4.1 Αξιολόγηση σημαντικότητας

Στο πλαίσιο της μεθοδολογίας αναφοράς για τον εντοπισμό και τη μέτρηση των κινδύνων ΠΚΔ των ιδρυμάτων, η οποία πρέπει να περιλαμβάνεται στις στρατηγικές και τις εσωτερικές διαδικασίες τους, τα ιδρύματα θα πρέπει να προβλέπουν την τακτική διενέργεια αξιολόγησης της σημαντικότητας των κινδύνων ΠΚΔ. Η εν λόγω αξιολόγηση θα πρέπει να διενεργείται τουλάχιστον ετησίως ή, για τα μικρά και μη πολύπλοκα ιδρύματα (SNCI), ανά διετία. Ωστόσο, τα ιδρύματα, συμπεριλαμβανομένων των SNCI, θα πρέπει να επικαιροποιούν συχνότερα την αξιολόγησή τους σε περίπτωση ουσιώδους μεταβολής του επιχειρηματικού τους περιβάλλοντος λόγω παραγόντων ΠΚΔ, όπως σημαντικές νέες δημόσιες πολιτικές ή αλλαγές στο επιχειρηματικό μοντέλο, τα χαρτοφυλάκια ή τις λειτουργίες του ιδρύματος.

Η αξιολόγηση της σημαντικότητας των κινδύνων ΠΚΔ θα πρέπει να διενεργείται ως αξιολόγηση ειδικά για κάθε ίδρυμα, η οποία παρέχει στο ίδρυμα μια εικόνα για τη χρηματοοικονομική σημαντικότητα των κινδύνων ΠΚΔ για το επιχειρηματικό μοντέλο και το προφίλ κινδύνου του, υποστηριζόμενη από μια χαρτογράφηση των παραγόντων ΠΚΔ και των διαύλων μετάδοσης σε παραδοσιακές κατηγορίες χρηματοοικονομικού κινδύνου. Η αξιολόγηση της σημαντικότητας των κινδύνων ΠΚΔ θα πρέπει να συνάδει με άλλες αξιολογήσεις σημαντικότητας που διενεργούνται από το ίδρυμα, ιδίως με εκείνες που πραγματοποιούνται με σκοπό τη δημοσιοποίηση σημαντικών κινδύνων βιωσιμότητας σύμφωνα με την οδηγία 2013/34/ΕΕ⁶ και τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) 2023/2772 της Επιτροπής⁷ , κατά περίπτωση, και θα πρέπει να ενσωματώνεται στην αξιολόγηση σημαντικότητας της εσωτερικής διαδικασίας αξιολόγησης της επάρκειας εσωτερικού κεφαλαίου (ΔΑΕΕΚ).

⁶ Οδηγία 2013/34/EE του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με τις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις, τις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις και συναφείς εκθέσεις επιχειρήσεων ορισμένων μορφών, την τροποποίηση της οδηγίας 2006/43/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και την κατάργηση των οδηγιών 78/660/EOK και 83/349/ΕΟΚ του Συμβουλίου (ΕΕ L 182 της 29.6.2013, σ. 19).

⁷ Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2023/2772 της Επιτροπής, της 31ης Ιουλίου 2023, για τη συμπλήρωση της οδηγίας 2013/34/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τα πρότυπα υποβολής εκθέσεων βιωσιμότητας (ΕΕ L, 2023/2772 της 22.12.2023).

Η αξιολόγηση της σημαντικότητας των κινδύνων ΠΚΔ θα πρέπει να χρησιμοποιεί μια προσέγγιση βάσει κινδύνου, η οποία θα λαμβάνει υπόψη την πιθανότητα εμφάνισης και το δυνητικό μέγεθος των χρηματοοικονομικών επιπτώσεων των κινδύνων ΠΚΔ βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα, καθώς και σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα τουλάχιστον 10 ετών.

Με σκοπό την ολοκληρωμένη αξιολόγηση της σημαντικότητας των κινδύνων ΠΚΔ, τα ιδρύματα θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι το πεδίο εφαρμογής της αξιολόγησης της σημαντικότητας αντικατοπτρίζει επαρκώς τη φύση, το μέγεθος και την πολυπλοκότητα των δραστηριοτήτων, των χαρτοφυλακίων, των υπηρεσιών και των προϊόντων τους. Τα ιδρύματα θα πρέπει να εξετάζουν την επίπτωση των κινδύνων ΠΚΔ σε όλες τις παραδοσιακές κατηγορίες χρηματοοικονομικών κινδύνων στις οποίες είναι εκτεθειμένα, συμπεριλαμβανομένων του πιστωτικού κινδύνου, του κινδύνου αγοράς, του κινδύνου ρευστότητας, του λειτουργικού κινδύνου (συμπεριλαμβανομένων κινδύνων δικαστικών διαφορών) και του κινδύνου φήμης, επιχειρηματικού μοντέλου και συγκέντρωσης. Ο προσδιορισμός των σημαντικών κινδύνων ΠΚΔ θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τόσο τις επιπτώσεις τους στις κατηγορίες χρηματοοικονομικού κινδύνου όσο και τα ποσά ή/και τα μερίδια των ανοιγμάτων, των εσόδων και των κερδών που εκτίθενται στους κινδύνους.

