5.6 Πολιτικές και διαδικασίες για τις κατηγορίες χρηματοοικονομικών κινδύνων

Τα ιδρύματα θα πρέπει να κατανοούν και να διαχειρίζονται τις τρέχουσες και μελλοντικές δυνητικές επιπτώσεις των κινδύνων ΠΚΔ στα ανοίγματά τους σε πιστωτικό κίνδυνο, στην αποτίμηση των θέσεών τους που υπόκεινται σε κίνδυνο αγοράς, ιδίως για σκοπούς συνετής αποτίμησης, στο προφίλ κινδύνου ρευστότητας και στα αποθέματα ασφαλείας τους, στον λειτουργικό κίνδυνο (συμπεριλαμβανομένων των κινδύνων δικαστικών διαφορών) και στον κίνδυνο φήμης, μεταξύ άλλων μέσω της χρήσης αναλύσεων προσανατολισμένων στο μέλλον ( forward-looking ) .

5.6.1. Πιστωτικός κίνδυνος

Για τους σκοπούς της ενσωμάτωσης των κινδύνων ΠΚΔ στις πολιτικές και τις διαδικασίες πιστωτικού κινδύνου, όπως ορίζεται στην παράγραφο 56 των κατευθυντήριων γραμμών της ΕΑΤ σχετικά με τη χορήγηση και την παρακολούθηση δανείων, τα ιδρύματα θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι πιστωτικές τομεακές πολιτικές τους, οι οποίες αντικατοπτρίζουν τους κινδύνους ΠΚΔ, έχουν αλυσιδωτό αντίκτυπο και μετουσιώνονται σε σαφή κριτήρια χορήγησης που είναι διαθέσιμα στο προσωπικό των επιχειρηματικών τομέων και στους φορείς λήψης πιστωτικών αποφάσεων, θα πρέπει δε να διασφαλίζουν ότι οι κίνδυνοι ΠΚΔ ενσωματώνονται στο πλαίσιο παρακολούθησης του πιστωτικού κινδύνου.

Όσον αφορά τους περιβαλλοντικούς κινδύνους, τα ιδρύματα θα πρέπει να περιλαμβάνουν στις πολιτικές και τις διαδικασίες τους έναν συνδυασμό ποιοτικών και ποσοτικών πτυχών. Με βάση την αξιολόγηση σημαντικότητας και τη διάθεση ανάληψης κινδύνου τους, τα ιδρύματα θα πρέπει να καθορίζουν ποσοτικούς δείκτες πιστωτικού κινδύνου που καλύπτουν τις σημαντικότερες κατηγορίες πελατών, τα είδη εξασφαλίσεων και τα μέσα μετριασμού του κινδύνου.

5.6.2. Κίνδυνος αγοράς

Όσον αφορά τον κίνδυνο αγοράς, τα ιδρύματα θα πρέπει να εξετάζουν πώς οι κίνδυνοι ΠΚΔ θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αξία των χρηματοπιστωτικών μέσων στο χαρτοφυλάκιό τους, να αξιολογούν τον πιθανό κίνδυνο ζημιών στο χαρτοφυλάκιό τους και αυξημένης μεταβλητότητας στην αξία του χαρτοφυλακίου τους και να θεσπίζουν αποτελεσματικές διαδικασίες για τον έλεγχο ή τον μετριασμό των σχετικών επιπτώσεων ως μέρος του πλαισίου διαχείρισης του κινδύνου αγοράς, συμπεριλαμβανομένων, όπου απαιτείται, της επανεξέτασης της διάθεσης ανάληψης κινδύνου στο χαρτοφυλάκιο συναλλαγών και του καθορισμού εσωτερικών ορίων για θέσεις ή ανοίγματα σε πελάτες.

5.6.3. Κίνδυνος ρευστότητας και χρηματοδότησης

Όσον αφορά τον κίνδυνο ρευστότητας και χρηματοδότησης, τα ιδρύματα θα πρέπει τουλάχιστον να εξετάζουν τον τρόπο με τον οποίο οι κίνδυνοι ΠΚΔ θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις καθαρές ταμειακές εκροές (π.χ. αυξημένες αναλήψεις πιστωτικών γραμμών) ή την αξία των περιουσιακών στοιχείων που συνιστούν τα αποθέματα ρευστότητάς τους και, κατά περίπτωση, να ενσωματώνουν τις εν λόγω επιπτώσεις στη βαθμονόμηση των αποθεμάτων ρευστότητάς τους ή του πλαισίου διαχείρισης του κινδύνου ρευστότητάς τους.

