Component Method Focus

Για τη μέτρηση και την παρακολούθηση του IRRBB, τα ιδρύματα θα πρέπει να χρησιμοποιούν τουλάχιστον μία μέτρηση καθαρών εσόδων από τόκους συν τις μεταβολές και τουλάχιστον μία μέθοδο μέτρησης της οικονομικής αξίας οι οποίες, σε συνδυασμό, θα καταγράφουν όλες τις συνιστώσες του IRRBB. Τα μεγάλα ιδρύματα με διασυνοριακές δραστηριότητες, ειδικότερα τα ιδρύματα των κατηγοριών 1 και 2 των κατευθυντήριων γραμμών για τη ΔΕΕΑ και τα ιδρύματα με πολύπλοκα ή εξελιγμένα επιχειρηματικά μοντέλα, θα πρέπει να χρησιμοποιούν πολλαπλές μεθόδους μέτρησης για τον IRRBB, όπως διευκρινίζεται περαιτέρω στο παράρτημα ΙΙ.

4.3.3 Σενάρια αιφνίδιων διακυμάνσεων επιτοκίου για συνεχή διαχείριση

Τα ιδρύματα θα πρέπει να επιμετρούν τακτικά, τουλάχιστον σε τριμηνιαία βάση και συχνότερα σε περιόδους αυξημένης μεταβλητότητας των επιτοκίων ή αυξημένων επιπέδων IRRBB, την έκθεσή τους στον IRRBB στο πλαίσιο των διαφόρων μετρήσεων IRRBB υπό ποικίλα σενάρια αιφνίδιων διακυμάνσεων επιτοκίου για πιθανές μεταβολές στο επίπεδο και το σχήμα των καμπυλών απόδοσης επιτοκίων και των μεταβολών στη σχέση μεταξύ διαφορετικών επιτοκίων (π.χ. κίνδυνος βάσης).

Τα ιδρύματα θα πρέπει να εξετάζουν την εφαρμογή προσέγγισης μοντελοποίησης εξαρτώμενων και ανεξάρτητων ταμειακών ροών. Τα μεγάλα και πιο σύνθετα ιδρύματα, ιδιαίτερα τα ιδρύματα που εμπίπτουν στις κατηγορίες 1 και 2 των κατευθυντήριων γραμμών για τη ΔΕΕΑ, θα πρέπει επίσης να λαμβάνουν υπόψη σενάρια στο πλαίσιο των οποίων αφενός υπολογίζεται διαφορετική πορεία των επιτοκίων και αφετέρου ορισμένες από τις παραδοχές (π.χ. σε σχέση με τη συμπεριφορά, τη συνεισφορά στον κίνδυνο, και το μέγεθος και τη σύνθεση του ισολογισμού) αποτελούν οι ίδιες συνάρτηση των μεταβαλλόμενων επιπέδων των επιτοκίων.

Τα ιδρύματα θα πρέπει να αξιολογούν τις εκθέσεις σε κάθε νόμισμα στο οποίο διατηρούν θέσεις. Όσον αφορά την ουσιώδη έκθεση σε συναλλαγματικό κίνδυνο, τα σενάρια αιφνίδιων διακυμάνσεων επιτοκίου θα πρέπει να συνδέονται με το εκάστοτε νόμισμα και να συνάδουν με τα υποκείμενα οικονομικά χαρακτηριστικά. Στο πλαίσιο του εσωτερικού συστήματος μέτρησης IRRBB (IMS), σενάρια αιφνίδιων διακυμάνσεων επιτοκίου που συνδέονται με το εκάστοτε νόμισμα θα πρέπει να εξετάζονται τουλάχιστον για κάθε νόμισμα στις περιπτώσεις που η λογιστική αξία των χρηματοπιστωτικών στοιχείων ενεργητικού ή παθητικού που εκφράζονται σε αυτό το νόμισμα ανέρχονται στο 5% ή περισσότερο του συνόλου των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού ή παθητικού εκτός του χαρτοφυλακίου συναλλαγών, ή σε λιγότερο από το 5% αν το άθροισμα των χρηματοπιστωτικών στοιχείων ενεργητικού ή παθητικού που περιλαμβάνονται στον υπολογισμό είναι χαμηλότερο από το 90% του συνόλου των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού (εξαιρώντας τα ενσώματα περιουσιακά στοιχεία) ή παθητικού εκτός του χαρτοφυλακίου συναλλαγών. Τα ιδρύματα θα πρέπει να συμπεριλαμβάνουν στα εσωτερικά συστήματα μέτρησής τους μεθόδους για τη συγκέντρωση του IRRBB σε διαφορετικά νομίσματα. Σε περιπτώσεις όπου τα ιδρύματα χρησιμοποιούν παραδοχές σχετικά με τις εξαρτήσεις μεταξύ επιτοκίων σε διαφορετικά νομίσματα, θα πρέπει να έχουν το απαιτούμενο επίπεδο τεχνογνωσίας και εξειδίκευσης για τον σκοπό αυτό. Τα ιδρύματα θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις επιπτώσεις των παραδοχών σχετικά με τις εξαρτήσεις μεταξύ επιτοκίων σε διαφορετικά νομίσματα.

