6. Επαρκείς γνώσεις, δεξιότητες και πείρα

Τα μέλη του διοικητικού οργάνου θα πρέπει να ενημερώνονται και να κατανοούν την επιχειρηματική δραστηριότητα του ιδρύματος και τους κινδύνους που αυτό αναλαμβάνει, σε επίπεδο ανάλογο των αρμοδιοτήτων τους. Στο πλαίσιο αυτό περιλαμβάνεται η επαρκής κατανόηση των τομέων για τους οποίους ένα μεμονωμένο μέλος δεν είναι άμεσα αρμόδιο αλλά είναι συλλογικά υπεύθυνο από κοινού με τα υπόλοιπα μέλη του διοικητικού οργάνου.

Τα μέλη του διοικητικού οργάνου θα πρέπει να κατανοούν σαφώς τις ρυθμίσεις διακυβέρνησης του ιδρύματος, τον αντίστοιχο ρόλο και τις ευθύνες τους και, κατά περίπτωση, τη δομή του ομίλου και πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων που ενδέχεται να προκύψουν εξ αυτής. Τα μέλη του διοικητικού οργάνου θα πρέπει να είναι σε θέση να συμβάλλουν στην τήρηση κατάλληλης νοοτροπίας, εταιρικών αξιών και συμπεριφοράς εντός του διοικητικού οργάνου και του ιδρύματος¹¹ .

¹¹ Βλέπε επίσης τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΑΤ σχετικά με την εσωτερική διακυβέρνηση: https://www.eba.europa.eu/regulation -and-policy/internal-governance

Με την επιφύλαξη της ενσωμάτωσης της οδηγίας 2015/849/EΕ στην εθνική νομοθεσία, το μέλος του διοικητικού οργάνου που ορίζεται ως υπεύθυνος για την εφαρμογή των νόμων, των κανονισμών και των διοικητικών διατάξεων που είναι αναγκαίες για τη συμμόρφωση με την οδηγία (ΕΕ) 2015/849¹² θα πρέπει να έχει καλή γνώση, δεξιότητες και σχετική πείρα για τον εντοπισμό και την αξιολόγηση των κινδύνων νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες/ χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, καθώς και για πολιτικές, συστήματα ελέγχου και διαδικασίες για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. Το πρόσωπο αυτό θα πρέπει να αντιλαμβάνεται επαρκώς τον βαθμό στον οποίο το επιχειρηματικό μοντέλο του ιδρύματος εκτίθεται στους κινδύνους νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες/ χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.

¹² Ο ορισμός μέλους του διοικητικού οργάνου ως υπευθύνου για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες έχει σκοπό τον καταμερισμό των καθηκόντων και δεν θίγει ούτε την τελική ευθύνη που υπέχει το διοικητικό όργανο υπό την εκτελεστική του αρμοδιότητα στο πλαίσιο της καθημερινής διαχείρισης του ιδρύματος, ούτε την ευθύνη που αυτό υπέχει για όλες τις δραστηριότητες του ιδρύματος.

Εν προκειμένω, κατά την αξιολόγηση της επάρκειας των γνώσεων, των δεξιοτήτων και της πείρας θα πρέπει να εξετάζονται τα ακόλουθα:

• α. ο ρόλος και τα καθήκοντα της θέσης και οι απαιτούμενες ικανότητες·
• β. οι γνώσεις και οι δεξιότητες που έχουν αποκτηθεί μέσω της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της πρακτικής εμπειρίας·
• γ. η πρακτική και επαγγελματική πείρα που έχει αποκτηθεί σε προηγούμενες θέσεις· και
• δ. οι γνώσεις και οι δεξιότητες που έχουν αποκτηθεί και καταδεικνύονται από την επαγγελματική συμπεριφορά του μέλους του διοικητικού οργάνου.

Για τη δέουσα αξιολόγηση των δεξιοτήτων των μελών του διοικητικού οργάνου, τα ιδρύματα θα πρέπει να εξετάζουν το ενδεχόμενο χρήσης του ενδεικτικού καταλόγου σχετικών δεξιοτήτων που παρατίθεται στο παράρτημα II του παρόντος εγγράφου, λαμβανομένων υπόψη του ρόλου και των καθηκόντων της θέσης που καταλαμβάνει το μέλος του διοικητικού οργάνου.

Θα πρέπει δε να εξετάζεται το μορφωτικό επίπεδο και προφίλ του μέλους και το κατά πόσον σχετίζεται με τις τραπεζικές και χρηματοοικονομικές υπηρεσίες ή με άλλους σχετικούς τομείς. Ειδικότερα, η εκπαίδευση στους τομείς της τραπεζικής και των χρηματοοικονομικών, των οικονομικών, της νομικής, της λογιστικής, της ελεγκτικής, της διοίκησης, του ρυθμιστικού πλαισίου του χρηματοπιστωτικού τομέα, της τεχνολογίας των πληροφοριών και των ποσοτικών μεθόδων μπορεί γενικά να θεωρείται ότι είναι συναφής με τον τομέα των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών.

