8.2 Αξιολόγηση του κινδύνου ρευστότητας

Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να αξιολογούν τον αντίκτυπο στα ρευστά περιουσιακά στοιχεία υπό σοβαρές, αλλά εύλογες συνθήκες και τον τρόπο με τον οποίο η επιχείρηση επενδύσεων διατίθεται να μετριάσει τις εκροές ρευστότητας σε περίπτωση κρίσης σύμφωνα με το πλαίσιο διαχείρισης κινδύνου ρευστότητας που αναφέρεται στην ενότητα 8.4 των παρουσών κατευθυντήριων γραμμών.

Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να αξιολογούν το ποσό των ρευστών περιουσιακών στοιχείων που απαιτούνται για να διασφαλιστεί ότι η επιχείρηση επενδύσεων διατηρεί

109 επαρκή επίπεδα πόρων ρευστότητας που αντιμετωπίζουν ουσιώδεις τις πηγές κινδύνου για την επιχείρηση επενδύσεων, συμπεριλαμβανομένων των κινδύνων για τους πελάτες, του κινδύνου για την αγορά και του κινδύνου για την επιχείρηση επενδύσεων υπό κανονικές συνθήκες και σοβαρές, αλλά εύλογες συνθήκες για την κάλυψη των ιδιαζουσών και συνδυασμένων κλυδωνισμών που καλύπτουν όλο το εύρος της αγοράς.

Κατά την αξιολόγηση του αντίκτυπου των σοβαρών, αλλά εύλογων συνθηκών στις ανάγκες ρευστότητας της επιχείρησης επενδύσεων, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να αξιολογούν όλες τις ουσιώδεις πηγές κινδύνου ρευστότητας, συμπεριλαμβανομένων του κινδύνου για τους πελάτες, του κινδύνου για την αγορά και του κινδύνου για την επιχείρηση επενδύσεων, καθώς και τους πόρους ρευστότητας που απαιτούνται για την πιθανή συντεταγμένη εκκαθάριση της επιχείρησης επενδύσεων. Ειδικότερα, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να αξιολογούν όλα τα ακόλουθα:

• α. εάν η επιχείρηση επενδύσεων κατέχει περιουσιακά στοιχεία ή χρήματα πελατών και την ικανότητά της να επιστρέψει τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία εγκαίρως κάτω από σοβαρά αλλά εύλογα σενάρια·
• β. εάν η επιχείρηση επενδύσεων αξιολογεί τις ανάγκες ρευστότητάς της για τις άλλες εκτός ισολογισμού δραστηριότητές της, λαμβάνοντας υπόψη ότι η ενδεχόμενη φύση των μέσων εκτός ισολογισμού ενισχύει την πολυπλοκότητα της διαχείρισης των σχετικών ταμειακών ροών·
• γ. άλλες πιθανές πηγές ταμειακών εκροών, συμπεριλαμβανομένων των πράξεων ανταλλαγής, των δικαιωμάτων προαίρεσης που έχουν εγγραφεί ή πωλούνται εξωχρηματιστηριακά (OTC), άλλων συμβάσεων επί επιτοκίων, προθεσμιακών συμβάσεων συναλλαγματικών ισοτιμιών, μηχανισμών κάλυψης διαφορών αποτίμησης και συμφωνιών πρόωρης λήξης·
• δ. εάν υπάρχουν δυσκολίες πρόσβασης σε ορισμένες αγορές·
• ε. εάν οι αγορές συναλλάγματος ενδέχεται να στερούνται ρευστότητας·

στ. εάν η συναλλαγματική ισοτιμία μπορεί να υποτιμηθεί απότομα όταν η επιχείρηση επενδύσεων διενεργεί συναλλαγές σε συνάλλαγμα σε σημαντική κλίμακα· και

• ζ. εάν η επιχείρηση επενδύσεων που διατηρεί θέσεις δανειακής εξάρτησης εκτίθεται σε κίνδυνο ρευστότητας λόγω του κινδύνου μείωσης της αγοραίας αξίας μιας θέσης που θα δημιουργούσε την ανάγκη για πρόσθετη ασφάλεια ή περιθώριο που θα απαιτούσε γρήγορη ρευστοποίηση των θέσεών της.

