεται να συμπεριλαμβάνεται η έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφορικά με τη συγκέντρωση σε ευρωπαϊκή διάσταση σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 139/2004 του Συμβουλίου, της 20ής Ιανουαρίου 2004, για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων («Κοινοτικός κανονισμός συγκεντρώσεων»)¹⁴ . Οι αρχές εξυγίανσης θα πρέπει να εξετάζουν τις αλληλεπιδράσεις με τις αρχές της αγοράς και τυχόν άλλες αρχές που αναμένεται να παρέμβουν στη διαδικασία πώλησης. Οι εν λόγω αλληλεπιδράσεις με άλλες αρχές θα πρέπει να λαμβάνουν χώρα εγκαίρως και δεν θα πρέπει να καθιστούν το χρονοδιάγραμμα της πώλησης μη ενδεδειγμένο όσον αφορά τη δυνατότητα εξυγίανσης.

¹⁴ Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 139/2004 του Συμβουλίου, της 20ής Ιανουαρίου 2004, για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων («Κοινοτικός κανονισμός συγκεντρώσεων») (ΕΕ L 024 της 29.1.2004, σ. 0001- 0022).

Για τους διασυνοριακούς ομίλους, τη διασυνοριακή περίμετρο μεταβίβασης ή τις διασυνοριακές συναλλαγές, οι αρχές εξυγίανσης θα πρέπει να συζητούν, κατά περίπτωση, το πλαίσιο πώλησης με άλλες αρχές εξυγίανσης και αρμόδιες αρχές, προκειμένου να επιτυγχάνεται συμφωνία σχετικά με την κατανομή καθηκόντων, την ανταλλαγή πληροφοριών και το χρονοδιάγραμμα, να επικαιροποιείται το πλαίσιο πώλησης σε τακτική βάση και να εξασφαλίζεται η ύπαρξη εμπιστευτικών γραμμών επικοινωνίας. Οι συζητήσεις μπορούν να λαμβάνουν χώρα σε σώματα εξυγίανσης, εφόσον υπάρχουν, ή σε ομάδες διαχείρισης κρίσεων, εφόσον υπάρχουν [για παγκόσμια συστημικώς σημαντικά ιδρύματα (G - SII)], ή διαφορετικά σε ad hoc και λιγότερο επίσημη βάση.

Οι αρχές εξυγίανσης θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι η διαδικασία πώλησης που καθορίζουν είναι εφαρμόσιμη στο πλαίσιο τουλάχιστον δύο σεναρίων: την πώληση που έπεται της διαδικασίας προώθησης της πώλησης δυνάμει του άρθρου 39 της οδηγίας 2014/59/ΕΕ (η οποία δύναται να χαρακτηριστεί ως «στρατηγική εντολής μεταβίβασης») και την πώληση χωρίς διαδικασία προώθησης της πώλησης όπως προβλέπεται στο άρθρο 39 παράγραφος 3 της οδηγίας 2014/59/ΕΕ (η οποία δύναται να χαρακτηριστεί ως «επισπευσμένη πώληση δραστηριοτήτων»).

Η αρχή εξυγίανσης θα πρέπει να είναι προετοιμασμένη να διενεργήσει, το συντομότερο δυνατόν και το αργότερο έως τη κήρυξη κατάστασης αφερεγγυότητας ή επαπειλούμενης αφερεγγυότητας, αξιολόγηση της δυνατότητας εφαρμογής της διαδικασίας προώθησης της πώλησης σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΑΤ σχετικά με την αποτελεσματικότητα του εργαλείου πώλησης δραστηριοτήτων¹⁵ .

¹⁵ Κατευθυντήριες γραμμές της ΕΑΤ σχετικά με τις πραγματικές περιστάσεις που συνιστούν ουσιαστική απειλή για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, και τα στοιχεία σχετικά με την αποτελεσματικότητα του εργαλείου πώλησης δραστηριοτήτων δυνάμει του άρθρου 39 παράγραφος 4 της οδηγίας 2014/59/ΕΕ (EBA/GL/2015/04).

Η διαδικασία πώλησης θα πρέπει να προβλέπει την ομαλή εκτέλεση μιας επισπευσμένης εντολής μεταβίβασης κατά τη διάρκεια του «Σαββατοκύριακου εξυγίανσης». Προς τον σκοπό αυτό, η αρχή εξυγίανσης θα πρέπει να είναι σε θέση να επικαιροποιεί (για παράδειγμα, μέσω της εκτέλεσης δραστηριοτήτων εποπτείας της αγοράς, της υφιστάμενης πρόσβασης σε επικαιροποιημένα σχετικά στοιχεία της αγοράς ή υφιστάμενες διαδικασίες που απαιτούν τη συνδρομή εμπειρογνωμόνων επί του θέματος), σύμφωνα με τους όρους της αγοράς και την περίμετρο μεταβίβασης κατά την ημερομηνία της αφερεγγυότητας ή επαπειλούμενης αφερεγγυότητας, τον κατάλογο των κριτηρίων που πρέπει να πληρούν δυνητικοί αγοραστές και έναν προκαθορισμένο κατάλογο δυνητικών αγοραστών βάσει της παραγράφου 19 των παρουσών κατευθυντήριων γραμμών. Η αρχή εξυγίανσης θα πρέπει να αξιολογεί το συντομότερο δυνατόν τις πιθανές επιπτώσεις μιας επισπευσμένης εντολής μεταβίβασης σε σχέση με τους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις και να εξασφαλίζει την εκτέλεση της επισπευσμένης εντολής μεταβίβασης η οποία ελαχιστοποιεί τις επιπτώσεις αυτές¹⁶ .

