4.1 Ειδικές παρατηρήσεις για το εκάστοτε εργαλείο μεταβίβασης

Αν μια στρατηγική εξυγίανσης περιλαμβάνει το εργαλείο πώλησης δραστηριοτήτων, οι αρχές εξυγίανσης θα πρέπει να εκτιμούν, στο πλαίσιο του σχεδιασμού εξυγίανσης, τον κίνδυνο που απορρέει από την εκτέλεση πωλήσεων περιουσιακών στοιχείων και μετοχών⁵ και να εξετάζουν τη λιγότερο παρεμβατική συναλλαγή η οποία επιτυγχάνει σε βέλτιστο βαθμό τους στόχους εξυγίανσης σύμφωνα με τις παραγράφους 10 έως 15 .

⁵ Ως «πώληση μετοχών» νοείται η μεταβίβαση [όπως ορίζεται στο άρθρο 63 παράγραφος 1 στοιχείο γ) της οδηγίας 2014/59/ΕΕ] μέσων ιδιοκτησίας [όπως ορίζονται στο άρθρο 2 παράγραφος 1 σημείο 61) της οδηγίας 2014/59/ΕΕ] σε αποδέκτη [όπως ορίζεται στο άρθρο 2 παράγραφος 1 σημείο 80) της οδηγίας 2014/59/ΕΕ], ενώ ως «πώληση περιουσιακών στοιχείων» νοείται η μεταβίβαση [όπως ορίζεται στο άρθρο 63 παράγραφος 1 στοιχείο δ) της οδηγίας 2014/59/ΕΕ] περιουσιακών στοιχείων, δικαιωμάτων και/ή υποχρεώσεων σε αποδέκτη [όπως ορίζεται στο άρθρο 2 παράγραφος 1 σημείο 80) της οδηγίας 2014/59/ΕΕ].

Όσον αφορά τις πωλήσεις μετοχών, τα ιδρύματα θα πρέπει να αναλύουν τον τρόπο με τον οποίο η περίμετρος μεταβίβασης προσελκύει το ενδιαφέρον της αγοράς με δεδομένο τον στόχο να μεγιστοποιηθεί, στο μέτρο του δυνατού, η τιμή πώλησης για την περίμετρο μεταβίβασης, λαμβάνοντας υπόψη τον σχεδιασμό ανάκαμψης, συγκρίσιμες συναλλαγές, αναφορές για την αποτίμηση ή τις τάσεις της αγοράς. Τα ιδρύματα θα πρέπει, στη συνέχεια, να κοινοποιούν στις αρχές εξυγίανσης το αποτέλεσμα που προκύπτει από την εν λόγω ανάλυση, προκειμένου αυτές να το συνυπολογίσουν στην εκτίμηση της δυνατότητας μεταβίβασης που εκπονούν στο πλαίσιο του σχεδιασμού εξυγίανσης. Η εκτίμηση αυτή θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη, εφόσον διατίθενται, τις δραστηριότητες, το επιχειρηματικό μοντέλο, τις χρηματοοικονομικές επιδόσεις, τις πελατειακές σχέσεις, τους διαύλους διανομής και τη γεωγραφική κατανομή της περιμέτρου μεταβίβασης.

Όσον αφορά στις πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων, τα ιδρύματα θα πρέπει να αναλύουν τον βαθμό στον οποίο η περίμετρος μεταβίβασης προσελκύει το ενδιαφέρον της αγοράς, εξετάζοντας επιπρόσθετα στοιχεία τα οποία θα καθιστούσαν την περίμετρο πιο ελκυστική στον αγοραστή, συμπεριλαμβανομένων στοιχείων όπως μετρητά, λοιπά άμεσα ρευστοποιήσιμα περιουσιακά στοιχεία και εξυπηρετούμενα δάνεια. Τα ιδρύματα θα πρέπει, στη συνέχεια, να κοινοποιούν στις αρχές εξυγίανσης το αποτέλεσμα που προκύπτει από την εν λόγω ανάλυση, προκειμένου αυτές να το συνυπολογίσουν στην εκτίμηση της δυνατότητας μεταβίβασης που εκπονούν στο πλαίσιο του σχεδιασμού εξυγίανσης.