Επιπλέον, όσον αφορά τους περιβαλλοντικούς κινδύνους, τα ιδρύματα θα πρέπει να εξετάζουν πώς οι κίνδυνοι αυτοί θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη διαθεσιμότητα ή/και τη σταθερότητα των πηγών χρηματοδότησής τους και να τους λαμβάνουν υπόψη στη διαχείριση του κινδύνου χρηματοδότησης. Για τον σκοπό αυτόν, τα ιδρύματα θα πρέπει να εξετάζουν διάφορους χρονικούς ορίζοντες, καθώς και κανονικές όσο και δυσμενείς συνθήκες, οι οποίες θα πρέπει να αντικατοπτρίζουν, μεταξύ άλλων, τις πιθανές επιπτώσεις των περιβαλλοντικών κινδύνων στους κινδύνους φήμης, μια κατάσταση περιορισμένης ή ακριβότερης πρόσβασης σε χρηματοδότηση μέσω της αγοράς ή/και επισπευσμένες αναλήψεις καταθέσεων.

5.6.4. Λειτουργικοί κίνδυνοι και κίνδυνοι φήμης

Όσον αφορά τον λειτουργικό κίνδυνο, τα ιδρύματα θα πρέπει να εξετάζουν τον τρόπο με τον οποίο οι κίνδυνοι ΠΚΔ θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις διάφορες κατηγορίες κανονιστικών γεγονότων λειτουργικού κινδύνου που αναφέρονται στο άρθρο 324 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 και την ικανότητά τους να συνεχίσουν να παρέχουν κρίσιμες λειτουργίες και θα πρέπει να ενσωματώνουν τους σημαντικούς κινδύνους ΠΚΔ στο πλαίσιο διαχείρισης λειτουργικού κινδύνου τους.

Όσον αφορά τους περιβαλλοντικούς κινδύνους, τα ιδρύματα θα πρέπει:

• α) να προσδιορίζουν και να επισημαίνουν τις ζημίες που σχετίζονται με περιβαλλοντικούς κινδύνους στα οικεία μητρώα λειτουργικών ζημιών, σύμφωνα με την ταξινομία κινδύνου και τη μεθοδολογία για την ταξινόμηση των ζημιογόνων γεγονότων που καθορίζονται από τα ρυθμιστικά τεχνικά πρότυπα που εγκρίνονται από την Επιτροπή δυνάμει του άρθρου 317 παράγραφος 9 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013·
• β) να αναπτύσσουν διαδικασίες για την αξιολόγηση και τη διαχείριση της πιθανότητας επέλευσης και των επιπτώσεων των κινδύνων δικαστικών διαφορών που σχετίζονται με το περιβάλλον·
• γ) να χρησιμοποιούν ανάλυση σεναρίων για να προσδιορίσουν πώς οι παράγοντες φυσικού κινδύνου μπορούν να επηρεάσουν τη συνέχιση της λειτουργίας τους· και
• δ) να λαμβάνουν υπόψη τους σημαντικούς περιβαλλοντικούς κινδύνους κατά την κατάρτιση σχεδίων συνέχισης της λειτουργίας.

Όσον αφορά τους κινδύνους φήμης, τα ιδρύματα θα πρέπει να εξετάζουν και να διαχειρίζονται τον αντίκτυπο των κινδύνων ΠΚΔ στη φήμη τους, μεταξύ άλλων εξετάζοντας τους δυνητικούς κινδύνους που συνδέονται με τη χορήγηση δανείων και τις επενδύσεις σε επιχειρήσεις που ενδέχεται να είναι επιρρεπείς σε αντιπαραθέσεις σχετικές με ζητήματα ΠΚΔ, όπως παραβιάσεις κοινωνικών ή ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Τα ιδρύματα θα πρέπει επίσης να εξετάζουν, κατά περίπτωση, τους κινδύνους φήμης που συνδέονται με τη μη υλοποίηση των δεσμεύσεων βιωσιμότητας ή των σχεδίων μετάβασης ή με την (εικαζόμενη) έλλειψη αξιοπιστίας των εν λόγω δεσμεύσεων και σχεδίων.

