Część składowa Metoda Ukierunkowanie

W celu pomiaru i monitorowania IRRBB instytucje powinny stosować co najmniej jedną miarę bazującą na dochodach i co najmniej jedną metodę pomiaru wartości ekonomicznej, które łącznie uwzględniają wszystkie składniki IRRBB. Duże instytucje prowadzące działalność transgraniczną, w szczególności instytucje należące do kategorii 1 i 2 określonych w wytycznych w sprawie SREP, oraz instytucje o złożonych lub zaawansowanych modelach biznesowych powinny stosować wiele metod pomiarowych, jak określono szczegółowo w załączniku II.

4.4.3 Scenariusze szokowe dla ryzyka stopy procentowej w bieżącym zarządzaniu

Instytucje powinny regularnie — co najmniej raz na kwartał lub częściej w okresach większej zmienności stóp procentowych lub wyższych poziomów IRRBB — dokonywać pomiaru swojej ekspozycji na IRRBB pod kątem zmian wartości ekonomicznej i dochodów w ramach różnych scenariuszy szokowych dla ryzyka stopy procentowej w celu stwierdzenia potencjalnych zmian poziomu i kształtu krzywych dochodowości dla stopy procentowej oraz pod kątem zmian relacji między różnymi stopami procentowymi (tj. ryzyka bazowego).

Instytucje powinny również rozważyć, czy stosować podejście oparte na warunkowym czy bezwarunkowym modelowaniu przepływów pieniężnych. Większe i bardziej złożone instytucje, w szczególności instytucje należące do kategorii 1 i 2 określonych w wytycznych w sprawie SREP, powinny również uwzględnić scenariusze, w których oblicza się różne kształty stóp procentowych i w których niektóre założenia (np. dotyczące zachowania, udziału w ryzyku oraz wielkości i składu sumy bilansowej) same są funkcjami zmieniających się poziomów stóp procentowych.

Instytucje powinny oceniać ekspozycje w każdej walucie, w której posiadają pozycje. W przypadku istotnych ekspozycji walutowych scenariusze szokowe dla ryzyka stopy procentowej powinny być właściwe dla danej waluty oraz zgodne ze stosownymi cechami ekonomicznymi. Instytucje powinny uwzględniać w swoich wewnętrznych systemach pomiarowych możliwość sumowania IRRBB w różnych walutach. W przypadku gdy instytucje korzystają z założeń dotyczących zależności między stopami procentowymi w różnych walutach, powinny posiadać niezbędny poziom umiejętności i doświadczenia w tym zakresie. Instytucje powinny uwzględniać wpływ założeń dotyczących zależności pomiędzy stopami procentowymi w różnych walutach.

Dokonując wyboru scenariuszy szokowych dla ryzyka stopy procentowej, instytucje powinny uwzględnić, co następuje:

• a) Ich wewnętrznie opracowane scenariusze szokowe dla ryzyka stopy procentowej powinny być proporcjonalne do charakteru, skali i złożoności ich działalności oraz ich p rofilu ryzyka, z uwzględnieniem nagłych i stopniowych, równoległych i nierównoległych przesunięć i zmian krzywych dochodowości. Scenariusze powinny opierać się na zmianach i zachowaniach stóp procentowych w przeszłości, a także na symulacjach przyszłych konfiguracji stóp procentowych.
• b) Scenariusze stóp procentowych, które odzwierciedlają zmiany w relacjach między najważniejszymi stopami rynkowymi w celu uwzględnienia ryzyka bazowego.
• c) Sześć zalecanych scenariuszy szokowych dla ryzyka stopy procentowej, określonych w załączniku III.
• d) Wszelkie dodatkowe scenariusze szokowe dla ryzyka stopy procentowej wymagane przez organy nadzoru.

W przypadku niskich poziomów stóp procentowych instytucje powinny również uwzględniać ujemne scenariusze stopy procentowej oraz możliwość asymetrycznego wpływu ujemnych stóp procentowych na ich instrumenty wrażliwe na zmiany stóp procentowych.

Wyniki scenariuszy szokowych powinny być brane pod uwagę podczas podejmowania decyzji na odpowiednim szczeblu zarządzania. Obejmuje to decyzje strategiczne lub biznesowe, alokację kapitału wewnętrznego oraz decyzje w zakresie zarządzania ryzykiem podejmowane przez organ zarządzający lub jego przedstawicieli. Wyniki należy również wziąć pod uwagę podczas ustalania i dokonywania przeglądu polityki i ograniczeń dotyczących IRRBB. 4.4.4 Scenariusze warunków skrajnych dotyczące stopy procentowej

Testy warunków skrajnych dla IRRBB należy uwzględnić w procesie ICAAP, w ramach którego instytucje powinny przeprowadzać rygorystyczne, perspektywiczne testy warunków skrajnych, pozwalające określić potencjalny, niekorzystny wpływ poważnych zmian warunków rynkowych na ich kapitał lub dochody, w tym poprzez zmiany zachowania ich klientów. Testy warunków skrajnych dla IRRBB powinny zostać włączone do ogólnych ram testów warunków skrajnych przeprowadzanych przez instytucje, łącznie z odwrotnymi testami warunków skrajnych, oraz powinny być proporcjonalne do charakteru, wielkości i złożoności instytucji oraz ich działalności i ogólnego profilu ryzyka.