Κατά την επιλογή σεναρίων αιφνίδιων διακυμάνσεων επιτοκίου, τα ιδρύματα θα πρέπει να εξετάζουν ότι:

• (α) Τα σενάρια αιφνίδιων διακυμάνσεων επιτοκίου που αναπτύσσουν εσωτερικά είναι ανάλογα με τη φύση, την κλίμακα και την πολυπλοκότητα των δραστηριοτήτων τους, καθώς και το προφίλ κινδύνου τους, λαμβάνοντας υπόψη αιφνίδιες και σταδιακές παράλληλες και μη παράλληλες μετατοπίσεις και μεταβολές στις καμπύλες αποδόσεων. Τα σενάρια θα πρέπει να βασίζονται στις ιστορικές διακυμάνσεις και τη συμπεριφορά των επιτοκίων, αλλά και σε προσομοιώσεις των μελλοντικών επιτοκίων·
• (β) Σενάρια επιτοκίου που αντανακλούν ουσιώδεις μεταβολές στις σχέσεις μεταξύ βασικών επιτοκίων της αγοράς με σκοπό την αντιμετώπιση του κινδύνου βάσης·
• (γ) Τα προβλεπόμενα σενάρια ακραίων διακυμάνσεων επιτοκίου όπως αναφέρονται στο άρθρο 98 παράγραφος 5 της οδηγίας 2013/36/EΕ·
• (δ) Τυχόν συμπληρωματικά σενάρια αιφνίδιων διακυμάνσεων επιτοκίου που απαιτούνται από τους επόπτες·
• (ε) Η εγκυρότητα των παραδοχών σχετικά με τη διαφοροποίηση επισημαίνεται καταλλήλως· και
• (στ) Σε περιβάλλοντα χαμηλών επιτοκίων, τα ιδρύματα θα πρέπει επίσης να εξετάζουν αρνητικά σενάρια επιτοκίων και τη δυνατότητα ασύμμετρων επιδράσεων των αρνητικών επιτοκίων στα ευαίσθητα σε μεταβολές επιτοκίου μέσα.

Τα αποτελέσματα των σεναρίων αιφνίδιων διακυμάνσεων θα πρέπει να διοχετεύονται στη διαδικασία λήψης αποφάσεων στο κατάλληλο επίπεδο διοίκησης. Αυτό περιλαμβάνει στρατηγικές ή επιχειρηματικές αποφάσεις, την κατανομή του εσωτερικού κεφαλαίου και τις αποφάσεις διαχείρισης κινδύνου από το διοικητικό όργανο ή τους εκπροσώπους του. Τα αποτελέσματα θα πρέπει επίσης να λαμβάνονται υπόψη κατά τον καθορισμό και την επανεξέταση των πολιτικών και των ορίων για τον IRRBB.

4.3.4 Σενάρια προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων επιτοκίων

Οι προσομοιώσεις ακραίων καταστάσεων IRRBB θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στη ΔΑΕΕΚ, όπου τα ιδρύματα θα πρέπει να εκτελούν αυστηρές και διορατικές προσομοιώσεις ακραίων καταστάσεων που εντοπίζουν τις δυσμενείς συνέπειες που ενδέχεται να επιφέρουν σοβαρές μεταβολές των συνθηκών της αγοράς στο κεφάλαιο ή τα καθαρά έσοδα από τόκους συν τις μεταβολές στην αγοραία αξία. Για τους σκοπούς των προσομοιώσεων ακραίων καταστάσεων IRRBB, τα ιδρύματα θα πρέπει να περιλαμβάνουν αλλαγές στη συμπεριφορά της πελατειακής τους βάσης. Οι προσομοιώσεις ακραίων καταστάσεων για τον IRRBB θα πρέπει να ενσωματώνονται στο συνολικό πλαίσιο προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων του ιδρύματος, συμπεριλαμβανομένων αντίστροφων ασκήσεων προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων, και να είναι ανάλογες με τη φύση, το μέγεθος, την πολυπλοκότητα, αλλά και τις επιχειρηματικές τους δραστηριότητες και το συνολικό προφίλ κινδύνου.

