8.2 Ocena ryzyka płynności

Właściwe organy powinny ocenić wpływ na aktywa płynne w trudnych, ale prawdopo dobnych warunkach oraz sposób, w jaki firma inwestycyjna jest gotowa ograniczyć wypływy w warunkach skrajnych zgodnie z ramami zarządzania ryzykiem płynności, o których mowa w sekcji 8.4 niniejszych wytycznych.

Właściwe organy powinny ocenić wysokość aktywów płynnych potrzebną do zapewnienia, by firma inwestycyjna utrzymała odpowiedni poziom aktywów płynnych odpowiadający istotnym źródłom ryzyka firmy inwestycyjnej, w tym ryzyka dla klientów, ryzyka dla rynku oraz ryzyka dla firmy inwestycyjnej, zarówno w normalnych, jak i w trudnych, ale prawdopodobnych warunkach, w celu uwzględnienia wstrząsów idiosynkratycznych, ogólnorynkowych i łącznych.

98

Szacując wpływ trudnych, ale prawdopodobnych warunków na potrzeby w zakresie płynności firmy inwestycyjnej, właściwe organy powinny ocenić wszystkie istotne źródła ryzyka płynności, w tym ryzyko dla klientów, ryzyko dla rynku i ryzyko dla firmy inwestycyjnej, a także aktywa płynne potrzebne do ewentualnej kontrolowanej likwidacji firmy inwestycyjnej. Właściwe organy powinny w szczególności ocenić wszystkie następujące elementy:

• a. czy firma inwestycyjna przechowuje aktywa lub środki pieniężne klientów oraz jej zdolność do terminowego zwrotu takich aktywów w przypadku wystąpienia trudnych, ale prawdopodobnych scenariuszy;
• b. czy firma inwestycyjna ocenia swoje potrzeby w zakresie płynności w odniesieniu do swojej pozostałej działalności pozabilansowej, biorąc pod uwagę, że warunkowy charakter instrumentów pozabilansowych zwiększa złożoność zarządzania związanymi z nimi przepływami środków pieniężnych;
• c. inne potencjalne źródła wypływów środków pieniężnych, w tym swapy, wystawione lub sprzedane opcje będące przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, inne kontrakty na stopę procentową, kontrakty terminowe typu forward na walutę, wezwania do uzupełnienia depozytu oraz wcześniejsze rozwiązania umowy;
• d. czy występują trudności w dostępie do niektórych rynków;
• e. czy na rynkach walutowych może zabraknąć płynności;
• f. czy kurs walutowy może ulec gwałtownej deprecjacji, gdy firma inwestycyjna prowadzi transakcje walutowe na znaczną skalę; oraz
• g. czy firma inwestycyjna, która stosuje dźwignię finansową w swoich pozycjach, jest narażona na ryzyko płynności ze względu na ryzyko spadku wartości rynkowej pozycji, który spowodowałby potrzebę dodatkowego zabezpieczenia lub depozytu zabezpieczającego, co wymagałoby szybkiego upłynnienia pozycji.

Ocena ryzyka płynności śróddziennej

W przypadku firm inwestycyjnych, które zawierają transakcje na własny rachunek, właściwe organy powinny ocenić, czy firma inwestycyjna dysponuje wystarczającym poziomem wysokiej jakości aktywów płynnych i innych wpływów płynności, aby pokryć wypływy płynności w skali dziennej, w tym w perspektywie śróddziennej. Właściwe organy powinny bardziej wszechstronnie oceniać firmy inwestycyjne, które angażują się w działalność animatora rynku. Ocena ta powinna jednak uwzględniać wszelkie ograniczenia ryzyka płynności, jakie zapewnia rozliczanie transakcji za pośrednictwem uczestnika rozliczającego.

99

Właściwe organy powinny opierać swoją ocenę na przeprowadzonej przez firmę inwestycyjną analizie ryzyka płynności w perspektywie śróddziennej zgodnie z art. 29 ust. 1 lit. d) dyrektywy (UE) 2019/2034. Płynność śróddzienną należy oceniać w warunkach normalnych i trudnych, ale prawdopo dobnych.

Na potrzeby oceny ryzyka płynności śróddziennej właściwe organy powinny ocenić, czy firma inwestycyjna rozlicza swoje pozycje za pośrednictwem uczestników rozliczających, czy też działa poza rynkiem regulowanym. Jeżeli firma inwestycyjna posiada gwarancje uczestnika rozliczającego lub innej strony, właściwy organ powinien ocenić skuteczność gwarancji w ograniczaniu ryzyka płynności.

W przypadku oceny potrzeb w zakresie płynności w normalnych warunkach oraz oceny ryzyka płynności śróddziennej właściwe organy powinny poprzeć swoją analizę dowodami pochodzącymi z wewnętrznych sprawozdań i informacji od firmy inwestycyjnej oraz z danych dotyczących sprawozdawczości nadzorczej określonych w rozporządzeniu wykonawczym przyjętym zgodnie z art. 54 ust. 3 ro zporządzenia (UE) 2019/2033.

Właściwe organy powinny ocenić ekspozycję firmy inwestycyjnej na ryzyko płynności śróddziennej, w tym dostępność płynnych aktywów w perspektywie śróddziennej. Właściwe organy powinny ocenić, czy spełnione zostaną wymogi dotyczą ce dziennego rozrachunku, w tym ocenić dostępną płynność śróddzienną lub dostępną płynność w normalnych warunkach, jak również w czasie zdarzeń finansowych lub operacyjnych, które mogą mieć wpływ na dostęp do płynności, takich jak awarie systemów informatycznych, ograniczenia prawne dotyczące transferu środków pieniężnych lub niewykonanie zobowiązań przez kontrahentów transakcyjnych.