Όσον αφορά την αξιολόγηση σημαντικότητας των περιβαλλοντικών κινδύνων, τα ιδρύματα θα πρέπει να χρησιμοποιούν ταυτόχρονα ποιοτικές και ποσοτικές πληροφορίες. Τα ιδρύματα θα πρέπει να εξετάζουν ένα επαρκώς ευρύ πεδίο περιβαλλοντικών παραγόντων, το οποίο θα περιλαμβάνει τουλάχιστον παράγοντες που σχετίζονται με το κλίμα, την υποβάθμιση των οικοσυστημάτων και την απώλεια της βιοποικιλότητας. Τα ιδρύματα θα πρέπει να αξιολογούν τόσο τους παράγοντες κινδύνων μετάβασης όσο και τους παράγοντες φυσικού κινδύνου, λαμβάνοντας υπόψη τουλάχιστον τα ακόλουθα:

• α) Για τους κινδύνους μετάβασης:
• i. τους κύριους οικονομικούς τομείς που υποστηρίζουν τα χρηματοδοτούμενα περιουσιακά στοιχεία ή στους οποίους ο αντισυμβαλλόμενος του ιδρύματος έχει τις κύριες δραστηριότητές του,
• ii. τρέχουσες και πιθανές μελλοντικές σημαντικές αλλαγές στις δημόσιες πολιτικές, τις τεχνολογίες και τις προτιμήσεις της αγοράς (π.χ. νέοι περιβαλλοντικοί κανονισμοί ή φορολογικά κίνητρα, ανάπτυξη καινοτόμων τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, αλλαγές στη ζήτηση των καταναλωτών ή των επενδυτών),
• iii. όσον αφορά τους κινδύνους που σχετίζονται με το κλίμα:

• β) Για τους φυσικούς κινδύνους:

στοιχεία των αντισυμβαλλομένων (π.χ. εγκαταστάσεις παραγωγής) και, ιδίως για ανοίγματα σε ακίνητα, εκεί όπου βρίσκονται οι εμπράγματες εξασφαλίσεις,

• ii. το επίπεδο τρωτότητας σε περιβαλλοντικούς κινδύνους (π.χ. κινδύνους που σχετίζονται με τη θερμοκρασία, τον άνεμο, το νερό και τη στερεή ύλη), οι οποίοι συνδέονται με διάφορα κλιματικά σενάρια και οδούς μετάβασης ή, για τα SNCI και άλλα μη μεγάλα ιδρύματα, σε σχετικούς κινδύνους οι οποίοι συνδέονται με τουλάχιστον ένα δυσμενές σενάριο.

⁸ Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2020/1818 της Επιτροπής, της 17ης Ιουλίου 2020, για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) 2016/1011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά ελάχιστα πρότυπα για ενωσιακούς δείκτες αναφοράς για την κλιματική μετάβαση και ευθυγραμμισμένους με τη συμφωνία του Παρισιού ενωσιακούς δείκτες αναφοράς (ΕΕ L 406 της 3.12.2020, σ. 17) — Κανονισμός για τα πρότυπα δεικτών αναφοράς για το κλίμα — Αιτιολογική σκέψη 6: Τομείς που αναφέρονται στα τμήματα Α έως Η και στο τμήμα ΙΒ του παραρτήματος Ι του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1893/2006

Τα ιδρύματα θα πρέπει να αιτιολογούν και να τεκμηριώνουν στο πλαίσιο της ΔΑΕΕΚ τις αξιολογήσεις σημαντικότητας των κινδύνων ΠΚΔ, συμπεριλαμβανομένων των μεθοδολογιών και των ορίων που χρησιμοποιούνται, των εισροών και των παραγόντων που λαμβάνονται υπόψη και των κύριων αποτελεσμάτων και συμπερασμάτων που εξάγονται, συμπεριλαμβανομένων συμπερασμάτων περί μη σημαντικότητας.

Τα ιδρύματα θα πρέπει να αναπτύσσουν και να εφαρμόζουν μεθόδους μέτρησης, ρυθμίσεις διαχείρισης κινδύνων και διαδικασίες σχεδιασμού μετάβασης, σύμφωνα με την ενότητα 4.2, το κεφάλαιο 5 και το κεφάλαιο 6, αντίστοιχα, οι οποίες είναι ανάλογες με τα αποτελέσματα της αξιολόγησης σημαντικότητας και βασίζονται σε αυτά. Για τον σκοπό αυτόν, τα ιδρύματα θα πρέπει να διαθέτουν πιο εκτεταμένες και προηγμένες ρυθμίσεις για τους κινδύνους ΠΚΔ που προσδιορίζονται ως σημαντικοί. Με τη σειρά τους, οι μεθοδολογίες μέτρησης των κινδύνων ΠΚΔ και τα μέτρα παρακολούθησης των κινδύνων ΠΚΔ που χρησιμοποιούνται από τα ιδρύματα θα πρέπει να υποστηρίζουν και να τροφοδοτούν τις τακτικές επικαιροποιήσεις της αξιολόγησης σημαντικότητας. Τα μικρότερα ιδρύματα με λιγότερο πολύπλοκες δραστηριότητες μπορούν να εφαρμόζουν λιγότερο εκτεταμένες και προηγμένες ρυθμίσεις, οι οποίες, ωστόσο, θα πρέπει να είναι ανάλογες με τα αποτελέσματα της αξιολόγησης σημαντικότητας των κινδύνων ΠΚΔ.