6.3 Σχεδιασμός μετάβασης

Τα ιδρύματα θα πρέπει να κατανοούν την ευαισθησία τους σε κινδύνους ΠΚΔ, ιδίως σε κινδύνους περιβαλλοντικής μετάβασης και φυσικούς κινδύνους, στο πλαίσιο διαφόρων σεναρίων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που συνεπάγονται υψηλότερα επίπεδα φυσικού κινδύνου ή τη μη εύρυθμη μετάβαση. Τα ιδρύματα θα πρέπει να κατανοούν πώς τα διάφορα σενάρια μπορεί να επηρεάσουν τις προσπάθειες σχεδιασμού της μετάβασης.

Για τους σκοπούς της παρακολούθησης και της αντιμετώπισης των συγκεκριμένων περιβαλλοντικών κινδύνων που ενδέχεται να προκύψουν από τη διαδικασία προσαρμογής για την επίτευξη των κλιματικών και περιβαλλοντικών κανονιστικών στόχων των δικαιοδοσιών στις οποίες δραστηριοποιούνται, τα ιδρύματα θα πρέπει να επιλέγουν προσεκτικά τα σενάρια προβαίνοντας σε όλες τις ακόλουθες ενέργειες:

• α) να αξιολογούν τις πιθανές επιπτώσεις των στόχων της ΕΕ, των κρατών μελών και, κατά περίπτωση, τρίτων χωρών για τις διαδρομές μετάβασης, τουλάχιστον για επιλεγμένους τομείς που καθορίζονται με βάση την αξιολόγηση σημαντικότητας. Κατά τη διαδικασία αυτή, τα ιδρύματα θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις πιθανές διαδρομές που προκύπτουν από την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, το Ευρωπαϊκό Νομοθέτημα για το κλίμα, καθώς και από τις τελευταίες εκθέσεις και τα μέτρα που προβλέπονται από την Ευρωπαϊκή Επιστημονική Συμβουλευτική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή·
• β) να εξετάζουν επιστημονικά τεκμηριωμένα και επικαιροποιημένα σενάρια που προέρχονται από εθνικούς, ενωσιακούς ή διεθνείς οργανισμούς, όπως αναφέρεται στην παράγραφο 38·
• γ) να λαμβάνουν υπόψη τους εθελοντικούς ή βάσει κανονισμών επιβεβλημένους στόχους ή δεσμεύσεις του ιδρύματος όσον αφορά τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και την προσαρμογή σε αυτήν.

Η γεωγραφική αναφορά και ο βαθμός λεπτομέρειας, π.χ. όσον αφορά την περιφερειακή κατανομή, των σεναρίων και των διαδρομών που χρησιμοποιούν τα ιδρύματα θα πρέπει να είναι συναφείς με το επιχειρηματικό μοντέλο και τα ανοίγματά τους.

Το εύρος και η πολυπλοκότητα των σεναρίων που χρησιμοποιούνται από τα ιδρύματα θα πρέπει να είναι ανάλογα με το μέγεθος και την πολυπλοκότητά τους. Τα SNCI και άλλα μη μεγάλα ιδρύματα μπορούν να βασίζονται σε ένα απλουστευμένο σύνολο βασικών παραμέτρων και παραδοχών, συμπεριλαμβανομένων των κινδύνων, των υπό εξέταση χρονικών οριζόντων και της περιφερειακής κατανομής των επιπτώσεων. Τα μεγάλα ιδρύματα θα πρέπει να συγκρίνουν τα σχέδιά τους (συμπεριλαμβανομένων των τελικών και ενδιάμεσων στόχων) με βάση ένα σενάριο συμβατό με τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη στον 1,5°C σύμφωνα με τη συμφωνία του Παρισιού και με τον στόχο της επίτευξης κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050, όπως ορίζεται από το Ευρωπαϊκό Νομοθέτημα για το κλίμα.

Τα ιδρύματα θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα σενάρια και οι διαδρομές που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο των σχεδίων τους εφαρμόζονται με συνέπεια σε ολόκληρο τον οργανισμό και τους χρονικούς ορίζοντες που λαμβάνονται υπόψη, όπως κατά την εκπόνηση επιχειρηματικών στρατηγικών και τον καθορισμό βραχυπρόθεσμων, μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων στόχων. Τα ιδρύματα θα πρέπει να τεκμηριώνουν τη διαδικασία επιλογής σεναρίων, καθώς και τους λόγους για κάθε αλλαγή ή διαφορετική χρήση. Οι αποφάσεις για τη χρήση διαφορετικών σεναρίων για διαφορετικούς σκοπούς, καθώς και οι αποφάσεις για την τροποποίηση των σεναρίων θα πρέπει να αιτιολογούνται με σαφήνεια.

