9.3 Ανεξάρτητα μέλη του διοικητικού οργάνου σχετικού ιδρύματος υπό την εποπτική του αρμοδιότητα

Η ύπαρξη ανεξάρτητων μελών, όπως αναφέρεται στο σημείο 80, καθώς και μη ανεξάρτητων μελών στο διοικητικό όργανο υπό την εποπτική του αρμοδιότητα θεωρείται ορθή πρακτική για όλα τα σχετικά ιδρύματα.

Κατά τον προσδιορισμό του επαρκούς αριθμού ανεξάρτητων μελών, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η αρχή της αναλογικότητας. Τα μέλη που εκπροσωπούν τους εργαζόμενους στο διοικητικό όργανο δεν θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά τον προσδιορισμό του επαρκούς αριθμού ανεξάρτητων μελών στο διοικητικό όργανο υπό την εποπτική του αρμοδιότητα. Με την επιφύλαξη τυχόν πρόσθετων απαιτήσεων που επιβάλλονται δυνάμει του εθνικού δικαίου, θα πρέπει να εφαρμόζονται οι ακόλουθες απαιτήσεις:

• α. για τα ακόλουθα σχετικά ιδρύματα, το διοικητικό όργανο υπό την εποπτική του αρμοδιότητα θα πρέπει να περιλαμβάνει επαρκή αριθμό ανεξάρτητων μελών:
• i. σημαντικά ιδρύματα ΟΚΑ·
• ii. εισηγμένα σχετικά ιδρύματα·
• β. σχετικά ιδρύματα τα οποία δεν είναι ούτε σημαντικά ούτε εισηγμένα θα πρέπει, ως γενική αρχή, να έχουν τουλάχιστον ένα ανεξάρτητο μέλος στο διοικητικό όργανο υπό την εποπτική του αρμοδιότητα. Ωστόσο, οι αρμόδιες αρχές μπορούν να μην απαιτούν την ύπαρξη ανεξάρτητων μελών του διοικητικού συμβουλίου στις εξής περιπτώσεις:
• i. σχετικά ιδρύματα τα οποία ανήκουν εξ ολοκλήρου στην κυριότητα σχετικού ιδρύματος, ειδικότερα όταν η θυγατρική είναι εγκατεστημένη στο ίδιο κράτος μέλος με το μητρικό σχετικό ίδρυμα·
• ii. επιχειρήσεις επενδύσεων που εκπληρώνουν τα κριτήρια τα οποία ορίζονται στο άρθρο 32 παράγραφος 4 στοιχείο α) της οδηγίας 2019/2034/EΕ ή τα άλλα κριτήρια που έχουν θεσπιστεί από το σχετικό κράτος μέλος σύμφωνα με τις παραγράφους 5 και 6 του άρθρου 32 της οδηγίας 2019/2034/ΕΕ.
• γ. Στο πλαίσιο της συνολικής ευθύνης του διοικητικού οργάνου, τα ανεξάρτητα μέλη θα πρέπει να διαδραματίζουν βασικό ρόλο στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των ελέγχων και εξισορροπήσεων εντός των σχετικών ιδρυμάτων, βελτιώνοντας την επίβλεψη της λήψης αποφάσεων από τη διοίκηση και διασφαλίζοντας ότι:
• δ. τα συμφέροντα όλων των ενδιαφερόμενων μερών, συμπεριλαμβανομένων των μειοψηφούντων μετόχων, λαμβάνονται δεόντως υπόψη στο πλαίσιο των συζητήσεων και της λήψης αποφάσεων του διοικητικού οργάνου. Τα ανεξάρτητα μέλη θα μπορούσαν επίσης να συμβάλλουν στον μετριασμό ή στην αντιστάθμιση της αδικαιολόγητης κυριαρχίας μεμονωμένων μελών του διοικητικού οργάνου που εκπροσωπούν συγκεκριμένη ομάδα ή κατηγορία ενδιαφερόμενων μερών·
• ε. δεν κυριαρχεί μια μεμονωμένη ή μικρή ομάδα μελών στη λήψη αποφάσεων· και

στ. οι συγκρούσεις συμφερόντων μεταξύ του ιδρύματος, των επιχειρηματικών μονάδων του, άλλων οντοτήτων που εμπίπτουν στο λογιστικό πεδίο εφαρμογής της ενοποίησης και εξωτερικών ενδιαφερόμενων μερών, συμπεριλαμβανομένων πελατών, αποτελούν αντικείμενο δέουσας διαχείρισης.

Με την επιφύλαξη του σημείου 91, στις ακόλουθες περιπτώσεις τεκμαίρεται ότι ένα μέλος του διοικητικού οργάνου σχετικού ιδρύματος υπό την εποπτική του αρμοδιότητα θεωρείται ότι δεν είναι «ανεξάρτητο»:

• α. το μέλος κατέχει ή κατείχε εντολή ως μέλος του διοικητικού οργάνου υπό την εκτελεστική του αρμοδιότητα σε ίδρυμα εντός του πεδίου εφαρμογής της εποπτικής ενοποίησης, εκτός εάν το μέλος δεν καταλάμβανε τέτοιου είδους θέση κατά την προηγούμενη πενταετία·
• β. το μέλος είναι μέτοχος που ασκεί έλεγχο επί του σχετικού ιδρύματος, όπως καθορίζεται με βάση τις περιπτώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 22 παράγραφος 1 της οδηγίας 2013/34/ΕΕ, ή εκπροσωπεί τα συμφέροντα μετόχου που ασκεί έλεγχο, συμπεριλαμβανομένης της περίπτωσης κατά την οποία ο ιδιοκτήτης είναι κράτος μέλος ή άλλος δημόσιος φορέας·
• γ. το μέλος έχει σημαντική χρηματοοικονομική ή επιχειρηματική σχέση με το σχετικό ίδρυμα·
• δ. το μέλος είναι υπάλληλος ή με άλλον τρόπο συνδεδεμένος με μέτοχο που ασκεί έλεγχο επί του σχετικού ιδρύματος·
• ε. το μέλος απασχολείται από οποιαδήποτε οντότητα που περιλαμβάνεται στο πεδίο εφαρμογής της ενοποίησης, εκτός εάν πληρούνται αμφότερες οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
• i. το μέλος δεν ανήκει στο ανώτερο ιεραρχικό επίπεδο του ιδρύματος, το οποίο λογοδοτεί απευθείας στο διοικητικό όργανο·
• ii. το μέλος έχει εκλεγεί για να συμμετέχει στην άσκηση της εποπτικής αρμοδιότητας στο πλαίσιο ενός συστήματος εκπροσώπησης των εργαζομένων και το εθνικό δίκαιο προβλέπει επαρκή προστασία από την καταχρηστική απόλυση και άλλες μορφές άδικης μεταχείρισης· στ. το μέλος απασχολήθηκε κατά το παρελθόν σε θέση που ανήκε στο ανώτερο ιεραρχικό επίπεδο στο σχετικό ίδρυμα ή σε άλλη οντότητα που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της εποπτικής ενοποίησής του, στο πλαίσιο της οποίας λογοδοτούσε απευθείας μόνο στο διοικητικό όργανο, και δεν έχει παρέλθει χρονικό διάστημα τουλάχιστον τριών ετών μεταξύ της παύσης της εν λόγω απασχόλησης και της υπηρεσίας στο διοικητικό όργανο·
• ζ. το μέλος υπήρξε, εντός των τελευταίων τριών ετών, ανώτατο στέλεχος βασικού επαγγελματικού συμβούλου, εξωτερικός ελεγκτής ή βασικός σύμβουλος του σχετικού ιδρύματος ή άλλης οντότητας που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της εποπτικής ενοποίησης, ή υπάλληλος που με άλλον τρόπο συνδέεται ουσιωδώς με την παρεχόμενη υπηρεσία·
• η. το μέλος είναι ή υπήρξε, εντός του τελευταίου έτους, βασικός προμηθευτής ή βασικός πελάτης του σχετικού ιδρύματος ή άλλης οντότητας που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της εποπτικής ενοποίησης ή είχε άλλη σημαντική επιχειρηματική σχέση, ή είναι ανώτερο στέλεχος ή με άλλον τρόπο άμεσα ή έμμεσα συνδεδεμένος με βασικό προμηθευτή, πελάτη ή εμπορική οντότητα που έχει σημαντική επιχειρηματική σχέση·
• θ. Το μέλος λαμβάνει, πέραν των αποδοχών για τον ρόλο του και των αποδοχών για την απασχόληση σύμφωνα με το στοιχείο γ), σημαντικές αμοιβές ή άλλες παροχές από το σχετικό ίδρυμα ή από άλλη οντότητα που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της εποπτικής ενοποίησής του·
• ι. το μέλος υπηρέτησε ως μέλος του διοικητικού οργάνου της οντότητας για χρονικό διάστημα 12 συναπτών ετών ή μεγαλύτερο·

ια. πρόκειται για μέλος της στενής οικογένειας μέλους του διοικητικού οργάνου υπό την εκτελεστική του αρμοδιότητα του σχετικού ιδρύματος ή άλλης οντότητας που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της εποπτικής ενοποίησης ή για πρόσωπο το οποίο εμπίπτει σε κάποια από τις περιπτώσεις που αναφέρονται στα στοιχεία α) έως η).

Το γεγονός και μόνο ότι ένα μέλος εμπίπτει σε μία ή περισσότερες από τις περιπτώσεις που περιγράφονται στο σημείο 89 δεν αρκεί για να χαρακτηριστεί το εν λόγω μέλος ως μη ανεξάρτητο. Εάν ένα μέλος εμπίπτει σε μία ή περισσότερες από τις περιπτώσεις που περιγράφονται στο σημείο 89, το σχετικό ίδρυμα μπορεί να αποδείξει στην αρμόδια αρχή ότι το μέλος θα πρέπει, παρά ταύτα, να θεωρείται «ανεξάρτητο». Για τον σκοπό αυτό, τα σχετικά ιδρύματα θα πρέπει να είναι σε θέση να αιτιολογήσουν στην αρμόδια αρχή το σκεπτικό βάσει του οποίου δεν θίγεται από την εν λόγω κατάσταση η ικανότητα του μέλους να ασκεί αντικειμενική και ισορροπημένη κρίση και να λαμβάνει αποφάσεις ανεξάρτητα.

Για τους σκοπούς του σημείου 90 τα σχετικά ιδρύματα θα πρέπει να θεωρούν ότι η ιδιότητα μετόχου σε σχετικό ίδρυμα, η τήρηση ιδιωτικών λογαριασμών ή δανείων ή η χρήση άλλων υπηρεσιών, πέραν των περιπτώσεων που αναφέρονται ρητώς στην παρούσα ενότητα, δεν θα πρέπει να συνεπάγεται τη διαμόρφωση μιας κατάστασης στο πλαίσιο της οποίας το μέλος θεωρείται ότι δεν είναι ανεξάρτητο, εάν παραμένει εντός ενός ενδεδειγμένου ελάχιστου ορίου. Οι εν λόγω σχέσεις θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στο πλαίσιο της διαχείρισης συγκρούσεων συμφερόντων σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΑΤ σχετικά με την εσωτερική διακυβέρνηση.