Ocena dostępnych aktywów płynnych

W przypadku firm inwestycyjnych, które są animatorami rynku zgodnie z definicją zawartą w a rt. 2 pkt 1 lit. k) rozporządzenia (UE) nr 236/2012, właściwe organy powinny ocenić dostępne aktywa płynne. Właściwe organy powinny przeprowadzać podobne oceny w przypadku firm inwestycyjnych, które nie kwalifikują się jako animatorzy rynku, w zakresie, w jakim właściwe organy uznają to za stosowne.

Właściwe organy powinny ocenić, czy aktywa płynne firm inwestycyjnych będących animatorami rynku są wystarczające do zaspokojenia ich potrzeb w zakresie płynności w różnych horyzontach czasowych, w tym w perspektywie śróddziennej. Ocena ta powinna uwzględniać wszystkie następujące kryteria:

• a. aktywa płynne dostępne w odpowiednim czasie w celu zapewnienia zdolności firmy inwestycyjnej do efektywnego działania w normalnych i trudnych, ale prawdopodobnych warun kach;

100

• b. ogólne aktywa płynne dostępne dla firmy inwestycyjnej w całym okresie trwania istotnych trudnych, ale prawdopodobnych warunków;
• c. cechy różnych trudnych, ale prawdopodobnych warunków, takich jak dotkliwość i czas trwania, oraz okresy uwzględniane przy ocenie potrzeb w zakresie płynności firmy inwestycyjnej;
• d. wartość aktywów, które będą musiały zostać upłynnione w odpowiednich horyzontach czasowych; oraz
• e. czy rzeczywiste aktywa płynne, w tym jakość aktywów płynnych, odpowiadają ryzyku płynności firmy inwestycyjnej;
• f. dostępność i wielkość aktywów płynnych zapewnianych przez uczestnika rozliczającego.

Właściwe organy powinny ocenić zdolność firm inwestycyjnych będących animatorami rynku do terminowego spieniężenia swoich aktywów płynnych w celu zaspokojen ia potrzeb w zakresie płynności w okresie warunków skrajnych. Właściwe organy powinny uwzględnić wszystkie następujące kryteria:

• a. czy firma inwestycyjna testuje swój dostęp do rynku poprzez dokonywanie okresowych transakcji sprzedaży lub repo;
• b. czy występują wysokie koncentracje, które mogą stanowić ryzyko błędnego uznania za aktywa płynn e ;
• c. czy aktywa płynne są łatwo dostępne i znajdują się pod kontrolą odpowiednich pracowników;
• d. czy denominacja aktywów płynnych jest zgodna z potrzebami w zakresie płynności z podziałem na waluty;
• e. czy firma inwestycyjna pożyczyła aktywa płynne, czy nie będzie nimi już dysponować w celu zaspokojenia wypływów w trudnych, ale prawdopodobnych warunkach, uwzględniając efekt netto transakcji; oraz
• f. wiarygodność przyznanych instrumentów wsparcia płynności, jeżeli są one wykorzystywane przez firmę inwestycyjną.

Ocena finansowania

Oceniając ryzyko płynności, właściwe organy powinny ocenić rozwiązania dotyczące finansowania firmy inwestycyjnej oraz stabilność źródeł finansowania zarówno w n ormalnych, jak i w trudnych, ale prawdopodobnych warunkach.

101

Właściwe organy powinny ocenić adekwatność profilu finansowania firmy inwestycyjnej, biorąc pod uwagę wszystkie poniższe kryteria:

• a. czy zobowiązania firmy inwestycyjnej są odpowiednio wypełniane za pomocą stabilnego finansowania;
• b. czy – w przypadku gdy firma inwestycyjna należy do grupy – istnieją regularne wewnątrzgrupowe przepływy płynności i czy są one usankcjonowane umowami i nadal obowiązują; oraz
• c. czy firma inwestycyjna ma dostęp do instrumentów kredytowych od instytucji kredytowej lub innego podmiotu należącego do grupy bądź do innych alternatywnych źródeł finansowania.

Właściwe organy powinny ocenić różnorodność źródeł finansowania. W ocenie należy uwzględnić, czy finansowanie jest zabezpieczone czy niezabezpieczone, np. poprzez wykorzystanie umów repo, rynków pożyczek papierów wartościowych, emisji długoterminowego zobowiązania na rynku publicznym i prywatnym, różnych krótkoterminowych instrumentów finansowania, takich jak pożyczki bankowe oraz, w stosownych przypadkach, różnych rynków regionalnych.

Właściwe organy powinny ocenić, czy potencjalne niedociągnięcia wynikające z profilu finansowania firmy inwestycyjnej, takie jak niedopasowanie wpływów i wypływów w rama ch działalności rynkowej przekraczające dopuszczalne granice lub nadmierna koncentracja źródeł finansowania, mogą prowadzić do ryzyka płynności. Właściwe organy powinny ocenić poziom uzależnienia firmy inwestycyjnej od poszczególnych źródeł finansowania w oparciu o usługi inwestycyjne, charakter i dostawcę środków finansowych.

Właściwe organy powinny rozważyć czynniki ograniczające stabilność finansowania w odniesieniu do cech zarówno aktywów, jak i pasywów.

Właściwe organy powinny oceniać ryzyko stabilności profilu finansowania firmy inwestycyjnej wynikające z koncentracji źródeł finansowania. Powinny one wziąć pod uwagę, czy kontrahenci firmy inwestycyjnej działają w pojedynkę czy są ze sobą powiązani, oraz inne ryzyko koncentracji, które może wpłynąć na dostęp firmy inwestycyjnej do finansowania w przyszłości. Ocena powinna dotyczyć wiarygodności alternatywnych strategii finansowania firmy inwestycyjnej oraz ich adekwatności w zakresie ochrony firmy.