4.1 Ocena istotności

W ramach metody referencyjnej mającej na celu identyfikację i pomiar przez instytucje ryzyk ESG, które mają zostać uwzględnione w ich strategiach i procedurach wewnętrznych, instytucje powinny zapewnić regularne przeprowadzanie oceny istotności ryzyk ESG. Ocenę tę należy przeprowadzać co najmniej raz w roku lub – w przypadku małych i niezłożonych instytucji – co dwa lata. Instytucje, w tym małe i niezłożone instytucje, powinny jednak częściej aktualizować swoją ocenę w przypadku istotnych zmian w ich otoczeniu biznesowym związanych z czynnikami ESG, takich jak istotne nowe polityki publiczne lub zmiany w modelu biznesowym, portfelach lub działalności instytucji.

Ocenę istotności ryzyk ESG należy przeprowadzić w formie oceny dostosowanej do konkretnej instytucji, co zapewni analizę istotności finansowej ryzyk ESG dla jej modelu biznesowego i profilu ryzyka, przy uwzględnieniu przyporządkowania czynników ESG i kanałów przenoszenia do tradycyjnych kategorii ryzyka finansowego. Ocena istotności ryzyk ESG powinna być spójna z innymi ocenami istotności przeprowadzonymi przez instytucję, w szczególności z ocenami dokonanymi w celu ujawnienia istotnych ryzyk dla zrównoważonego rozwoju zgodnie z dyrektywą 2013/34/UE⁶ i rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) 2023/2772⁷ , w stosownych przypadkach, i powinna być zintegrowana z oceną istotności dokonywaną w ramach procesu oceny adekwatności kapitał u wewnętrznego (ICAAP).

⁶ Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych i powiązanych sprawozdań niektórych rodzajów jednostek, zmieniająca dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/43/WE oraz uchylająca dyrektywy Rady 78/660/EWG i 83/349/EWG (Dz.U. L 182 z 29.6.2013, s. 19).

⁷ Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2023/2772 z dnia 31 lipca 2023 r. uzupełniające dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE w odniesieniu do standardów sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju (Dz.U. L, 2023/2772, 22.12.2023).

W ocenie istotności ryzyk ESG należy stosować podejście oparte na analizie ryzyka, które uwzględnia prawdopodobieństwo wystąpienia i potencjalną skalę skutków finansowych ryzyk ESG w perspektywie krótko - i średnioterminowej oraz w perspektywie długoterminowej wynoszącej co najmniej 10 lat.

W celu kompleksowej oceny istotności ryzyk ESG instytucje powinny zapewnić, aby zakres ich oceny istotności w wystarczającym stopniu odzwierciedlał charakter, wielkość i złożoność ich działalności, portfeli, usług i produktów. Instytucje powinny rozważyć wpływ ryzyk ESG na wszystkie tradycyjne kategorie ryzyka finansowego, na które są narażone, w tym ryzyko kredytowe, ryzyko rynkowe, ryzyko płynności, ryzyko operacyjne (w tym ryzyko powództw sądowych), ryzyko utraty reputacji, ryzyko modelu biznesowego i ryzyko koncentracji. Określenie istotnych ryzyk ESG powinno uwzględniać zarówno ich wpływ na kategorie ryzyka finansowego, jak i kwoty lub udziały ekspozycji, przychodów i zysków narażonych na ryzyko.

W odniesieniu do oceny istotności ryzyk środowiskowych instytucje powinny wykorzystywać zarówno informacje jakościowe, jak i ilościowe. Instytucje powinny wziąć pod uwagę wystarczająco szeroki zakres czynników środowiskowych, obejmujący co najmniej czynniki

Instytucje powinny oceniać zarówno czynniki ryzyka przejścia, jak i czynniki ryzyka fizycznego, biorąc pod uwagę co najmniej następujące kwestie:

• a) w odniesieniu do ryzyk przejścia:
• i. główne sektory gospodarki, które są wspierane przez aktywa finansowane lub w których kontrahent instytucji prowadzi swoją główną działalność;
• ii. bieżące i potencjalne przyszłe istotne zmiany w politykach publicznych, technologiach i preferencjach rynkowych (np. nowe regulacje środowiskowe lub zachęty podatkowe, rozwój innowacyjnych technologii niskoemisyjnych, zmiany popytu konsumentów lub inwestorów);
• iii. w odniesieniu do ryzyk związanych z klimatem:

• b) w odniesieniu do ryzyk fizycznych:
• i. obszary geograficzne, w których znajdują się kluczowe aktywa kontrahentów (np. zakłady produkcyjne) oraz, w szczególności w przypadku ekspozycji związanych z nieruchomościami – zabezpieczenia rzeczowe;
• ii. poziom podatności na zagrożenia środowiskowe (np. zagrożenia związane z temperaturą, wiatrem, wodą, ziemią) związane z różnymi scenariuszami klimatycznymi i ścieżkami przejścia lub – w przypadku małych i niezłożonych instytucji oraz pozostałych instytucji innych niż duże – związane z co najmniej jednym scenariuszem niekorzystnym.

⁸ Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2020/1818 z dnia 17 lipca 2020 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011 w odniesieniu do minimalnych norm dotyczących unijnych wskaźników referencyjnych transformacji klimatycznej i unijnych wskaźników referencyjnych dostosowanych do porozumienia paryskiego (Dz.U. L 406 z 3.12.2020, s. 17) – rozporządzenie w sprawie norm dotyczących klimatycznych wskaźników referencyjnych – motyw 6: sektory wymienione w sekcjach A– H oraz L załącznika I do rozporządzenia (WE) nr 1893/2006.

Instytucje powinny uzasadniać i dokumentować w ramach ICAAP swoje oceny istotności ryzyk ESG, w tym stosowane metody i progi, dane wejściowe i uwzględnione czynniki oraz główne wyniki i wyciągnięte wnioski, w tym wnioski dotyczące braku istotności.

Instytucje powinny opracować i wdrożyć metody pomiaru, ustalenia dotyczące zarządzania ryzykiem i procesy planowania przejścia, odpowiednio zgodnie z sekcją 4.2, sekcją 5 i sekcją 6, które to metody, ustalenia i procesy są współmierne do wyników oceny istotności i oparte na tych wynikach. W tym celu instytucje powinny dysponować bardziej rozbudowanymi i zaawansowanymi rozwiązaniami dotyczącymi ryzyk ESG uznanych za istotne. Z kolei metody pomiaru ryzyk ESG i mierniki monitorowania ryzyk ESG stosowane przez instytucje powinny ułatwiać regularne aktualizacje oceny istotności i stanowić wkład w takie oceny. Mniejsze instytucje o mniej złożonej działalności mogą stosować mniej rozbudowane i zaawansowane rozwiązania, które jednak powinny być współmierne do wyników ich oceny istotności ryzyk ESG.