¹⁶ Σύμφωνα με τις τελικές Ε&Α της ΕΑΤ υπ’ αριθμό 2015_2339 (Q&A2015_2339).

Για τη στρατηγική πώληση δραστηριοτήτων, οι αρχές εξυγίανσης θα πρέπει να είναι σε θέση να επικαιροποιούν τον κατάλογο κριτηρίων που πρέπει να πληρούν οι δυνητικοί αγοραστές με βάση το τμήμα 4.1. και την παράγραφο 19 των παρουσών κατευθυντήριων γραμμών. Η διαδικασία πώλησης θα πρέπει να προβλέπει την ομαλή εκτέλεση μιας στρατηγικής πώλησης δραστηριοτήτων, καθιστώντας δυνατή μια ανοικτή, διαφανή και απαλλαγμένη από διακρίσεις διαδικασία θέσης σε πώληση (απαιτήσεις θέσης σε πώληση), με στόχο τη μεγιστοποίηση της τιμής της πώλησης και τον εντοπισμό τυχόν δυνητικών συγκρούσεων συμφερόντων. Τα εν λόγω κριτήρια θα πρέπει να συμπεριλαμβάνουν μια ποικιλία δεικτών σε σχέση με τη χρηματοοικονομική, νομική και επιχειρησιακή ισχύ των δυνητικών αγοραστών η οποία θα πρέπει να είναι σε συνάρτηση με την περίμετρο μεταβίβασης και να μην είναι σχεδιασμένη να ευνοεί τους δυνητικούς αγοραστές που προσδιορίστηκαν εκ των προτέρων. Η αρχή εξυγίανσης δύναται να ζητήσει σχέδια τα οποία καθορίζουν τη διαδικασία ενσωμάτωσης της περιμέτρου μεταβίβασης από τον δυνητικό αγοραστή και επισημαίνουν τις απαιτούμενες ικανότητες.

Οι αρχές εξυγίανσης θα πρέπει να προετοιμάζονται για το ενδεχόμενο να ζητηθεί εξωτερική βοήθεια (συμπεριλαμβανομένων των συμβούλων, νομικών συμβούλων ή ελεγκτών) στο πλαίσιο της διαδικασίας πώλησης ή για την ανάθεση της διαδικασίας προώθησης της πώλησης. Η αρμοδιότητα της αρχής εξυγίανσης δεν θα πρέπει να μεταβιβάζεται, ενώ η αρχή εξυγίανσης θα πρέπει να έχει καθιερώσει διαδικασία για την επιλογή και τον διορισμό εξωτερικών συμβούλων με βάση προκαθορισμένα κριτήρια δυνάμει μιας καθορισμένης εντολής ανάθεσης, να τους ελέγχει και να επανεξετάζει τη συνεισφορά τους, να εξασφαλίζει την απουσία συγκρούσεων συμφερόντων και την τήρηση του εμπιστευτικού χαρακτήρα. Η ανάθεση θα πρέπει να ορίζει σαφώς, μεταξύ άλλων, τους στόχους και τα παραδοτέα, την αναμενόμενη εξειδίκευση και τους πόρους, το χρονοδιάγραμμα ή τα τέλη.

5.1.2 Εσωτερικός διαχωρισμός

Η εκτίμηση της δυνατότητας εξυγίανσης, όπως αυτή αναφέρεται στο τμήμα Γ του παραρτήματος της οδηγίας 2014/59/ΕΕ, πρέπει να βασίζεται στην αξιολόγηση των νομικών και εταιρικών δομών του ιδρύματος [τμήμα Γ σημείο 2) του παραρτήματος της οδηγίας 2 014/59/ΕΕ], την πολυπλοκότητα της δομής αυτής και τη δυσκολία ευθυγράμμισης των επιχειρηματικών τομέων με τις οντότητες του ομίλου [τμήμα Γ σημείο 16) του παραρτήματος της οδηγίας 2014/59/ΕΕ], καθώς και τη συμβατότητα της δομής αυτής με το επιλεγμένο εργαλείο ή τα επιλεγμένα εργαλεία [τμήμα Γ σημείο 21) του παραρτήματος της οδηγίας 2014/59/ΕΕ]. Ως εκ τούτου, οι αρχές εξυγίανσης θα πρέπει να εξετάζουν ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος προετοιμασίας τους για τον διαχωρισμό περιουσιακών στοιχείων, δεδομένου ότι πολλά εκ των επιμέρους στοιχείων της περιμέτρου μεταβίβασης ενδέχεται να μην εμπίπτουν σε μία νομική οντότητα ή σε έναν επιχειρηματικό τομέα, και θα πρέπει, εφόσον είναι αναγκαίο και με την επιφύλαξη των εξουσιών δυνάμει του άρθρου 17 της οδηγίας 2014/59/ΕΕ, να προωθούν τον διαχωρισμό των χαρτοφυλακίων ως εξής:

