4.1 Kryteria umożliwiające określenie wyjątkowych przypadków, o których mowa w art. 396 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 575/2013

Naruszenie limitów określonych w art. 395 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 575/2013 należy zawsze traktować jako przypadek wyjątkowy.

W celu oceny sytuacji, w której instytucja przekroczyła limity określone w art. 395 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 575/2013, właściwy organ powinien poddać ocenie co najmniej następujące aspekty:

• a. częstotliwość i liczbę naruszeń,
• b. przewidywalność naruszenia,
• c. przyczyny niezależne od instytucji, które nie pozwoliły zapobiec naruszeniu.

Częstotliwość i liczba naruszeń

Właściwy organ powinien ocenić, czy naruszenie przez instytucję limitów określonych w art. 395 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 575/2013 stanowi zdarzenie rzadkie. W ocenie tej należy uwzględnić wszelkie wcześniejsze przypadki naruszenia przez instytucję wynikające z tej samej przyczyny, wywołane tym samym zdarzeniem lub dotyczące tego samego klienta bądź grupy powiązanych klientów.

Jeżeli w ciągu 12 miesięcy od zgłoszenia pierwszego naruszenia instytucja zgłosi drugie naruszenie dotyczące tego samego klienta lub grupy powiązanych klientów co pierwsze naruszenie, właściwy organ może zdecydować, że zdarzenie to nie może zostać uznane za rzadkie. Również jeżeli w ciągu 12 miesięcy od zgłoszenia pierwszego naruszenia instytucja zgłosi drugie naruszenie, którego przyczyna jest taka sama jak w przypadku pierwszego naruszenia, właściwy organ może zdecydować, że zdarzenie to nie może zostać uznane za rzadkie.

Jeżeli w ciągu ostatnich 12 miesięcy instytucja zgłosiła dwa naruszenia limitów dużych ekspozycji, dotyczące różnych klientów lub grupy powiązanych ze sobą klientów, wynikające z różnych przyczyn lub wywołane przez różne zdarzenia, właściwe organy mogą zdecydować, że kolejne naruszenie (lub naruszenia), choć niepowiązane z innymi, nie może zostać uznane za zdarzenie rzadkie.

Przewidywalność naruszenia

Właściwy organ powinien ocenić, czy dane naruszenie można byłoby przewidzieć, gdyby instytucja stosowała właściwe i skuteczne zarządzanie ryzykiem zgodnie ze swoimi obowiązkami wynikającymi z art. 393 rozporządzenia (UE) nr 575/2013 i wytycznych EUNB w sprawie zarządzania wewnętrznego² .

² Wytyczne EUNB w sprawie zarządzania wewnętrznego EBA/GL/2021/05.

Właściwy organ powinien również przeanalizować, czy instytucja mogła przewidzieć naruszenie, korzystając z dostępnych informacji.

W przypadku wystąpienia identycznych lub podobnych naruszeń, do których doszło w innych instytucjach i które można przypisać tej samej przyczynie, właściwy organ może stwierdzić, że naruszenie było spowodowane nieprzewidywalnym zdarzeniem.

Przyczyny niezależne od instytucji uniemożliwiające uniknięcie naruszenia

Właściwy organ powinien ocenić, czy do naruszenia doszło z przyczyn niezależnych od instytucji. Założenie takie można przyjąć co najmniej w następujących przypadkach:

• a. Nieoczekiwane i znaczne zmniejszenie funduszy własnych instytucji, w tym ze względu na wpływ istotnych zdarzeń związanych z ryzykiem operacyjnym, takich jak oszustwo zewnętrzne, klęska żywiołowa lub pandemia, które nie wynikają z nieprawidłowości w funkcjonowaniu mechanizmów kontroli wewnętrznej instytucji.
• b. W przypadkach, gdy ekspozycja (całkowicie lub częściowo) zwolniona przestaje kwalifikować się do takiego zwolnienia ze względu na decyzję strony trzeciej, której instytucja nie mogła przewidzieć ani jej zapobiec.
• c. Orzeczenie sądu lub decyzja administracyjna, które prowadzą do odmiennej interpretacji obowiązujących ram regulacyjnych dotyczących dużych ekspozycji, w przypadku gdy instytucja nie miała wystarczającego czasu na ich wdrożenie, tak aby zapobiec naruszeniu limitów określonych w art. 395 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 575/2013.
• d. Połączenie kontrahentów/klientów lub przejęcia między kontrahentami/klientami, jednak wyłącznie w przypadkach, gdy instytucja nie miała wiedzy o przedmiotowym połączeniu lub przejęciu lub nie mogła ich przewidzieć, aby zapobiec naruszeniu.

Naruszenie spowodowane niewłaściwym stosowaniem lub błędną interpretacją zasad ramowych dotyczących dużych ekspozycji nie powinno, co do zasady, kwalifikować się jako przyczyna pozostająca poza kontrolą instytucji.

Jeżeli właściwe organy uznają, że naruszenie nie podlega kryteriom określonym w niniejszej sekcji, nie powinny przyznawać okresu dłuższego niż trzy miesiące na powrót do stanu zgodności z limitami dotyczącymi dużych ekspozycji.