Οι προσομοιώσεις ακραίων καταστάσεων IRRBB θα πρέπει να πραγματοποιούνται τακτικά, τουλάχιστον σε ετήσια βάση και συχνότερα σε περιόδους αυξημένης μεταβλητότητας των επιτοκίων ή αυξημένων επιπέδων IRRBB.

Το πλαίσιο προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων IRRBB θα πρέπει να περιλαμβάνει σαφώς καθορισμένους στόχους, σενάρια προσαρμοσμένα στις δραστηριότητες και τους κινδύνους του ιδρύματος, καλά τεκμηριωμένες παραδοχές και αξιόπιστες μεθοδολογίες.

Σε προσομοιώσεις ακραίων καταστάσεων σε επίπεδο επιχείρησης, θα πρέπει να υπολογίζεται η αλληλεπίδραση του IRRBB με άλλες κατηγορίες κινδύνου (πιστωτικός κίνδυνος, κίνδυνος ρευστότητας, κίνδυνοι αγοράς κ.λπ.) και οποιεσδήποτε ουσιώδεις δευτερογενείς επιδράσεις.

Τα ιδρύματα θα πρέπει να εκτελούν αντίστροφες ασκήσεις προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων προκειμένου να (i) εντοπίζουν σενάρια επιτοκίων που θα μπορούσαν να αποτελούν σοβαρή απειλή για τα κεφάλαια, την οικονομική αξία και τις μετρήσεις καθαρών εσόδων από τόκους συν τις μεταβολές στην αγοραία αξία ενός ιδρύματος, και (ii) αποκαλύπτουν την ευπάθεια που προκύπτει από τις στρατηγικές αντιστάθμισης κινδύνου και τις πιθανές συμπεριφορικές αντιδράσεις των πελατών τους.

Για σκοπούς αξιολόγησης του IRRBB, κατά τον έλεγχο της ευπάθειας υπό ακραίες συνθήκες, τα ιδρύματα θα πρέπει να χρησιμοποιούν πιο ακραίες και εκτεταμένες μετατοπίσεις και διακυμάνσεις επιτοκίων σε σχέση με εκείνες που χρησιμοποιούνται για τον σκοπό συνεχούς διαχείρισης, συμπεριλαμβανομένων τουλάχιστον των παρακάτω:

• α) ουσιώδεις μεταβολές στις σχέσεις μεταξύ βασικών επιτοκίων της αγοράς (κίνδυνος βάσης)·
• β) αιφνίδιες και ουσιώδεις μετατοπίσεις στην καμπύλη απόδοσης (παράλληλες και μη παράλληλες)·
• γ) ανάλυση των κύριων παραδοχών σχετικά με τη συμπεριφορά των κατηγοριών στοιχείων ενεργητικού και/ή παθητικού·
• δ) μεταβολές στις παραδοχές για τη συσχέτιση των βασικών επιτοκίων της αγοράς·
• ε) σημαντικές μεταβολές στις τρέχουσες συνθήκες της αγοράς και τις τρέχουσες μακροοικονομικές συνθήκες και στο ανταγωνιστικό και οικονομικό περιβάλλον, και ενδεχόμενη εξέλιξή τους· και
• στ) ειδικά σενάρια που σχετίζονται με το συγκεκριμένο επιχειρηματικό μοντέλο και το προφίλ του ιδρύματος.

Τα αποτελέσματα των σεναρίων προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων θα πρέπει να διοχετεύονται στη διαδικασία λήψης αποφάσεων στο κατάλληλο επίπεδο διοίκησης. Αυτό περιλαμβάνει στρατηγικές ή επιχειρηματικές αποφάσεις, την κατανομή του εσωτερικού κεφαλαίου και τις αποφάσεις διαχείρισης κινδύνου από το διοικητικό όργανο ή τους εκπροσώπους του. Τα αποτελέσματα θα πρέπει επίσης να λαμβάνονται υπόψη κατά τον καθορισμό και την επανεξέταση των πολιτικών και των ορίων για τον IRRBB.

