4.8 Toepassing van programma’s voor stresstesten

Als onderdeel van ICAAP en ILAAP moeten instellingen ervoor zorgen dat ze over voldoende kapitaal en liquide middelen beschikken om de risico’s te dekken waaraan instellingen blootgesteld worden, of kunnen blootgesteld worden, en moeten ze zorgen voor de gepaste allocatie van kapitaal en liquide middelen tussen de entiteiten van een instelling gedurende de economische cyclus. Deze beoordeling moet weerspiegeld worden in de kapitaal- en liquiditeitsplannen die instellingen bij de bevoegde autoriteiten moeten indienen als onderdeel van hun ICAAP- en ILAAP-informatie en als onderdeel van de risicobeoordeling op groepsniveau en liquiditeitsprofielen.

Bovendien moeten instellingen door middel van stresstesten de betrouwbaarheid van hun kapitaalplannen in stressomstandigheden beoordelen om ervoor te zorgen dat ze voldoen aan de op hen van toepassing zijnde kapitaalvereisten. Een evaluatie van de betrouwbaarheid van kapitaalplannen in stressomstandigheden moet rekening houden met de ernst en de kans van voorkomen van scenario’s. Instellingen moeten ook de betrouwbaarheid van hun liquiditeitsplannen testen om ervoor te zorgen dat ze in stressomstandigheden op vervaldatum kunnen voldoen aan hun verplichtingen. Instellingen moeten het niveau van overdraagbaarheid van kapitaal en liquide middelen in stressomstandigheden beoordelen en rekening houden met alle mogelijke belemmeringen, waaronder op juridisch, organisatorisch en operationeel vlak. Instellingen moeten in voorkomend geval erkennen dat bepaalde elementen van kapitaalvereisten, en liquiditeitsbuffers kunnen gebruikt worden in stressomstandigheden (bijvoorbeeld elementen van de gecombineerde buffervereisten, zoals gedefinieerd in Hoofdstuk 4 van Titel VII van Richtlijn 2013/36/EG).

Naast de algemene vereisten ten aanzien van programma’s voor stresstesten van instellingen toegelicht in deze richtsnoeren dienen stresstesten met het oog op ICAAP/ILAAP te voldoen aan de volgende specifieke vereisten:

• a) instellingen moeten alle materiële risicocategorieën (en subcategorieën) aan bod laten komen waaraan de instellingen zijn blootgesteld ten aanzien van activa en verplichtingen op en buiten balans in verband met alle portefeuille of sectoren/geografische regio’s van materieel belang, inclusief relevante gestructureerde entiteiten;
• b) een reeks scenario’s moet worden overwogen, waaronder ten minste een ongunstig economisch scenario dat ernstig, maar aanneembaar is, zoals een ernstige economische vertraging en/of een idiosyncratische schok voor de liquiditeit binnen de hele markt;
• c) stresstesten voor ICAAP en ILAAP moeten uitgevoerd worden door middel van uitvoerige stresstesten binnen de hele instelling en ze moeten alle entiteiten weergeven waarvoor ICAAP en ILAAP vereist zijn;
• d) stresstesten voor ICAAP en ILAAP moeten dezelfde toekomstgerichte periode dekken als respectievelijk de ICAAP en ILAAP van de instelling, en ze moeten ten minste even regelmatig bijgewerkt worden als de ICAAP en de ILAAP; stresstesten voor ICAAP moeten een periode dekken van ten minste twee jaar.

Stresstesten voor ICAAP en ILAAP moeten in overeenstemming zijn met de risicobereidheid en de algemene strategie (d.w.z. Inclusief de bedrijfsstrategie) van de instelling. Instellingen moeten een duidelijk verband aantonen tussen hun risicobereidheid, hun bedrijfsstrategie, en hun stresstesten voor ICAAP en ILAAP. In het bijzonder moeten instellingen hun kapitaal-en liquiditeitsplannen en alle interne kapitaalplanning beoordelen, inclusief kapitaalbuffers door het management, in overeenstemming met hun geformuleerde risicobereidheid en strategie, en algemene interne kapitaalbehoeften, en ze moeten hun liquiditeitsposities terug opbouwen na het benutten van liquiditeitsbuffers om te voldoen aan hun verplichtingen tijdens een stressperiode.