• α. Ζητώντας από τα ιδρύματα να τηρούν επιχειρησιακά πρωτόκολλα («playbook») (βλ. παράγραφο 75) τα οποία προσδιορίζουν πώς θα μπορούσαν να διαχωρίσουν επισφαλή περιουσιακά στοιχεία¹⁷ σε έναν επιχειρηματικό τομέα ή σε μία νομική οντότητα, όταν ο διαχωρισμός περιουσιακών στοιχείων λαμβάνεται υπόψη στη στρατηγική εξυγίανσης και όταν τα χαρτοφυλάκια που είναι επιλέξιμα για τον διαχωρισμό περιουσιακών στοιχείων είναι διασκορπισμένα στον όμιλο·
• β. Αξιολογώντας τον τρόπο με τον οποίο οι επιλογές ανάκαμψης δυνάμει του τμήματος Α σημείο 1 4) του παραρτήματος της οδηγίας 2014/59/ΕΕ θα μπορούσαν να υποστηρίξουν τον διαχωρισμό των επισφαλών περιουσιακών στοιχείων από τον υπόλοιπο όμιλο.

¹⁷ Ως επισφαλή περιουσιακά στοιχεία νοούνται, για τις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές, τα τοξικά ή μη αποδοτικά περιουσιακά στοιχεία, όπως αυτά αναφέρονται στην αιτιολογική σκέψη 59 της οδηγίας 2014/59/ΕΕ.

Όταν τους ζητείται να αποδείξουν με ποιον τρόπο μπορούν να διαχωρίσουν τα επισφαλή περιουσιακά στοιχεία, τα ιδρύματα θα πρέπει να επισημαίνουν πώς οι δράσεις τους θα φέρουν εις πέρας τα εξής:

• - Θα διευκολύνουν τυχόν διαγνωστικές ασκήσεις, όπως αυτές που αναφέρονται στις Κατευθυντήριες γραμμές της ΕΑΤ για τα είδη προσομοιώσεων, ελέγχων ή ασκήσεων που είναι δυνατόν να οδηγήσουν στη λήψη μέτρων στήριξης¹⁸ , καθώς το μεγαλύτερο μέρος των επισφαλών περιουσιακών στοιχείων θα συγκεντρώνονται σε μία ειδική επιχειρηματική μονάδα·
• - Θα επιτρέπουν τον κατάλληλο προσδιορισμό των συμβατικών περιορισμών, των νομικών απαιτήσεων που συνδέονται με τα επισφαλή περιουσιακά στοιχεία και των εμποδίων μεταβίβασης άλλων ειδών·
• - Θα προβλέπουν μια ευκολότερη αποτίμηση των επισφαλών περιουσιακών στοιχείων (και, κατά συνέπεια, των μη επισφαλών επιχειρηματικών τομέων που υποστηρίζουν την επιλογή του συμπληρωματικού εργαλείου εξυγίανσης)·
• - Θα δημιουργούν εξειδίκευση υψηλού επιπέδου εντός της επιχειρηματικής μονάδας για την διαχείριση των επισφαλών περιουσιακών στοιχείων·
• - Θα οδηγούν στην ανάπτυξη ενός ειδικού συνόλου δεδομένων που καλύπτει τις εξασφαλίσεις και την έκδοση δικαιωμάτων που σχετίζονται με τα επισφαλή περιουσιακά στοιχεία·
• - Θα επισημαίνουν τις συγκεκριμένες υπηρεσίες που απαιτούνται για τα στοιχεία αυτά και θα εκκινούν την υλοποίηση των ρυθμίσεων για τη διαχείρισή τους·
• - Θα οδηγούν στον διαχωρισμό των αναγκαίων πόρων (συμπεριλαμβανομένων των χρηματοοικονομικών πόρων ή των πόρων προσωπικού), οι οποίοι θα μπορούσαν, στη συνέχεια, να μεταβιβαστούν με μεγαλύτερη ευκολία κατά τη στιγμή της εξυγίανσης, ιδίως με τη βοήθεια ρυθμίσεων διαχείρισης.

¹⁸ Κατευθυντήριες γραμμές της ΕΑΤ για τα είδη προσομοιώσεων, ελέγχων ή ασκήσεων που είναι δυνατόν να οδηγήσουν στη λήψη μέτρων στήριξης δυνάμει του άρθρου 32 παράγραφος 4 στοιχείο δ) σημείο iii) της οδηγίας για την ανάκαμψη και την εξυγίανση των τραπεζών (EBA/GL/2014/09).

Κατά περίπτωση, τα ιδρύματα θα πρέπει επίσης να αποδεικνύουν τις ικανότητές τους να δημιουργούν νομικές οντότητες σύμφωνα με την παράγραφο 48 των παρουσών κατευθυντήριων γραμμών.