Σύμφωνα με την παράγραφο 11 των παρουσών κατευθυντήριων γραμμών, τα ιδρύματα θα πρέπει να συνδράμουν στην ανεύρεση διαθέσιμων ευκαιριών για βελτίωση του καθορισμού της περιμέτρου μεταβίβασης με στόχο να διευκολυνθεί η υλοποίηση της μεταβίβασης. Ειδικότερα, τα ιδρύματα θα πρέπει να εξετάζουν κατά πόσον η περίμετρος μεταβίβασης θα μπορούσε να απλοποιηθεί, προκειμένου να μειωθούν οι κίνδυνοι εκτέλεσης κατά την εξυγίανση. Τα ιδρύματα θα πρέπει επίσης να εξετάζουν επιλογές που να εφαρμόζονται στον καθορισμό της περιμέτρου μεταβίβασης, προκειμένου να βελτιστοποιείται η επιτυχής έκβαση της μεταβίβασης, όπως εγγυήσεις σε χαρτοφυλάκιο στοιχείων ενεργητικού [άρθρο 101 παράγραφος 1 στοιχείο α) της οδηγίας 2014/59/ΕΕ] ή απαλλαγές («carve - out») ορισμένων ανεπιθύμητων περιουσιακών στοιχείων, δικαιωμάτων και/ή υποχρεώσεων που δεν είναι απαραίτητα για τη συνέχιση των κρίσιμων λειτουργιών και/ή των βασικών επιχειρηματικών τομέων, αξιοποιώντας τον προσδιορισμό των επιμέρους μονάδων της περιμέτρου μεταβίβασης σύμφωνα με την παράγραφο 21.

Τα ιδρύματα θα πρέπει επίσης να αναλύουν την ικανότητα της αγοράς να απορροφήσει την περίμετρο μεταβίβασης, αξιολογώντας την ύπαρξη τρίτων επενδυτών με επαρκή κεφάλαια, στην περίπτωση των πιστωτικών ιδρυμάτων με πλεονάζον κεφάλαιο και/ή επαρκή πρόσβαση στην αγορά, προηγούμενη εμπειρία ως προς την ενσωμάτωση και την καταλληλότητα όσον αφορά στον ανταγωνισμό και σε θέματα στρατηγικής. Τα ιδρύματα θα πρέπει, στη συνέχεια, να κοινοποιούν τα αποτελέσματα της ανάλυσης αυτής στις αρχές εξυγίανσης.

Οι αρχές εξυγίανσης θα πρέπει να αξιοποιούν την άσκηση που περιγράφεται στις παραγράφους 18 και 25 των ανωτέρω κατευθυντήριων γραμμών, προκειμένου να εξετάζεται η δυνατότητα ύπαρξης διαφορετικών δυνητικών αγοραστών για διαφορετικά τμήματα της περιμέτρου μεταβίβασης σύμφωνα με τις σχετικές αγορές, η ικανότητα απορρόφησής τους ή η γεωγραφική κατανομή των δραστηριοτήτων, ώστε να μεγιστοποιούνται οι πιθανότητες επιτυχίας της στρατηγικής μεταβίβασης και να στηρίζεται η δυνατότητα εξυγίανσης. Κατά περίπτωση, σύμφωνα με το άρθρο 39 παράγραφος 1 της οδηγίας 2014/59/ΕΕ, οι αρχές εξυγίανσης θα πρέπει να εξετάζουν την υποδιαίρεση της περιμέτρου μεταβίβασης σε μονάδες για την καλύτερη προσαρμογή της στρατηγικής εξυγίανσης στις απρόβλεπτες συνθήκες της εξυγίανσης και τα διάφορα δυνητικά σενάρια που πρέπει να υποβληθούν σε προσομοίωση.

Στο μέτρο του δυνατού και για την περαιτέρω βελτίωση της δυνατότητας εξυγίανσης, τα ιδρύματα θα πρέπει να αναλύουν τις δυνητικές μεταβολές της περιμέτρου που θα μπορούσαν να ανακύψουν κατά την περαιτέρω εξέλιξη της επιχειρηματικής δραστηριότητας και τη μεταβαλλόμενη οικονομική κατάσταση, και να κοινοποιούν το αποτέλεσμα της ανάλυσης αυτής στις αρχές εξυγίανσης. Οι διαρθρωτικές αλλαγές και οι προβλέψιμες επιπτώσεις θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά το μέγιστο δυνατόν. Θα πρέπει να εξετάζεται, τουλάχιστον, ο αντίκτυπος των επιλογών ανάκαμψης στα περιουσιακά στοιχεία, στα δικαιώματα και/ή στις υποχρεώσεις που είναι επιλέξιμα για τη βασική (πρώτο επίπεδο) περίμετρο μεταβίβασης βάσει των παραγράφων 13 στοιχείο α, 19 και 20 ανωτέρω των παρουσών κατευθυντήριων γραμμών.