Στο πλαίσιο της διαχείρισης των κινδύνων συμπεριφοράς, δικαστικών διαφορών και φήμης, τα ιδρύματα θα πρέπει να διαθέτουν αξιόπιστες διαδικασίες για τον εντοπισμό, την πρόληψη και τη διαχείριση των κινδύνων που προκύπτουν από την προβολή ψευδοοικολογικής ταυτότητας ή από εικαζόμενες πρακτικές προβολής ψευδοοικολογικής ταυτότητας, λαμβάνοντας υπόψη τις υψηλού επιπέδου αρχές των ΕΕΑ, όπως ορίζονται στην ενότητα 2.1 της τελικής έκθεσης της ΕΑΤ σχετικά με την παρακολούθηση και την εποπτεία πρακτικών προβολής ψευδοοικολογικής ταυτότητας¹⁶ . Για τον σκοπό αυτόν, τα ιδρύματα θα πρέπει να λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να διασφαλίζουν ότι η επικοινωνία που σχετίζεται με τη βιωσιμότητα είναι ακριβής, σαφής και μη παραπλανητική, και ότι οι ισχυρισμοί περί βιωσιμότητας είναι ακριβείς, τεκμηριωμένοι, επικαιροποιημένοι, παρέχουν δίκαιη απεικόνιση του συνολικού προφίλ του ιδρύματος ή του προφίλ του προϊόντος και παρουσιάζονται με κατανοητό τρόπο. Αυτό θα πρέπει να γίνεται τόσο σε επίπεδο ιδρύματος (π.χ. σε σχέση με τις δεσμεύσεις βιωσιμότητας, συμπεριλαμβανομένων των μακροπρόθεσμων στόχων) όσο και σε επίπεδο προϊόντος ή δραστηριότητας (π.χ. σε σχέση με τα προϊόντα και τις δραστηριότητες που προωθούνται στην αγορά ως βιώσιμα), μεταξύ άλλων με την παρακολούθηση των νομικών εξελίξεων, των πρακτικών της αγοράς και των αντιπαραθέσεων γύρω από υποτιθέμενες πρακτικές προβολής ψευδοοικολογικής ταυτότητας.

5.6.5. Κίνδυνος συγκέντρωσης

¹⁶ Τελική έκθεση της ΕΑΤ σχετικά με την παρακολούθηση και την εποπτεία πρακτικών προβολής ψευδοοικολογικής ταυτότητας (EBA/REP/2024/09)

Όσον αφορά τον κίνδυνο συγκέντρωσης, τα ιδρύματα θα πρέπει να εξετάζουν και να διαχειρίζονται τους κινδύνους που ενέχουν οι συγκεντρώσεις ανοιγμάτων ή εξασφαλίσεων σε μεμονωμένους αντισυμβαλλομένους, αλληλεξαρτώμενους αντισυμβαλλομένους ή σε ορισμένους κλάδους, οικονομικούς τομείς ή γεωγραφικές περιοχές που ενδέχεται να παρουσιάζουν υψηλότερο βαθμό τρωτότητας σε κινδύνους ΠΚΔ. Για τον προσδιορισμό των κινδύνων συγκέντρωσης που σχετίζονται με ζητήματα ΠΚΔ, τα ιδρύματα θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη το μέγεθος και/ή τα μερίδια των ανοιγμάτων τους που ενδέχεται να επηρεαστούν από τους κινδύνους ΠΚΔ σε σχέση με τα συνολικά ανοίγματα και ως ποσοστό του κεφαλαίου κατηγορίας 1 ( Tier 1). Τα ιδρύματα θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη διάφορους παράγοντες ΠΚΔ, μεταξύ των οποίων οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, τα κλαδικά χαρακτηριστικά, η τρωτότητα των γεωγραφικών περιοχών σε φυσικούς κινδύνους και οι κοινωνικές ή σχετικές με τη διακυβέρνηση ελλείψεις ή αντιπαραθέσεις που εντοπίζονται στις δικαιοδοσίες όπου βρίσκονται τα ανοίγματα ή οι εξασφαλίσεις, καθώς και η διαθεσιμότητα παραγόντων μετριασμού του κινδύνου. Τα ιδρύματα θα πρέπει να αξιολογούν εάν και με ποιον τρόπο ο κίνδυνος συγκέντρωσης που σχετίζεται με ζητήματα ΠΚΔ επιδεινώνει την προηγούμενη χρηματοοικονομική ευπάθεια των ανοιγμάτων.