Αξιολόγηση του ενδοημερήσιου κινδύνου ρευστότητας

Για τις επιχειρήσεις επενδύσεων που συναλλάσσονται για ίδιο λογαριασμό, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να αξιολογούν εάν η επιχείρηση επενδύσεων διαθέτει επαρκές

110 επίπεδο ρευστών περιουσιακών στοιχείων υψηλής ποιότητας και άλλες εισροές ρευστότητας για την κάλυψη των εκροών ρευστότητας σε καθημερινή βάση, συμπεριλαμβανομένης της ενδοημερήσιας περιόδου. Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να αξιολογούν πληρέστερα τις επιχειρήσεις επενδύσεων που συμμετέχουν σε δραστηριότητες ειδικής διαπραγμάτευσης. Ωστόσο, θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τον ενδεχόμενο μετριασμό του κινδύνου ρευστότητας που εξασφαλίζεται από συναλλαγές εκκαθάρισης μέσω μέλους συστήματος εκκαθάρισης.

Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να βασίζουν την αξιολόγησή τους στην ανάλυση της επιχείρησης επενδύσεων για τον κίνδυνο ενδοημερήσιας ρευστότητας σύμφωνα με το άρθρο 29 παράγραφος 1 στοιχείο δ) της οδηγίας (ΕΕ) 2019/2034. Η ενδοημερήσια ρευστότητα θα πρέπει να αξιολογείται υπό κανονικές και σοβαρές, αλλά εύλογες συνθήκες.

Για τους σκοπούς της αξιολόγησης του κινδύνου ενδοημερήσιας ρευστότητας, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να αξιολογούν εάν η επιχείρηση επενδύσεων εκκαθαρίζει τις θέσεις της μέσω μελών συστήματος εκκαθάρισης ή δραστηριοποιείται σε εξωχρηματιστηριακή αγορά. Εάν η επιχείρηση επενδύσεων είναι εγγυημένη από μέλος συστήματος εκκαθάρισης ή οποιοδήποτε άλλο μέρος, η αρμόδια αρχή θα πρέπει να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα των εγγυήσεων για τον μετριασμό του κινδύνου ρευστότητας.

Για την αξιολόγηση των αναγκών ρευστότητας υπό κανονικές συνθήκες και την αξιολόγηση του ενδοημερήσιου κινδύνου ρευστότητας, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να υποστηρίζουν την ανάλυση με στοιχεία από τις εσωτερικές εκθέσεις και πληροφορίες της επιχείρησης επενδύσεων και από στοιχεία εποπτικών αναφορών, όπως ορίζεται στον εκτελεστικό κανονισμό που εκδόθηκε σύμφωνα με το άρθρο 54 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/2033.

Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να αξιολογούν την έκθεση της επιχείρησης επενδύσεων στον κίνδυνο ενδοημερήσιας ρευστότητας, συμπεριλαμβανομένης της ενδοημερήσιας διαθεσιμότητας ρευστών περιουσιακών στοιχείων. Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να αξιολογούν εάν θα πληρούνται οι απαιτήσεις ημερήσιου διακανονισμού, συμπεριλαμβανομένης της αξιολόγησης της διαθέσιμης ενδοημερήσιας ρευστότητας ή της προσβάσιμης ρευστότητας υπό κανονικές συνθήκες, καθώς και κατά τη διάρκεια οικονομικών ή λειτουργικών συμβάντων που μπορεί να επηρεάσουν την πρόσβαση σε ρευστότητα, όπως βλάβες ΤΠ, νομικοί περιορισμοί στη μεταφορά κεφαλαίων ή υπερημερία αντισυμβαλλομένων.