4.1.2 Μεταβατικό ίδρυμα

Οι αρχές εξυγίανσης θα πρέπει να εξετάζουν τους στόχους και τη στρατηγική εξόδου του μεταβατικού ιδρύματος, δεδομένου του υπό εξέταση σεναρίου, κατά τη διαμόρφωση της μεθοδολογίας για τον καθορισμό της περιμέτρου προς μεταβίβαση σε μεταβατικό ίδρυμα, με την επιφύλαξη των παραγράφων 10 έως 13 των παρουσών κατευθυντήριων γραμμών. Συγκεκριμένα, η βασική (πρώτο επίπεδο) περίμετρος μεταβίβασης δύναται να οριστεί με διαφορετικό τρόπο αν το μεταβατικό ίδρυμα ρυθμίζεται ώστε να υλοποιηθεί περαιτέρω ο διαχωρισμός εντός του ιδρύματος ή για τη συλλογή περιουσιακών στοιχείων, δικαιωμάτων και υποχρεώσεων από διαφορετικά ιδρύματα που υπόκεινται σε εξυγίανση σύμφωνα με το άρθρο 40 παράγραφος 1 της οδηγίας 2014/59/ΕΕ ή αν το μεταβατικό ίδρυμα πρόκειται να πωληθεί είτε συνολικά είτε τμηματικά σύμφωνα με το άρθρο 41 παράγραφος 2 της οδηγίας 2014/59/ΕΕ.

Τα ιδρύματα θα πρέπει να επικουρούν τις αρχές εξυγίανσης διενεργώντας προσομοιώσεις της δυνατότητας εφαρμογής [δυνάμει της παραγράφου 12 στοιχείο β) και της παραγράφου 15 των παρουσών κατευθυντήριων γραμμών] του ορισμού της περιμέτρου μεταβίβασης, παρέχοντας στήριξη στην αξιολόγηση του κινδύνου εκτέλεσης, μέσω της παροχής συμβουλών για τη δυνητική ενίσχυση της περιμέτρου μεταβίβασης και αξιολογώντας την προθυμία και την ικανότητα της αγοράς να απορροφήσει την περίμετρο μεταβίβασης. Τούτο συμβάλλει στη μεγιστοποίηση της εμπορευσιμότητας του μεταβατικού ιδρύματος εκ μέρους των αρχών εξυγίανσης και στην υποστήριξη της επιλογής του εργαλείου εξυγίανσης στα σχέδια εξυγίανσης.

Τα ιδρύματα θα πρέπει να αξιολογούν το προφίλ κινδύνου των επιλέξιμων περιουσιακών στοιχείων, των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων της περιμέτρου μεταβίβασης και να παρέχουν στήριξη στην αξιολόγηση που διενεργούν οι αρχές εξυγίανσης για τη συμβατότητά τους με τη βιωσιμότητα του μεταβατικού ιδρύματος, που αποσκοπεί στη συνέχιση της επιτέλεσης κρίσιμων λειτουργιών. Τέλος, το προφίλ κινδύνου (στο οποίο συμπεριλαμβάνονται οι πιστωτικοί κίνδυνοι, οι κίνδυνοι αγοράς ή οι λειτουργικοί κίνδυνοι) της περιμέτρου μεταβίβασης δεν θα πρέπει να θέτει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα του μεταβατικού ιδρύματος πριν αυτό υποβληθεί στη διαδικασία πώλησης.

Εάν το πιστωτικό ίδρυμα έχει σχεδιαστεί για τη στήριξη ενός μόνο ιδρύματος, το ίδρυμα θα πρέπει να παρέχει στήριξη στην αρχή εξυγίανσης κατά την αξιολόγηση της κεφαλαιακής θέσης και της κατάστασης ρευστότητας της περιμέτρου μεταβίβασης, μεριμνώντας ώστε η αξία των υποχρεώσεων, σύμφωνα με το άρθρο 40 παράγραφος 3 της οδηγίας 2014/59/ΕΕ, να μην υπερβαίνει την αξία των περιουσιακών στοιχείων που μεταβιβάζονται από το ίδρυμα υπό εξυγίανση ή παρέχονται από άλλες πηγές. Η αρχή εξυγίανσης θα πρέπει να εκτιμά τις επιπτώσεις της περιμέτρου μεταβίβασης στην κεφαλαιακή θέση και στην κατάσταση ρευστότητας του μεταβατικού ιδρύματος. Ομοίως, προκειμένου να εξασφαλίζεται η ισορροπημένη κατάσταση ρευστότητας του μεταβατικού ιδρύματος, το προφίλ ληκτότητας των περιουσιακών στοιχείων θα πρέπει να ευθυγραμμίζεται με τη ληκτότητα των υποχρεώσεων και να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στη στάθμιση του συνολικού επιτοκίου των υποχρεώσεων σε σύγκριση με το συνολικό επιτόκιο που απορρέει από τα περιουσιακά στοιχεία.