Για τις ανάγκες της ανάλυσης ευαισθησίας σε σενάρια ακραίων καταστάσεων, τα ιδρύματα θα πρέπει να αξιολογούν, στους δείκτες μέτρησης της οικονομικής αξίας, τους περιορισμούς που σχετίζονται με τη χρήση μιας παραδοχής εκκαθάρισης και την ικανότητα του ιδρύματος να αποτυπώνει τον μακροπρόθεσμο κίνδυνο επιτοκίου.

Στις περιπτώσεις όπου τα μέσα ισολογισμού έχουν σημαντικούς περιορισμούς ανατιμολόγησης (π.χ. ανώτατα και κατώτατα όρια), τα ιδρύματα θα πρέπει να εξετάζουν με σύνεση, εφόσον είναι ουσιώδους σημασίας, την επίδραση που θα ασκούσε η ανανέωση των εν λόγω μέσων όταν αντικατασταθούν από άλλα με συγκρίσιμα χαρακτηριστικά, ανεξαρτήτως της παραδοχής εκκαθάρισης. Αυτό θα πρέπει να πραγματοποιηθεί εντός συνετού χρονικού ορίζοντα και συνεκτιμώντας το επιχειρηματικό μοντέλο της τράπεζας. 4.3.5 Παραδοχές μέτρησης του IRRBB

Κατά τη μέτρηση του IRRBB, τα ιδρύματα θα πρέπει να κατανοούν και να τεκμηριώνουν πλήρως βασικές παραδοχές συμπεριφοράς και μοντελοποίησης. Οι εν λόγω παραδοχές θα πρέπει να είναι ευθυγραμμισμένες με τις επιχειρηματικές στρατηγικές και να ελέγχονται τακτικά. Ο καθορισμός των παραδοχών αυτών θα πρέπει να γίνεται με τρόπο αναλογικό και λαμβάνοντας ιδίως υπόψη τα όρια σημαντικότητας που καθορίζονται στο άρθρο 7 παράγραφος 12, άρθρο 8 παράγραφος 2, άρθρο 9 παράγραφος 4, άρθρο 11 παράγραφος 3 και άρθρο 21 παράγραφος 1 των ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων που προβλέπονται στο άρθρο 84 παράγραφος 5 της ΟΚΑ.

Κατά την εκτίμηση του κινδύνου για τα ευαίσθητα σε μεταβολές επιτοκίου προϊόντα τα οποία συναρτώνται με τον πληθωρισμό ή λοιπούς παράγοντες της αγοράς, θα πρέπει να εφαρμόζονται συνετές παραδοχές. Οι παραδοχές αυτές μπορούν να βασίζονται, παραδείγματος χάριν, στην τρέχουσα / πλέον πρόσφατη τιμή, σε προβλέψεις ενός έγκριτου ινστιτούτου οικονομικών ερευνών ή σε άλλες γενικώς αποδεκτές πρακτικές της αγοράς (σε περίπτωση πληθωρισμού: καμπύλες προβλέψεων των προσδοκιών για τον πληθωρισμό, για παράδειγμα).

Κατά τη μέτρηση του IRRBB, οι συνταξιοδοτικές υποχρεώσεις και τα περιουσιακά στοιχεία συνταξιοδοτικών προγραμμάτων θα πρέπει να περιλαμβάνονται, εκτός εάν ο κίνδυνος επιτοκίου τους καταγράφεται σε άλλη μέτρηση κινδύνου.

Τα ιδρύματα θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη, όσον αφορά τις διάφορες μετρήσεις του IRRBB, κατά περίπτωση, παραδοχές που έχουν γίνει για τον σκοπό ποσοτικοποίησης του κινδύνου σε σχέση τουλάχιστον με τους ακόλουθους τομείς:

• α) την άσκηση των δικαιωμάτων προαίρεσης επιτοκίου (αυτόματων ή συμπεριφορικών) από το ίδρυμα και τον πελάτη του υπό συγκεκριμένα σενάρια αιφνίδιων μεταβολών των επιτοκίων ή ακραίων καταστάσεων·
• β) την αντιμετώπιση υπολοίπων και ροών τόκων που προκύπτουν από καταθέσεις όψεως·
• γ) την αντιμετώπιση προθεσμιακών καταθέσεων με κίνδυνο πρόωρης εξόφλησης·
• δ) την αντιμετώπιση δανείων σταθερού επιτοκίου και δανειακών υποχρεώσεων σταθερού επιτοκίου·
• ε) την αντιμετώπιση των ίδιων κεφαλαίων σε εσωτερικές μετρήσεις οικονομικής αξίας·
• στ) τις επιπτώσεις των λογιστικών πρακτικών για τη μέτρηση των IRRBB και ειδικότερα την αποτελεσματικότητα της λογιστικής αντιστάθμισης· και
• ζ) επικύρωση των παραδοχών σχετικά με τη διαφοροποίηση.

Καθώς οι συνθήκες της αγοράς, το ανταγωνιστικό περιβάλλον και οι στρατηγικές αλλάζουν με την πάροδο του χρόνου, τα ιδρύματα θα πρέπει να επανεξετάζουν τις σημαντικές παραδοχές μέτρησης τουλάχιστον σε ετήσια βάση και πιο συχνά κατά τη διάρκεια ταχέως μεταβαλλόμενων συνθηκών της αγοράς.

• α) Συμπεριφορικές παραδοχές για λογαριασμούς πελατών όπου το ενσωματωμένο δικαίωμα προαίρεσης ανήκει στον πελάτη, για σκοπούς IRRBB

Κατά την εκτίμηση των επιπτώσεων των δικαιωμάτων προαίρεσης, τα ιδρύματα θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη:

• (α) τις δυνητικές επιπτώσεις στις τρέχουσες και μελλοντικές ταχύτητες προπληρωμής δανείων που προκύπτουν από το σενάριο επιτοκίων, το υποκείμενο οικονομικό περιβάλλον και τα συμβατικά χαρακτηριστικά. Τα ιδρύματα θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις διάφορες διαστάσεις που επηρεάζουν τα ενσωματωμένα συμπεριφορικά δικαιώματα προαίρεσης.
• (β) τη δυνητική ελαστικότητα προσαρμογής των επιτοκίων των προϊόντων στα επιτόκια της αγοράς.
• (γ) τη δυνητική ανακατανομή των υπολοίπων στα διάφορα είδη προϊόντων ως αποτέλεσμα μεταβολών στα χαρακτηριστικά, στους όρους και στις προϋποθέσεις τους.

Τα ιδρύματα θα πρέπει να εφαρμόζουν πολιτικές που ρυθμίζουν τον καθορισμό, καθώς και την τακτική αξιολόγηση, των βασικών παραδοχών για την αντιμετώπιση των εντός και εκτός ισολογισμού στοιχείων με ενσωματωμένα δικαιώματα προαίρεσης στο πλαίσιο του κινδύνου επιτοκίου τους. Ως εκ τούτου, τα ιδρύματα θα πρέπει:

• (α) να αναγνωρίζουν όλα τα ουσιώδη προϊόντα και στοιχεία που υπόκεινται σε ενσωματωμένα δικαιώματα προαίρεσης τα οποία θα μπορούσαν να επηρεάσουν είτε το χρεωστικό επιτόκιο είτε την ημερομηνία συμπεριφορικής ανατιμολόγησης (σε αντίθεση με τη συμβατική ημερομηνία λήξης) των αντίστοιχων υπολοίπων·
• (β) να διαθέτουν κατάλληλες στρατηγικές τιμολόγησης και μετριασμού κινδύνου (π.χ. χρήση παράγωγων προϊόντων) για τη διαχείριση του αντικτύπου των δικαιωμάτων προαίρεσης στο πλαίσιο της διάθεσης ανάληψης κινδύνου, οι οποίες μπορούν να περιλαμβάνουν ποινές πρόωρης εξόφλησης που βαρύνουν τον πελάτη σε αντιστάθμιση του δυνητικού κόστους διακοπής του προϊόντος (εφόσον επιτρέπεται)·
• (γ) να διασφαλίζουν ότι η μοντελοποίηση βασικών συμπεριφορικών παραδοχών είναι δικαιολογημένη σε σχέση με τα υποκείμενα ιστορικά δεδομένα και με βάση συνετές υποθέσεις·
• (δ) να είναι σε θέση να αποδεικνύουν την ακρίβεια του υποδείγματος (με δοκιμαστικούς εκ των υστέρων ελέγχους σε σχέση με τα εμπειρικά δεδομένα)·
• (ε) να τηρούν κατάλληλη τεκμηρίωση των παραδοχών στις πολιτικές και τις διαδικασίες τους, και να διαθέτουν διαδικασία επαναξιολόγησής τους·
• (στ) να κατανοούν την ευαισθησία των αποτελεσμάτων της επιμέτρησης κινδύνου του ιδρύματος σε αυτές τις παραδοχές, μεταξύ άλλων και διενεργώντας ασκήσεις προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων για τις παραδοχές και λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα των ασκήσεων κατά τη λήψη αποφάσεων σχετικά με την κατανομή του εσωτερικού κεφαλαίου· και
• (ζ) να προβαίνουν σε τακτική εσωτερική επικύρωση των εν λόγω παραδοχών, προκειμένου να επαληθεύουν τη διαχρονική τους σταθερότητα και να τις προσαρμόζουν εφόσον απαιτείται.