Αξιολόγηση διαθέσιμων ρευστών πόρων

Για τις επιχειρήσεις επενδύσεων που είναι ειδικοί διαπραγματευτές όπως ορίζονται στο άρθρο 2 παράγραφος 1 στοιχείο ια) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 236/2012, οι αρμόδιες

111 αρχές πρέπει να αξιολογούν τους διαθέσιμους ρευστούς πόρους. Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να διενεργούν παρόμοιες αξιολογήσεις σε επιχειρήσεις επενδύσεων που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις ως ειδικοί διαπραγματευτές στον βαθμό που οι αρμόδιες αρχές το κρίνουν σκόπιμο.

Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να αξιολογούν την επάρκεια των πόρων ρευστότητας των επιχειρήσεων επενδύσεων που είναι ειδικοί διαπραγματευτές, οι οποίοι είναι απαραίτητοι για την κάλυψη των αναγκών ρευστότητας σε διαφορετικούς χρονικούς ορίζοντες, συμπεριλαμβανομένου του ενδοημερήσιου. Στην εν λόγω αξιολόγηση πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όλα τα ακόλουθα κριτήρια:

• α. τα ρευστά περιουσιακά στοιχεία που είναι διαθέσιμα εγκαίρως για τη βιωσιμότητα της επιχείρησης επενδύσεων υπό κανονικές και σοβαρές, αλλά εύλογες συνθήκες·
• β. τα συνολικά ρευστά περιουσιακά στοιχεία που διαθέτει η επιχείρηση επενδύσεων για όλη την περίοδο των σχετικών σοβαρών, αλλά εύλογων συνθηκών·
• γ. τα χαρακτηριστικά διαφορετικών σοβαρών, αλλά εύλογων συνθηκών, όπως η σοβαρότητα και η διάρκεια, και οι περίοδοι που λαμβάνονται υπόψη κατά την αξιολόγηση των αναγκών ρευστότητας της επιχείρησης επενδύσεων·
• δ. το ποσό των περιουσιακών στοιχείων που θα έπρεπε να ρευστοποιηθούν στη διάρκεια των σχετικών χρονικών οριζόντων· και
• ε. εάν οι πραγματικοί ρευστοί πόροι, συμπεριλαμβανομένης της ποιότητας των ρευστών περιουσιακών στοιχείων, συμφωνούν με τον κίνδυνο ρευστότητας της επιχείρησης επενδύσεων· και

στ. τη διαθεσιμότητα και το μέγεθος των πόρων ρευστότητας που παρέχονται από ένα μέλος συστήματος εκκαθάρισης.

Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να αξιολογούν την ικανότητα των επιχειρήσεων επενδύσεων που είναι ειδικοί διαπραγματευτές να ρευστοποιούν τα ρευστά περιουσιακά τους στοιχεία εγκαίρως, προκειμένου να καλύπτουν τις ανάγκες ρευστότητάς τους κατά τη διάρκεια μιας περιόδου ακραίων καταστάσεων. Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη όλα τα ακόλουθα κριτήρια:

• α. εάν η επιχείρηση επενδύσεων δοκιμάζει την πρόσβασή της στην αγορά με πωλήσεις ή συμφωνίες επαναγοράς ανά τακτά χρονικά διαστήματα·
• β. εάν υπάρχουν υψηλές συγκεντρώσεις που ενδέχεται να αντιπροσωπεύουν κίνδυνο μη ορθώς αναμενόμενων ρευστών πόρων·

112

• γ. εάν οι πόροι ρευστότητας είναι άμεσα διαθέσιμοι και υπό τον έλεγχο του αρμόδιου προσωπικού·
• δ. εάν το νόμισμα στο οποίο εκφράζονται τα ρευστοποιήσιμα περιουσιακά στοιχεία συμβαδίζει με την κατανομή των αναγκών ρευστότητας ανά νόμισμα·
• ε. όταν η επιχείρηση επενδύσεων έχει δανειστεί ρευστά περιουσιακά στοιχεία, εάν δεν θα τα είχε πλέον διαθέσιμα για την κάλυψη των εκροών της υπό σοβαρές αλλά εύλογες συνθήκες, λαμβάνοντας υπόψη το καθαρό αποτέλεσμα της συναλλαγής· και

στ. την αξιοπιστία των δεσμευμένων διευκολύνσεων ρευστότητας εάν χρησιμοποιούνται από την επιχείρηση επενδύσεων.