Η αξιολόγηση δεν θα πρέπει να περιορίζεται στους ακαδημαϊκούς τίτλους σπουδών του μέλους ή στην απόδειξη συγκεκριμένου χρόνου προϋπηρεσίας σε ίδρυμα. Θα πρέπει να διενεργείται διεξοδικότερη ανάλυση της πρακτικής πείρας του μέλους, καθώς οι γνώσεις και οι δεξιότητες που αποκτώνται από προηγούμενες θέσεις απασχόλησης εξαρτώνται από τη φύση, την κλίμακα και την πολυπλοκότητα της επιχειρηματικής δραστηριότητας, καθώς και από τα καθήκοντα που ασκούσε το μέλος στο πλαίσιο αυτής.

Κατά την αξιολόγηση των γνώσεων, των δεξιοτήτων και της πείρας ενός μέλους του διοικητικού οργάνου, θα πρέπει να δίνεται προσοχή στη θεωρητική και πρακτική εμπειρία όσον αφορά τα ακόλουθα θέματα:

• α. τις τραπεζικές και τις χρηματοπιστωτικές αγορές·
• β. τις νομικές απαιτήσεις και το κανονιστικό πλαίσιο·
• γ. τον στρατηγικό σχεδιασμό και την κατανόηση της επιχειρηματικής στρατηγικής ή του επιχειρηματικού σχεδίου ενός ιδρύματος και την υλοποίηση αυτών·
• δ. τη διαχείριση κινδύνων (εντοπισμός, αξιολόγηση, παρακολούθηση, έλεγχος και μετριασμός των κύριων τύπων κινδύνων που αντιμετωπίζει ένα ίδρυμα, περιλαμβανομένων των κινδύνων και των παραγόντων κινδύνου που συνδέονται με το περιβάλλον, τη διακυβέρνηση και τις κοινωνικές συνθήκες)·
• ε. τη λογιστική και την ελεγκτική ·

στ. την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των ρυθμίσεων ενός ιδρύματος, τη διασφάλιση αποτελεσματικής διακυβέρνησης, εποπτείας και συστημάτων ελέγχου· και

• ζ. την ερμηνεία των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενός ιδρύματος, τον εντοπισμό των βασικών ζητημάτων επί τη βάσει των εν λόγω στοιχείων, και των κατάλληλων συστημάτων ελέγχου και μέτρων.

Τα μέλη του διοικητικού οργάνου υπό την εκτελεστική του αρμοδιότητα θα πρέπει να έχουν αποκτήσει επαρκή πρακτική και επαγγελματική πείρα υπηρετώντας στη θέση διευθυντικού στελέχους για εύλογο χρονικό διάστημα. Οι θέσεις σύντομης διάρκειας μπορούν να λαμβάνονται υπόψη στο πλαίσιο της αξιολόγησης, αλλά οι εν λόγω θέσεις δεν αποτελούν από μόνες τους επαρκές στοιχείο για να συναχθεί ότι το μέλος διαθέτει επαρκή πείρα. Κατά την αξιολόγηση της πρακτικής και επαγγελματικής πείρας που έχει αποκτηθεί από προηγούμενες θέσεις, θα πρέπει να εξετάζονται με ιδιαίτερη προσοχή τα ακόλουθα στοιχεία:

• α. η φύση της διοικητικής θέσης που κατείχε το μέλος και το ιεραρχικό επίπεδο της θέσης·
• β. η διάρκεια υπηρεσίας·
• γ. η φύση και η πολυπλοκότητα της επιχείρησης στην οποία το μέλος κατείχε τη θέση, συμπεριλαμβανομένης της οργανωτικής δομής της·
• δ. το εύρος των αρμοδιοτήτων, των εξουσιών λήψης αποφάσεων και των ευθυνών του μέλους·
• ε. οι τεχνικές γνώσεις που αποκτήθηκαν στο πλαίσιο της θέσης·

στ. ο αριθμός υφισταμένων.

Τα μέλη του διοικητικού οργάνου υπό την εποπτική του αρμοδιότητα θα πρέπει να είναι σε θέση να προβαίνουν σε εποικοδομητική αμφισβήτηση των αποφάσεων και να διασφαλίζουν την αποτελεσματική εποπτεία του διοικητικού οργάνου υπό την εκτελεστική του αρμοδιότητα. Οι επαρκείς γνώσεις, δεξιότητες και πείρα για την αποτελεσματική άσκηση της εποπτικής αρμοδιότητας μπορούν να έχουν αποκτηθεί στο πλαίσιο σχετικών ακαδημαϊκών ή διοικητικών θέσεων ή μέσω της διαχείρισης, της εποπτείας ή του ελέγχου χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων ή άλλων εταιρειών.