Οι καταθέσεις όψεως από χρηματοπιστωτικούς πελάτες δεν θα πρέπει να υπόκεινται σε συμπεριφορική μοντελοποίηση, εκτός εάν συνιστούν λειτουργικές καταθέσεις όπως αυτές ορίζονται στο άρθρο 27 παράγραφος 1 στοιχείο α) του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού για την απαίτηση κάλυψης του κινδύνου ρευστότητας.

Εξαιρουμένων των ρυθμιζόμενων καταθέσεων που αναφέρονται στο άρθρο 428στ παράγραφος 2 στοιχείο α) του ΚΚΑ, όχι όμως αποκλειστικά στο κεντρικό μέρος, και αυτών που επιδεικνύουν ουσιώδεις οικονομικούς και φορολογικούς περιορισμούς σε περίπτωση ανάληψης, η εικαζόμενη ημερομηνία συμπεριφορικής ανατιμολόγησης για τις καταθέσεις σε επίπεδο λιανικής και χονδρικής για μη χρηματοοικονομικούς πελάτες, καθώς και για τις λειτουργικές καταθέσεις της παραγράφου 110, χωρίς συγκεκριμένες ημερομηνίες ανατιμολόγησης (καταθέσεις όψεως), θα πρέπει να περιορίζεται σε μέγιστο μέσο όρο 5 ετών. Το ανώτατο όριο των 5 ετών εφαρμόζεται επί του πλήρους ύψους (ήτοι, βασικού και μη βασικού) του συνολικού χαρτοφυλακίου των εν λόγω καταθέσεων και ξεχωριστά για κάθε νόμισμα.

Κατά τη διατύπωση συμπεριφορικών παραδοχών σχετικά με λογαριασμούς χωρίς συγκεκριμένη ημερομηνία ανατιμολόγησης και για τους σκοπούς της διαχείρισης του κινδύνου επιτοκίου, τα ιδρύματα θα πρέπει:

