8.1 Ogólne zasady ram monitorowania ryzyka kredytowego

Instytucje powinny posiadać stabilne i skuteczne ramy monitorowania, wspierane adekwatną infrastrukturą danych w celu zapewnienia, aby informacje dotyczące ich ekspozycji na ryzyko kredytowe, kredytobiorców i zabezpieczenia były odpowiednie i aktualne, a także aby sprawozdawczość zewnętrzna była wiarygodna, kompletna, aktualna i terminowa.

Ramy monitorowania po winny umożliwić instytucjom zarządzanie ekspozycjami na ryzyko kredytowe i ich monitorowanie stosownie do apetytu na ryzyko kredytowe, strategii, zasad postępowania i procedur dla portfela oraz – w stosownych i istotnych przypadkach – na poziomie indywidua lnych ekspozycji.

Instytucje powinny zapewnić, aby ramy monitorowania ryzyka kredytowego były ściśle określone i udokumentowane, wpisane w ramy zarządzania ryzykiem i kontroli obowiązujące w instytucjach, a także pozwalały na śledzenie wszystkich ekspozycji kredytowych przez cały cykl ich życia.

Przy opracowywaniu i wdrażaniu ram monitorowania ryzyka kredytowego instytucje powinny uwzględnić następujące elementy:

• a. ramy i infrastruktura danych zapewniają zdolność do gromadzenia i automatycznego przetwarz ania danych dotyczących ryzyka kredytowego bez zbędnej zwłoki i w ograniczonym stopniu zależnego od procesów ręcznych;
• b. ramy i infrastruktura danych pozwalają na generowanie szczegółowych danych na temat ryzyka, które są spójne i wykorzystywane przez instytucję do celów zarządzania ryzykiem własnym, ale spełniają również wymogi właściwych organów na potrzeby regularnej sprawozdawczości ostrożnościowej i statystycznej, a także na potrzeby nadzorczych testów warunków skrajnych i zarządzania kryzysowego;
• c. ramy i infrastruktura danych zapewniają skuteczne monitorowanie wszystkich ekspozycji kredytowych i zabezpieczeń oraz pozwalają na śledzenie procesu decyzyjnego związanego z kredytem;
• d. ramy i infrastruktura danych zapewniają, aby instytucje utrzymywały odpowiedni e szeregi czasowe sprawozdawczości dotyczącej aktualnych ekspozycji, nowych rodzajów pożyczek oraz wskaźników wczesnego ostrzegania w horyzoncie planowania ryzyka kredytowego.

Proces monitorowania powinien opierać się na zasadzie działań następczych służących wspieraniu i uzyskiwaniu regularnej i opartej na informacji pętli informacji zwrotnej, co pozwala uzyskać wiedzę na potrzeby ustalenia/przeglądu apetytu na ryzyko kredytowe, zasad postępowania i limitów.

Ramy monitorowania ryzyka kredytowego powinny obejmować:

• a. dotychczasowe płatności dokonywane przez kredytobiorcę, w tym wszelkie odstępstwa od wymogów um ów kredytu , w tym płatności opóźnione, niedokonane lub częściowe;
• b. ryzyko kredytowe związane zarówno z kredytobiorcą, jak i transakcją w związku z:
• i. indyw idualną ekspozycją kredytową i stratą z tytułu niewykonania zobowiązania – jeżeli dotyczy;
• ii. indywidualnymi kredytobiorcami, w tym – w stosownych przypadkach – wartością ich ekspozycji, prawdopodobieństwem niewykonania zobowiązania i ratingiem kredytowym;
• iii. grupą powiązanych klientów;
• iv. portfelem;
• c. ryzyko kredytowe w podziale na położenie geograficzne i sektor gospodarki o największym stopniu ekspozycji – jeżeli dotyczy;
• d. utrat ę wartości, odwrócenie odpisów z utraty wartości, odpis y aktualizując e i inne decyzje dotycząc e korekty wartości w odniesieniu do ekspozycji kredytowej.

Ramy monitorowania i infrastruktura danych powinny umożliwiać instytucjom śledzenie procesu decyzyjnego związanego z kredytem, w tym monitorowanie i sprawozdawczość w odniesieniu do wszystkich decyzji kredytowych, wyjątków od polityki kredytowej oraz eskalacji do decydenta kredytowego wyższego szczebla. W tym celu w ramach monitorowania instytucje powinny zapewnić wdrożenie i stosowanie odpowiednich kluczowych wskaźników ryzyka właściwych dla danego rodzaju aktywów lub portfela, aby w ten sposób ustalić bieżący zmieniający się profil ryzyka kredytowego portfela i instytucji.

Instytucje powinny zapewnić, aby ramy monitorowania ryzyka kredytowego i infrastruktura danych umożliwiały również uzyskanie jednolitego obrazu klienta.

W ramach monitorowania ryzyka kredytowego i sprawozdawczości w tym zakresie instytucje powinny określić odpowiednie czynniki kształtujące zagregowane ryzyko kredytowe, a także ryzyko kredytowe w swoich portfelach i subportfelach, uwzględniając czynniki makroekonomiczne (w tym demografi czne ) oraz fakt, że czynniki kształtujące ryzyko kredytowe mogą się zmieniać w czasie. Czynniki kształtujące ryzyko kredytowe należy mierzyć, analizować i monitorować, a komórka ds. zarządzania ryzykiem kredytowym powinna regularnie zgłaszać wyniki analizy organowi zarządzającemu.

Monitorując ryzyko kredytowe, instytucje powinny dysponować odpowiednimi metodykami i praktykami, pozwalającymi na agregację ekspozycji na ryzyko kredytowe w liniach biznesowych, portfelach, subportfelach, produktach, branżach i segmentach geograficznych oraz umożliwiającymi rozpoznanie koncentracji ryzyka kredytowego. Instytucje powinny zapewnić, aby dane dotyczące ryzyka kredytowego i infrastruktura danych spełniały następujące wymogi:

• a. szczegółowość i zakres pozwala tak, aby obejmowały wszystki e istotn e czynniki ryzyka
• – powinno to umożliwić między innymi pogrupowanie ekspozycji pod względem podobnej charakterystyki w zakresie ryzyka kredytowego, np. według sektora i nstytucjonalnego, do którego należy kredytobiorca, przeznaczenia transakcji i położenia geograficznego kredytobiorcy/zabezpieczenia, tak aby umożliwić całościową analizę, która pozwala na określenie ekspozycji podmiotu na takie istotne czynniki ryzyka;
• b. dok ładność, integralność, wiarygodność i aktualność danych;
• c. spójność, wykorzystani e powszechnych źródeł informacji i jednolitych definicji pojęć zastosowanych na potrzeby zarządzania ryzykiem kredytowym i – w miarę możliwości
• – rachunkowości;
• d. identyfikowalność w celu umożliwienia ustalenia źródła informacji.

Instytucje powinny zapewnić, aby wskaźniki operacyjne związane z zarządzaniem ryzykiem kredytowym były dostosowane do profilu kredytowego i stosowane w sposób proporcjonalny. Obejmuje to wszelkie zmiany definicji bazowych wskaźników związanych z udzielaniem kredytów, istotne zmiany skal ratingowych lub systemów, jak również zasad postępowania /ram w zakresie ryzyka kredytowego, które pomagają zdefiniować/zmierzyć ryzyko kredytowe, a także zmiany warunków produktu służące uniknięciu naruszeń polityki lub wyjątków.