Testy warunków skrajnych dla IRRBB powinny być przeprowadzane regularnie, co najmniej raz w roku i częściej w okresach większej zmienności stóp procentowych lub wyższych poziomów IRRBB.

Ramy testów warunków skrajnych dla IRRBB powinny obejmować jasno określone cele, scenariusze dostosowane do działalności i ryzyka instytucji, dobrze udokumentowane założenia i solidne metody.

W ramach testów warunków skrajnych na poziomie całego przedsiębiorstwa należy obliczać interakcje IRRBB z innymi kategoriami ryzyka (np. ryzykiem kredytowym, ryzykiem utraty płynności, ryzykiem rynkowym) oraz wszelkie istotne skutki wtórne.

Instytucje powinny przeprowadzać odwrotne testy warunków skrajnych w celu wskazania

• (i) scenariuszy stopy procentowej, które mogą poważnie zagrozić kapitałowi i dochodom instytucji; oraz (ii) obszarów podatności na zagrożenia wynikającej ze strategii w zakresie zabezpieczeń instytucji i potencjalnych reakcji behawioralnych ich klientów.

Przy badaniu podatności na zagrożenia w warunkach skrajnych instytucje powinny stosować większe i bardziej skrajne przesunięcia i zmiany stóp procentowych niż te stosowane do celów bieżącego zarządzania, w tym co najmniej:

• a) istotne zmiany relacji między kluczowymi stopami rynkowymi (ryzyko bazowe);
• b) nagłe i znaczne przesunięcia krzywej dochodowości (równoległe i nierównoległe);
• c) zestawienia kluczowych założeń dotyczących zachowania klas aktywów i zobowiązań;
• d) zmiany podstawowych założeń dotyczących korelacji stóp procentowych;
• e) istotne zmiany bieżących warunków rynkowych i warunków makroekonomicznych oraz środowiska konkurencyjnego i gospodarczego, a także ich możliwy rozwój; oraz
• f) konkretne scenariusze odnoszące się do indywidualnego modelu biznesowego i profilu danej instytucji.

Wyniki scenariuszy warunków skrajnych należy brać pod uwagę podczas podejmowania decyzji na odpowiednim szczeblu zarządzania. Obejmuje to decyzje strategiczne lub biznesowe, alokację kapitału wewnętrznego oraz decyzje w zakresie zarządzania ryzykiem podejmowane przez organ zarządzający lub jego przedstawicieli. Wyniki należy również wziąć pod uwagę podczas ustalania i dokonywania przeglądu polityki i ograniczeń dotyczących IRRBB.

4.4.5 Założenia dotyczące pomiaru

Dokonując pomiaru IRRBB, instytucje powinny w pełni zrozumieć i udokumentować najważniejsze założenia dotyczące zachowania i modelowania. Założenia te należy dostosować do strategii biznesowych i regularnie weryfikować.

Instytucje powinny – z arówno w odniesieniu do wartości ekonomicznej, jak i miar IRRBB opartych na dochodach – wziąć pod uwagę założenia przyjęte na potrzeby kwantyfikacji ryzyka w odniesieniu do co najmniej następujących obszarów:

• a) możliwości skorzystania z opcji stopy procentowej (automatycznych lub behawioralnych) zarówno przez instytucję, jak i jej klienta, w ramach konkretnych scenariuszy szokowych dla ryzyka stopy procentowej i scenariuszy warunków skrajnych;
• b) traktowanie sald i przepływów odsetek wynikających z depozytów NMD;
• c) traktowanie depozytów terminowych z ryzykiem wcześniejszego wykupu;
• d) traktowanie kredytów o stałym oprocentowaniu i zobowiązań z tytułu kredytów o stałym oprocentowaniu;
• e) traktowanie kapitału własnego w ramach wewnętrznych miar wartości ekonomicznej;
• f) skutki stosowania praktyk księgowych dla pomiaru IRRBB, w szczególności pod względem efektywności rachunkowości zabezpieczeń.

Ponieważ warunki rynkowe, otoczenie konkurencyjne i strategie z czasem zmieniają się, instytucje powinny dokonywać przeglądu istotnych założeń dotyczących pomiaru co najmniej raz do roku albo częściej w przypadku szybko zmieniających się warunków rynkowych.

• a) Założenia behawioralne dla rachunków z wbudowaną możliwością wyboru (opcją) po stronie klienta