• (α) Να είναι σε θέση να εντοπίζουν «βασικά» υπόλοιπα — δηλαδή καταθέσεις που είναι σταθερές και δεν είναι πιθανό να ανατιμηθούν ακόμη και υπό σημαντικές μεταβολές στο περιβάλλον επιτοκίων, και/ή άλλες καταθέσεις των οποίων η περιορισμένη ελαστικότητα στις μεταβολές των επιτοκίων θα μπορούσε να μοντελοποιηθεί από τις τράπεζες.
• (β) Οι παραδοχές μοντελοποίησης για τις εν λόγω καταθέσεις θα πρέπει να αντανακλούν τα χαρακτηριστικά των καταθετών (π.χ. λιανική/χονδρική) και τα χαρακτηριστικά λογαριασμού (π.χ. συναλλακτικές/μη συναλλακτικές). Λεπτομερής περιγραφή των ανωτέρω κατηγοριών παρέχεται στη συνέχεια:
• i. Οι συναλλακτικές καταθέσεις λιανικής περιλαμβάνουν μη τοκοφόρους και άλλους λογαριασμούς λιανικής, των οποίων η συνιστώσα αμοιβής δεν σχετίζεται με την απόφαση του πελάτη να διατηρεί χρήματα στον λογαριασμό.
• ii. Οι μη συναλλακτικές καταθέσεις λιανικής περιλαμβάνουν λογαριασμούς λιανικής (συμπεριλαμβανομένων των ρυθμιζόμενων), των οποίων η συνιστώσα αμοιβής σχετίζεται με την απόφαση του πελάτη να διατηρεί χρήματα στον λογαριασμό.
• iii. Οι καταθέσεις χονδρικής περιλαμβάνουν λογαριασμούς από εταιρικούς και άλλους πελάτες χονδρικής, εξαιρουμένων των διατραπεζικών λογαριασμών ή άλλων λογαριασμών με πλήρη ευαισθησία στις διακυμάνσεις των τιμών.
• (γ) Να αξιολογούν την πιθανή ανακατανομή μεταξύ καταθέσεων χωρίς συγκεκριμένες ημερομηνίες ανατιμολόγησης και άλλες καταθέσεις που θα μπορούσαν να τροποποιήσουν, υπό διαφορετικά σενάρια επιτοκίων, τις κυριότερες συμπεριφορικές παραδοχές μοντελοποίησης.
• (δ) Να εξετάζουν τους ενδεχόμενους περιορισμούς στην ανατιμολόγηση των καταθέσεων λιανικής σε περιβάλλοντα χαμηλών ή αρνητικών επιτοκίων και την επίδραση που μπορεί να έχουν οι εν λόγω περιορισμοί στη σταθερότητα των καταθέσεων υπό διαφορετικά σενάρια επιτοκίων.
• (ε) Να διασφαλίζουν ότι οι παραδοχές για τη μείωση των βασικών ή άλλων μοντελοποιημένων υπολοίπων είναι συνετές και κατάλληλες για την εξισορρόπηση των ωφελειών στα καθαρά έσοδα από τόκους έναντι του πρόσθετου κινδύνου οικονομικής αξίας που ενέχει η δέσμευση σε μια μελλοντική απόδοση επιτοκίου από στοιχεία του ενεργητικού που χρηματοδοτούνται μέσω αυτών των υπολοίπων, και των δυνητικών διαφυγόντων εσόδων σε περιβάλλον ανόδου των επιτοκίων.
• (στ) Υπογραμμίζοντας τη σημασία των στατιστικών ή ποσοτικών μεθόδων για τον προσδιορισμό των ημερομηνιών συμπεριφορικής ανατιμολόγησης και του προφίλ ταμειακών ροών των καταθέσεων όψεως, ο προσδιορισμός των κατάλληλων παραδοχών μοντελοποίησης για τις καταθέσεις όψεως ενδέχεται να απαιτεί (ήτοι, από μια προοπτική προσανατολισμένη στο μέλλον) τη συμπληρωματική συνεισφορά διαφορετικών εμπειρογνωμόνων σε ένα ίδρυμα (π.χ. τμήμα διαχείρισης κινδύνου και τμήμα ελέγχου κινδύνου, πωλήσεις και ταμείο).
• (ζ) Να τηρούν κατάλληλη τεκμηρίωση των εν λόγω παραδοχών στις πολιτικές και τις διαδικασίες τους, και να διαθέτουν διαδικασία επαναξιολόγησής τους.
• (η) Να κατανοούν τις επιπτώσεις των παραδοχών στα αποτελέσματα της μέτρησης κινδύνου που έχει επιλέξει το ίδιο το ίδρυμα και στις αποφάσεις κατανομής εσωτερικού κεφαλαίου, μεταξύ άλλων μέσω του περιοδικού υπολογισμού αναλύσεων ευαισθησίας σε βασικές παραμέτρους (π.χ. ποσοστό και λήξη βασικών υπολοίπων σε λογαριασμούς και ρυθμός μετακύλισης) και των μετρήσεων με χρήση συμβατικών όρων αντί συμπεριφορικών παραδοχών προκειμένου να απομονωθούν οι επιπτώσεις των παραδοχών στις διαφορετικές μετρήσεις IRRBB.
• (θ) Να διενεργούν ασκήσεις προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων προκειμένου να κατανοήσουν την ευαισθησία των μετρήσεων κινδύνου που έχουν επιλέξει στις μεταβολές των βασικών παραδοχών, και να λαμβάνουν υπόψη τα αποτελέσματα αυτών των ασκήσεων κατά τη λήψη αποφάσεων για την κατανομή του εσωτερικού κεφαλαίου.
• β) Παραδοχές εταιρικού σχεδιασμού για τα ίδια κεφάλαια για σκοπούς IRRBB