6.3.2. Χρονικοί ορίζοντες και ορόσημα

Τα ιδρύματα θα πρέπει να καθορίσουν ένα σύνολο διαφόρων χρονικών οριζόντων στο πλαίσιο των σχεδίων τους, οι οποίοι θα πρέπει να περιλαμβάνουν βραχυπρόθεσμο, μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα σχεδιασμού τουλάχιστον 10 ετών. Οι ρυθμίσεις που καταρτίζονται για την παρακολούθηση και την αντιμετώπιση των κινδύνων ΠΚΔ σε όλους τους χρονικούς ορίζοντες θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις αρχές που περιγράφονται στην παράγραφο 19.

Τα ιδρύματα θα πρέπει να καθορίζουν ορόσημα σε τακτά χρονικά διαστήματα για την παρακολούθηση και την αντιμετώπιση των κινδύνων ΠΚΔ που απορρέουν από τους βραχυπρόθεσμους, μεσοπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους κανονιστικούς στόχους των δικαιοδοσιών στις οποίες δραστηριοποιούνται. Οι στόχοι αυτοί περιλαμβάνουν τους στόχους της ΕΕ για μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 55 % έως το 2030 σε σύγκριση με το επίπεδο του 1990, καθώς και την επίτευξη καθαρών μηδενικών εκπομπών έως το 2050, άλλους ενδιάμεσους κλιματικούς στόχους που καθορίζονται από την ΕΕ ή, κατά περίπτωση, από την εθνική νομοθεσία, καθώς και στόχους που σχετίζονται με άλλους περιβαλλοντικούς παράγοντες, όπως η αποκατάσταση της φύσης¹⁹ ή η αποψίλωση των δασών²⁰ .

¹⁹ Κανονισμός (EE) 2024/1991 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2024, για την αποκατάσταση της φύσης και την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2022/869 (ΕΕ L, 2024/1991, 29.7.2024).

²⁰ Κανονισμός (ΕΕ) 2023/1115 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 31ης Μαΐου 2023, για τη διαθεσιμότητα στην αγορά της Ένωσης και την εξαγωγή από την Ένωση ορισμένων βασικών και παράγωγων προϊόντων που συνδέονται με την αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών, και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 995/2010 (ΕΕ L 150 της 9.6.2023, σ. 206).

Τα ιδρύματα θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι βραχυπρόθεσμοι, μεσοπρόθεσμοι και μακροπρόθεσμοι σκοποί και στόχοι αλληλεπιδρούν μεταξύ τους και είναι άρτια διαρθρωμένοι. Αυτό περιλαμβάνει τη διασφάλιση ότι οι μακροπρόθεσμοι στόχοι, όπως οι δεσμεύσεις για την επίτευξη καθαρών μηδενικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, μετουσιώνονται σε μεσοπρόθεσμες στρατηγικές (π.χ. μεσοπρόθεσμες τομεακές πολιτικές ή στόχοι ανάπτυξης για τους επιχειρηματικούς τομείς) και ότι οι βραχυπρόθεσμες χρηματοοικονομικές παράμετροι ή στόχοι (π.χ. δείκτες κερδοφορίας, κόστος κινδύνου, σημαντικοί δείκτες απόδοσης, σημαντικοί δείκτες κινδύνου, όρια κινδύνου, πλαίσια τιμολόγησης) χαρακτηρίζονται από συνοχή και συνέπεια με τους μεσοπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους στόχους.