Bovendien moeten instellingen in hun stresstesten voor ICAAP hun vermogen beoordelen om in stressomstandigheden hoger te blijven dan de wettelijke en toezichthoudende kapitaalvereisten (bijvoorbeeld totale SREP kapitaalvereisten - TSCR).

Bij het uitvoeren van stresstesten voor solvabiliteit met het oog op ICAAP moeten instellingen ook rekening houden met de impact van scenario’s op de hefboomratio van de instelling en in aanmerking komende verplichtingen aangehouden met het oog op de minimumvereisten voor in aanmerking komende verplichtingen (MREL).

Sstresstesten van toezichthouders uitgevoerd in overeenstemming met Artikel 100 van Richtlijn 2013/36/EG of de scenario’s of veronderstellingen opgelegd aan een instelling als gevolg van toezichthoudende evaluaties en beoordelingen van de eigen stresstesten van instellingen mogen niet beschouwd worden als een vervanging van de verplichtingen van instellingen om stresstesten uit te voeren als onderdeel van hun ICAAP’s en ILAAP’s.

4.8.2 Beheersmaatregelen

Instellingen moeten geloofwaardige beheersmaatregelen identificeren die de resultaten van stresstesten aanpakken om te zorgen voor hun aanhoudende solvabiliteit doorheen het stressscenario.

Instellingen moeten een brede waaier van beheersmaatregelen overwegen (inclusief binnen de noodfinancieringsplannen) ten aanzien van een reeks van aanneembare stressomstandigheden met een nadruk op ten minste één ernstig, maar aanneembaar scenario.

Om de mogelijke respons op een stresssituatie te beoordelen moeten instellingen de geloofwaardige maatregelen identificeren die het meest relevant zijn en bepalen wanneer ze deze zouden moeten treffen. Instellingen moeten rekening houden met het feit dat sommige beheersmaatregelen onmiddellijk vereist zijn en dat andere afhangen van het feit of specifieke gebeurtenissen zich voordoen. In dat laatste geval moeten duidelijk afgebakende triggers voor maatregelen op voorhand worden geïdentificeerd. Beheersmaatregelen moeten in overeenstemming zijn met geformuleerde strategieën en beleid, bijvoorbeeld in de context van geformuleerd dividendbeleid.⁷ Instellingen moeten een conservatieve houding aannemen ten aanzien van hun vermogen om verzachtende beheersmaatregelen te treffen, daarbij de mogelijke impact van de stressscenario’s op andere markten erkennen.

⁷ Zie bijvoorbeeld Artikel 141 CRD (maximaal uitkeerbaar bedrag).

Instellingen moeten hun kwalitatieve en kwantitatieve impact van de stress voor en na de verzachtende beheersmaatregelen toelichten. De impact voor beheersmaatregelen dient veronderstellingen over strategie, groei en daaraan gekoppelde inkomsten te omvatten, maar mag geen beheersmaatregelen omvatten die niet beschikbaar zouden zijn bij een stressgebeurtenis, zoals liquidatie van een divisie of het bijeenbrengen van kapitaal.

Aanvaardbare beheersmaatregelen zullen onderworpen worden aan richtsnoeren en oordelen van bevoegde autoriteiten, en kunnen het volgende omvatten:

• a) de beoordeling van interne risicobereidheid en risicolimieten;
• b) de beoordeling van het gebruik van risicobeperkingstechnieken;
• c) de revisie van beleidslijnen, zoals het beleid ten aanzien van liquiditeit en financiering of kapitaaltoereikendheid;
• d) de vermindering van uitkering aan aandeelhouders;
• e) de wijzigingen van de algemene strategie en bedrijfsplan en risicobereidheid; en
• f) het bijeenbrengen van kapitaal of financiering.

Verwachte beheersmaatregelen die verschillen per scenario en die aangepast zijn aan de ernst van het scenario moeten gedocumenteerd worden. Instellingen moeten rekening houden met de vermindering van de efficiëntie als gevolg van extreem ernstige stresssituaties. In de informatie over ICAAP en ILAAP moeten instellingen aan de bevoegde autoriteiten ook toelichting geven over beheersmaatregelen die reeds werden getroffen op grond van de resultaten van stresstesten.