6.1 Γενικές παράμετροι

Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να αξιολογούν και να βαθμολογούν τους κινδύνους κεφαλαίου που έχουν προσδιοριστεί ως σημαντικοί για την επιχείρηση επενδύσεων. Για τον προσδιορισμό του πεδίου εφαρμογής της αξιολόγησης, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει κατ’ αρχάς να εντοπίζουν τις πηγές κινδύνων κεφαλαίου στους οποίους είναι εκτεθειμένη ή ενδέχεται να εκτεθεί η επιχείρηση επενδύσεων. Για να γίνει αυτό, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να αξιοποιούν τις γνώσεις που αποκομίζονται από την αξιολόγηση άλλων στοιχείων της ΔΕΕΑ, από τη σύγκριση της θέσης της επιχείρησης επενδύσεων με την ομάδα αναφοράς ομοειδών ιδρυμάτων και από οποιεσδήποτε άλλες εποπτικές δραστηριότητες. Η αξιολόγηση των κινδύνων κεφαλαίου θα πρέπει να πραγματοποιείται με αναλογικό τρόπο, δηλαδή προσαρμόζοντας το επίπεδο λεπτομέρειας της ανάλυσης λαμβάνοντας υπόψη τη φύση, το μέγεθος και την πολυπλοκότητα της επιχείρησης επενδύσεων.

Σκοπός του παρόντος τίτλου είναι να παρουσιάσει κοινές μεθοδολογίες που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για την αξιολόγηση των επιμέρους κινδύνων και της διαχείρισης κινδύνων και των ελέγχων των κινδύνων. Η παρουσίαση δεν είναι εξαντλητική και αφήνει περιθώριο στις αρμόδιες αρχές να λάβουν υπόψη και άλλα πρόσθετα κριτήρια που ενδέχεται να κριθούν σημαντικά βάσει της πείρας τους και των ειδικών χαρακτηριστικών της επιχείρησης επενδύσεων.

Ο τίτλος αυτός παρέχει στις αρμόδιες αρχές κατευθύνσεις για την αξιολόγηση των κινδύνων και του κόστους που σχετίζονται με την πιθανή συντεταγμένη εκκαθάριση της επιχείρησης επενδύσεων, καθώς και κατευθυντήριες γραμμές για την αξιολόγηση και τη βαθμολόγηση των ακόλουθων κατηγοριών κινδύνων κεφαλαίου στις συνεχιζόμενες δραστηριότητες των επιχειρήσεων επενδύσεων:

57

• α. κίνδυνος για τον πελάτη·
• β. κίνδυνος για την αγορά·
• γ. κίνδυνος για την επιχείρηση·
• δ. άλλοι κίνδυνοι.

Τα στοιχεία α) έως γ) της παραγράφου 147 ισχύουν για την αξιολόγηση των επιχειρήσεων επενδύσεων που ταξινομούνται στις κατηγορίες 1, 2 ή 3, λαμβανομένου υπόψη του εύρους των εγκεκριμένων δραστηριοτήτων των επιχειρήσεων επενδύσεων αυτών. Όταν απαιτείται, οι αρμόδιες αρχές μπορούν να λαμβάνουν υπόψη τα στοιχεία α) έως γ) της παραγράφου 147, για την αξιολόγηση των μικρών και μη σύνθετων επιχειρήσεων επενδύσεων που πληρούν τα κριτήρια του άρθρου 12 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/2033, λαμβάνοντας υπόψη τη συνάφεια ορισμένων υποκατηγοριών που αναφέρονται στους προαναφερθέντες κινδύνους κεφαλαίου για τις εν λόγω επιχειρήσεις επενδύσεων. Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να αξιολογούν τη συντεταγμένη εκκαθάριση μιας επιχείρησης επενδύσεων καθώς και άλλους κινδύνους, τόσο στην περίπτωση όλων των επιχειρήσεων επενδύσεων που υπόκεινται σε ΔΕΕΑ.

Στον παρόντα τίτλο προσδιορίζεται επίσης μια σειρά υποκατηγοριών στο πλαίσιο καθεμίας από τις ανωτέρω κατηγορίες κινδύνου, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την αξιολόγηση των κινδύνων κεφαλαίου. Οποιαδήποτε από τις εν λόγω υποκατηγορίες μπορεί να αξιολογηθεί και να βαθμολογηθεί μεμονωμένα, ανάλογα με τη σημαντικότητά της για μια συγκεκριμένη επιχείρηση επενδύσεων.

Η απόφαση για τη σημαντικότητα βασίζεται στα πιο πρόσφατα διαθέσιμα δεδομένα και μπορεί να συμπληρωθεί με εποπτική κρίση.

Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει επίσης να αξιολογούν άλλους κινδύνους που προσδιορίζονται ως σημαντικοί για μια συγκεκριμένη επιχείρηση επενδύσεων αλλά δεν αναφέρονται παραπάνω. Οι εν λόγω άλλοι κίνδυνοι, οι οποίοι δεν μπορούν εύλογα να αποδοθούν σε μία από τις τρεις κατηγορίες που αναφέρονται στα σημεία α) έως γ) της παραγράφου 147 , αποτελούν χωριστή κατηγορία κινδύνων. Τα κάτωθι στοιχεία ενδεχομένως να είναι χρήσιμα για τη διαδικασία προσδιορισμού:

• α. παράγοντες των απαιτήσεων ιδίων κεφαλαίων·
• β. κίνδυνοι που προσδιορίζονται στην ICARAP της επιχείρησης επενδύσεων ή στις προσομοιώσεις ακραίων καταστάσεων, εάν υπάρχουν·
• γ. κίνδυνοι που προκύπτουν από το επιχειρηματικό μοντέλο της επιχείρησης επενδύσεων (συμπεριλαμβανομένων εκείνων που εντοπίζονται από άλλες επιχειρήσεις επενδύσεων που εφαρμόζουν παρόμοιο επιχειρηματικό μοντέλο)·
• δ. στοιχεία που απορρέουν από την παρακολούθηση βασικών δεικτών·
• ε. πορίσματα και παρατηρήσεις από εκθέσεις εσωτερικού ή εξωτερικού ελέγχου·

58 στ. συστάσεις και κατευθυντήριες γραμμές που εκδίδονται από την ΕΑΤ, καθώς και προειδοποιήσεις και συστάσεις που εκδίδονται από τις αρχές μακροπροληπτικής εποπτείας ή από το ΕΣΣΚ που αφορούν την επιχείρηση επενδύσεων και

• ζ. αναφορές παραβιάσεων και συμβάντων στις αρμόδιες αρχές.

Τα προαναφερθέντα στοιχεία πρέπει επίσης να λαμβάνονται υπόψη από τις αρμόδιες αρχές κατά τον προγραμματισμό της έντασης της εποπτικής τους δραστηριότητας σε σχέση με την αξιολόγηση ενός συγκεκριμένου κινδύνου.

Για τον κίνδυνο για τον πελάτη, τον κίνδυνο για την αγορά, τον κίνδυνο για την επιχείρηση, καθώς και για την απαίτηση σταθερών γενικών εξόδων, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να επαληθεύουν τη συμμόρφωση της επιχείρησης επενδύσεων με τις ελάχιστες απαιτήσεις που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2019/2033. Ωστόσο, οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές επιτρέπουν στις αρμόδιες αρχές να επεκτείνουν το πεδίο της αξιολόγησης πέρα από αυτές τις απαιτήσεις για να σχηματίσουν μια συνολική άποψη για τους κινδύνους κεφαλαίου. Ειδικότερα, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να εντοπίζουν καταστάσεις όπου ορισμένοι κίνδυνοι ή στοιχεία κινδύνου καλύπτονται ανεπαρκώς από τις ελάχιστες απαιτήσεις ιδίων κεφαλαίων, ακόμη και αν συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις του κανονισμού (ΕΕ) 2019/2033. Για παράδειγμα, η υστέρηση λόγω της χρήσης του κυλιόμενου μέσου όρου για ορισμένους παράγοντες Κ μπορεί να εξομαλύνει τις κορυφώσεις δραστηριότητας και η χρήση συνδεδεμένων αντιπροσώπων αντί του εσωτερικού προσωπικού έχει ως αποτέλεσμα την υποεκτίμηση των εξόδων. Η εν λόγω αξιολόγηση θα πρέπει να συνεκτιμάται κατά τον προσδιορισμό των απαιτήσεων πρόσθετων ιδίων κεφαλαίων σύμφωνα με την ενότητα 7.2.1.

Κατά την εφαρμογή των μεθοδολογιών που καθορίζονται στον παρόντα τίτλο, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να χρησιμοποιούν πληροφορίες που προέρχονται από την παρακολούθηση βασικών δεικτών, όπως ορίζεται στον τίτλο 3. Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να χρησιμοποιούν άλλους ποσοτικούς και ποιοτικούς δείκτες εάν είναι σχετικοί για τους σκοπούς της εν λόγω αξιολόγησης.

Κατά τη διεξαγωγή των αξιολογήσεών τους, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να χρησιμοποιούν όλες τις διαθέσιμες πηγές πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένων εκθέσεων που υποβάλλονται βάσει κανονιστικών υποχρεώσεων, ειδικών εκθέσεων, των εσωτερικών κριτηρίων μέτρησης και εκθέσεων της επιχείρησης επενδύσεων (όπως έκθεση εσωτερικού ελέγχου, εκθέσεις διαχείρισης κινδύνων, πληροφορίες από την ICARAP), εκθέσεων επιτόπιων επιθεωρήσεων και εξωτερικών εκθέσεων (όπως κοινοποιήσεις της επιχείρησης επενδύσεων προς τους επενδυτές ή τους οργανισμούς αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας). Παρότι η αξιολόγηση αφορά ειδικά την επιχείρηση επενδύσεων, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη και η σύγκριση με ομάδα αναφοράς ομοειδών επιχειρήσεων για τον προσδιορισμό του πιθανού ανοίγματος σε κινδύνους κεφαλαίου. Για τον σκοπό αυτόν, η ομάδα αναφοράς πρέπει να ορίζεται βάσει εκτιμήσεων ανά κίνδυνο και ενδέχεται να διαφέρει από εκείνη που καθορίζεται για τους σκοπούς της ανάλυσης επιχειρηματικού μοντέλου ή άλλων αναλύσεων.

59

Για κάθε κατηγορία κινδύνου, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να αξιολογούν και να αποτυπώνουν στη βαθμολογία κινδύνου:

• α. τον εγγενή κίνδυνο (ανοίγματα σε κίνδυνο)· και
• β. την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα της διαχείρισης κινδύνων και ελέγχου αυτών.

Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να αντικατοπτρίζουν το αποτέλεσμα της αξιολόγησης κάθε κατηγορίας κινδύνου σε σύνοψη πορισμάτων στην οποία επεξηγούνται οι κυριότεροι παράγοντες κινδύνου, καθώς και η βαθμολογία κινδύνου, όπως καθορίζεται στις επόμενες ενότητες.