6.3.3. Βάση της αξιολόγησης σημαντικότητας

Η διαδικασία σχεδιασμού της μετάβασης των ιδρυμάτων θα πρέπει να αποσκοπεί στη διαχείριση των σημαντικών κινδύνων ΠΚΔ, και ιδίως των κινδύνων περιβαλλοντικής μετάβασης και των φυσικών κινδύνων που εντοπίζονται βάσει αξιόπιστης, τακτικά επικαιροποιημένης αξιολόγησης σημαντικότητας των κινδύνων ΠΚΔ, η οποία διενεργείται σύμφωνα με την ενότητα 4.1. Τα ιδρύματα θα πρέπει να καθορίζουν ειδικές δράσεις για την παρακολούθηση και την αντιμετώπιση των σημαντικών κινδύνων ΠΚΔ που προκύπτουν από ανοίγματα, χαρτοφυλάκια, καθώς και από τις οικονομικές δραστηριότητες και τις παραγωγικές ικανότητες που χρηματοδοτούνται, οι οποίες ενδέχεται να είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στη διαδικασία προσαρμογής της οικονομίας προς την επίτευξη των εφαρμοστέων νομικών και κανονιστικών στόχων που σχετίζονται με παράγοντες ΠΚΔ.

6.3.4. Δείκτες μέτρησης

Τα ιδρύματα θα πρέπει να χρησιμοποιούν διάφορους δείκτες μέτρησης, συμπεριλαμβανομένων δεικτών που λαμβάνουν υπόψη τη μελλοντική διάσταση ( forward looking ), προκειμένου να υποστηρίζουν τον καθορισμό στόχων και να προωθούν και να παρακολουθούν την εφαρμογή των σχεδίων τους.

Για τον σκοπό του καθορισμού στόχων, τα ιδρύματα θα πρέπει να χρησιμοποιούν ένα σύνολο δεικτών και συστημάτων μέτρησης λαμβάνοντας υπόψη εκείνους που περιλαμβάνονται στην παράγραφο 81. Τα ιδρύματα θα πρέπει να καθορίζουν, λαμβάνοντας υπόψη τις επιχειρηματικές στρατηγικές τους και τη διάθεση ανάληψης κινδύνου, ποιους άλλους δείκτες μέτρησης με βάση τον κίνδυνο και δείκτες που λαμβάνουν υπόψη τη μελλοντική διάσταση ( forward looking ), καθώς και στόχους θα συμπεριλάβουν στα σχέδιά τους με σκοπό την παρακολούθηση και την αντιμετώπιση των κινδύνων ΠΚΔ. Η διαδικασία αυτή περιλαμβάνει την αξιολόγηση, τον υπολογισμό και τη χρήση δεικτών μέτρησης για την αξιολόγηση των οικονομικών επιπτώσεων του σχεδιασμού της μετάβασης στην επιχειρηματική δραστηριότητα και το προφίλ κινδύνου των ιδρυμάτων βραχυπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, μεταξύ άλλων με τη μέτρηση του αντίκτυπου που έχει ο σχεδιασμός της μετάβασης στις οικονομικές επιδόσεις, τις πηγές εσόδων, την κερδοφορία και το επίπεδο κινδύνου των χαρτοφυλακίων.

Όταν λείπουν τα δεδομένα που απαιτούνται για τον υπολογισμό των δεικτών μέτρησης και την υποστήριξη του καθορισμού των στόχων, τα ιδρύματα θα πρέπει να ακολουθούν τα βήματα που περιγράφονται στις παραγράφους 26, 27 και 29.

Τα SNCI και άλλα μη μεγάλα ιδρύματα μπορούν να βασίζονται σε μικρότερο εύρος δεικτών για τη χρήση συστημάτων μέτρησης και τον καθορισμό στόχων και να καταρτίζουν σε μεγαλύτερο βαθμό ποιοτικούς στόχους.

Ενώ τα ιδρύματα θα πρέπει να χρησιμοποιούν τουλάχιστον έναν συνδυασμό δεικτών μέτρησης σχετικά με τους κινδύνους που σχετίζονται με το κλίμα, θα πρέπει να λάβουν μέτρα για να συμπεριλάβουν σταδιακά δείκτες μέτρησης που υποστηρίζουν την αξιολόγηση κινδύνων και τη στρατηγική καθοδήγηση σε σχέση με την έκθεση των ιδρυμάτων σε περιβαλλοντικούς κινδύνους, εκτός των κινδύνων που σχετίζονται με το κλίμα, και τη διαχείριση αυτών, π.χ. κίνδυνοι που απορρέουν από την υποβάθμιση των οικοσυστημάτων και την απώλεια της βιοποικιλότητας και την πιθανή αντανακλαστική επιρροή τους με τους κινδύνους που σχετίζονται με το κλίμα, καθώς και τους κοινωνικούς και σχετικούς με τη διακυβέρνηση κινδύνους.