4.1 Κριτήρια καθορισμού των εξαιρετικών περιπτώσεων που αναφέρονται στο άρθρο 396 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013

Η παραβίαση των ορίων που προβλέπονται στο άρθρο 395 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 θα πρέπει να θεωρείται πάντοτε εξαιρετική περίπτωση.

Για την αξιολόγηση της περίπτωσης στην οποία το ίδρυμα έχει υπερβεί τα όρια του άρθρου 395 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013, η αρμόδια αρχή θα πρέπει να αξιολογήσει κατ’ ελάχιστο τις ακόλουθες πτυχές:

• α. συχνότητα και αριθμό παραβιάσεων,
• β. προβλεψιμότητα της παραβίασης,
• γ. τους λόγους πέραν του ελέγχου του ιδρύματος οι οποίοι οδήγησαν σε αδυναμία πρόληψης της παραβίασης.

Συχνότητα και αριθμός παραβιάσεων

Η αρμόδια αρχή θα πρέπει να αξιολογήσει αν η παραβίαση των ορίων του άρθρου 395 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 από το ίδρυμα αποτελεί σπάνιο συμβάν. Για την αξιολόγηση θα πρέπει να ληφθούν υπόψη τυχόν παλαιότερες παραβιάσεις του ιδρύματος που οφείλονται στην ίδια αιτία, προκλήθηκαν από το ίδιο συμβάν ή αφορούν τον ίδιο πελάτη ή ομάδα συνδεδεμένων πελατών.

Αν ένα ίδρυμα αναφέρει την ύπαρξη δεύτερης παραβίασης εντός των τελευταίων 12 μηνών, η οποία αφορά τον ίδιο πελάτη ή ομάδα συνδεδεμένων πελατών ως πρώτη παραβίαση, η αρμόδια αρχή μπορεί να αποφασίσει ότι το συμβάν δεν μπορεί να χαρακτηριστεί σπάνιο. Ομοίως, αν ένα ίδρυμα αναφέρει δεύτερη παραβίαση εντός των τελευταίων 12 μηνών, το οποίο έχει την ίδια προέλευση με την πρώτη παραβίαση, η αρμόδια αρχή μπορεί να αποφασίσει ότι το συμβάν δεν μπορεί να χαρακτηριστεί σπάνιο.

Εάν, κατά τους τελευταίους 12 μήνες, κάποιο ίδρυμα έχει ήδη αναφέρει δύο παραβιάσεις των ορίων μεγάλου ανοίγματος, οι οποίες αφορούν διαφορετικό πελάτη ή ομάδα συνδεδεμένων πελατών, οφείλονται σε διαφορετικές αιτίες ή έχουν προκληθεί από διαφορετικό συμβάν, η αρμόδια αρχή μπορεί να αποφασίσει ότι περαιτέρω παραβίαση (ή παραβιάσεις), αν και ασύνδετη( - ες), ενδεχομένως να μη συνιστά( - ούν) σπάνιο συμβάν.

Προβλεψιμότητα της παραβίασης

Η αρμόδια αρχή θα πρέπει επίσης να αξιολογήσει αν η παραβίαση θα μπορούσε να έχει προβλεφθεί εάν το ίδρυμα είχε εφαρμόσει κατάλληλη και αποτελεσματική διαχείριση κινδύνων σύμφωνα με τις υποχρεώσεις του δυνάμει του άρθρου 393 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 και των κατευθυντήριων γραμμών της ΕΑΤ σχετικά με την εσωτερική διακυβέρνηση.²

² Κατευθυντήριες γραμμές της ΕΑΤ σχετικά με την εσωτερική διακυβέρνηση (EBA/GL/2021/05).

Η αρμόδια αρχή θα πρέπει επίσης να εξετάσει αν το ίδρυμα θα μπορούσε να είναι σε θέση να προβλέψει την παραβίαση αξιοποιώντας τις διαθέσιμες πληροφορίες.

Σε περιπτώσεις όπου συμβαίνουν πανομοιότυπες ή παρόμοιες παραβιάσεις σε άλλα ιδρύματα, οι οποίες θα μπορούσαν να οφείλονται στην ίδια αιτία, η αρμόδια αρχή μπορεί να συμπεράνει ότι η παραβίαση προκλήθηκε από απρόβλεπτο συμβάν.

Λόγοι πέραν του ελέγχου του ιδρύματος για πρόληψη της παραβίασης

Η αρμόδια αρχή θα πρέπει να αξιολογήσει εάν η παραβίαση οφείλεται σε λόγους που είναι πέραν του ελέγχου του ιδρύματος. Αυτό θα μπορούσε τουλάχιστον να υποτεθεί στις ακόλουθες περιπτώσεις:

• α. Απροσδόκητη και ουσιώδης μείωση των ίδιων κεφαλαίων του ιδρύματος, μεταξύ άλλων λόγω του αντικτύπου σημαντικών γεγονότων λειτουργικού κινδύνου, όπως εξωτερική απάτη, φυσική καταστροφή ή πανδημία, τα οποία δεν σχετίζονται με αστοχία των μηχανισμών εσωτερικού ελέγχου του ιδρύματος.
• β. Σε περιπτώσεις όπου το άνοιγμα έχει (πλήρως ή εν μέρει) εξαιρεθεί, παύει να πληροί τις προϋποθέσεις εξαίρεσης λόγω απόφασης τρίτου η οποία δεν θα μπορούσε να έχει προβλεφθεί ή να αποτραπεί από το ίδρυμα.
• γ. Απόφαση δικαστηρίου ή διοικητικής αρχής, η οποία οδηγεί σε διαφορετική ερμηνεία του ισχύοντος ρυθμιστικού πλαισίου για τα μεγάλα ανοίγματα, όταν το ίδρυμα δεν είχε επαρκή χρόνο για να το εφαρμόσει έτσι ώστε να αποτρέψει παραβίαση των ορίων του άρθρου 395 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013.
• δ. Συγχώνευση αντισυμβαλλομένων/πελατών ή εξαγορές μεταξύ αντισυμβαλλομένων/πελατών, αλλά μόνο σε περιπτώσεις όπου το ίδρυμα δεν είχε γνώση ούτε μπορούσε να προβλέψει την εν λόγω συγχώνευση ή εξαγορά για να αποτρέψει πιθανή παραβίαση.

Παραβίαση που προκαλείται από εσφαλμένη εφαρμογή ή παρερμηνεία του πλαισίου για τα μεγάλα ανοίγματα δεν θα πρέπει, κατά γενικό κανόνα, να αποτελεί λόγο πέραν του ελέγχου του ιδρύματος.

Γενικά, εάν η αρμόδια αρχή συμπεράνει ότι η παραβίαση δεν πληροί τα κριτήρια που ορίζονται στην παρούσα ενότητα, δεν θα πρέπει να χορηγήσει χρονική περίοδο άνω των 3 μηνών για την αποκατάσταση της συμμόρφωσης με τα όρια για τα μεγάλα ανοίγματα.