Αξιολόγηση της χρηματοδότησης

Κατά την αξιολόγηση του κινδύνου ρευστότητας, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να αξιολογούν τις ρυθμίσεις χρηματοδότησης της επιχείρησης επενδύσεων και τη σταθερότητα των πηγών χρηματοδότησης υπό κανονικές και σοβαρές, αλλά εύλογες συνθήκες .

Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να αξιολογούν την καταλληλότητα του προφίλ χρηματοδότησης της επιχείρησης επενδύσεων λαμβάνοντας υπόψη όλα τα ακόλουθα κριτήρια:

• α. εάν οι υποχρεώσεις της επιχείρησης επενδύσεων καλύπτονται επαρκώς με σταθερή χρηματοδότηση·
• β. εάν – στην περίπτωση που η επιχείρηση επενδύσεων ανήκει σε ομίλους – υπάρχουν τακτικές ενδοομιλικές ροές ρευστότητας και εάν αυτές επιβάλλονται από συμβάσεις και εξακολουθούν να ισχύουν· και
• γ. εάν η επιχείρηση επενδύσεων έχει πρόσβαση σε πιστωτικές διευκολύνσεις από πιστωτικό ίδρυμα ή άλλη οντότητα του ομίλου ή άλλες εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης.

Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να αξιολογούν την ποικιλομορφία των πηγών χρηματοδότησης. Η αξιολόγηση θα πρέπει να εξετάζει εάν η χρηματοδότηση είναι εξασφαλισμένη ή μη εξασφαλισμένη, όπως η χρήση συμφωνιών επαναγοράς, οι αγορές δανεισμού τίτλων, η έκδοση μακροπρόθεσμου χρέους στις δημόσιες και ιδιωτικές αγορές, διάφορα βραχυπρόθεσμα χρηματοδοτικά μέσα όπως τραπεζικά δάνεια και, κατά περίπτωση, η ποικιλομορφία των περιφερειακών αγορών.

Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να αξιολογήσουν εάν πιθανές ελλείψεις που προκύπτουν από το προφίλ χρηματοδότησης της επιχείρησης επενδύσεων, όπως αναντιστοιχίες

113 εισροών και εκροών σε δραστηριότητες της αγοράς που παραβιάζουν τα αποδεκτά όρια ή υπερβολικές συγκεντρώσεις πηγών χρηματοδότησης, θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε κίνδυνο ρευστότητας. Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να αξιολογούν το επίπεδο εξάρτησης της επιχείρησης επενδύσεων σε συγκεκριμένες πηγές χρηματοδότησης με βάση τις επενδυτικές υπηρεσίες, τη φύση και τον πάροχο των κεφαλαίων.

Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να εξετάζουν παράγοντες οι οποίοι ενδέχεται να μειώσουν τη σταθερότητα της χρηματοδότησης σε σχέση με το είδος και τα χαρακτηριστικά των στοιχείων ενεργητικού και παθητικού.

Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να αξιολογούν τον κίνδυνο βιωσιμότητας του χρηματοδοτικού προφίλ της επιχείρησης επενδύσεων που προκύπτει από συγκεντρώσεις χρηματοδοτικών πηγών. Θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη εάν οι αντισυμβαλλόμενοι της επιχείρησης επενδύσεων είναι μεμονωμένοι ή συνδεδεμένοι και άλλο κίνδυνο συγκέντρωσης που μπορεί να επηρεάσει μελλοντικά την πρόσβαση της επιχείρησης επενδύσεων στη χρηματοδότηση. Η αξιολόγηση θα πρέπει να περιλαμβάνει την αξιοπιστία των εναλλακτικών στρατηγικών χρηματοδότησης της επιχείρησης επενδύσεων και την επάρκειά τους για την προστασία της επιχείρησης.