Για την περαιτέρω βελτίωση της δυνατότητας εξυγίανσης, τα ιδρύματα θα πρέπει να παρέχουν στήριξη στις αρχές εξυγίανσης για την αξιολόγηση των δυνητικών μεταβολών της περιμέτρου κατά παρόμοιο τρόπο με τις αρχές που διατυπώνονται στην παράγραφο 22 των παρουσών κατευθυντήριων γραμμών οι οποίες ενδέχεται να επηρεάσουν την περίμετρο μεταβίβασης όπως ορίζεται στις παραγράφους 13 στοιχείο α και 23 έως 26 των παρουσών κατευθυντήριων γραμμών.

Οι αρχές εξυγίανσης θα πρέπει να εξετάζουν τις συνθήκες υπό τις οποίες οι αναμεταβιβάσεις στο ίδρυμα είναι αναγκαίες και/ή επωφελείς σε σχέση με τη στρατηγική εξυγίανσης. Αυτό θα πρέπει να εφαρμόζεται στο επίπεδο της μονάδας περιμέτρου μεταβίβασης.

Οι αρχές εξυγίανσης θα πρέπει να εξετάζουν κατά πόσον είναι εφικτή η εκτέλεση πώλησης μετοχών στο πλαίσιο εφαρμογής του μεταβατικού ιδρύματος.

4.1.3 Εργαλείο διαχωρισμού περιουσιακών στοιχείων

Τα ιδρύματα, βασιζόμενα στις πληροφορίες που κοινοποιούνται από τις αρχές εξυγίανσης, θα πρέπει να επισημαίνουν στις αρχές τα περιουσιακά στοιχεία, τα δικαιώματα και/ή τις υποχρεώσεις που πληρούν τους όρους του άρθρου 42 παράγραφος 5 της οδηγίας 2014/59/ΕΕ και τις αρχές που ορίζονται στις Κατευθυντήριες γραμμές της ΕΑΤ για το εργαλείο διαχωρισμού περιουσιακών στοιχείων⁶ , προκειμένου να εξετάζεται ο βαθμός στον οποίο μπορεί να εφαρμοστεί το εργαλείο διαχωρισμού περιουσιακών στοιχείων βάσει του άρθρου 12 παράγραφος 3 στοιχείο β) της οδηγίας 2014/59/ΕΕ.

⁶ Κατευθυντήριες γραμμές της ΕΑΤ σχετικά με τη διαπίστωση του πότε η ρευστοποίηση περιουσιακών στοιχείων ή υποχρεώσεων υπό κανονικές διαδικασίες εκκαθάρισης μπορεί να έχει δυσμενείς επιπτώσεις σε μία ή περισσότερες χρηματοπιστωτικές αγορές δυνάμει του άρθρου 42 παράγραφος 14 της οδηγίας 2014/59/ΕΕ (EBA/GL/2015/05).

Τα ιδρύματα, βασιζόμενα στην καθοδήγηση που παρέχουν οι αρχές εξυγίανσης, θα πρέπει να εντοπίζουν στοιχεία που πρέπει να συμπεριληφθούν στην περίμετρο μεταβίβασης έτσι ώστε να συνάδουν με τα χαρακτηριστικά της εταιρείας διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων, όπως αυτά προσδιορίζονται από τις αρχές εξυγίανσης. Στο ίδιο πνεύμα, σύμφωνα με το άρθρο 42 παράγραφος 5 στοιχείο γ) της οδηγίας 2014/59/ΕΕ, οι αρχές εξυγίανσης θα πρέπει να αξιολογούν κατά πόσον είναι απαραίτητη η μεταβίβαση, προκειμένου να μεγιστοποιηθούν τα έσοδα από την εκκαθάριση. Συνεπώς, το επιχειρηματικό μοντέλο των εταιρειών διαχείρισης και η στρατηγική εξόδου δεν θα πρέπει να παραβλέπονται. Ειδικότερα, οι αρχές εξυγίανσης πρέπει να διασφαλίζουν τα εξής:

• - ότι η περίμετρος μεταβίβασης είναι ευθυγραμμισμένη με το επιχειρηματικό μοντέλο των εταιρειών διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων, αν έχει ήδη συσταθεί, ή λαμβάνουν υπόψη το επιχειρηματικό μοντέλο μιας εταιρείας διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων που πρόκειται να συσταθεί. Οι εταιρείες διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων μπορούν να σχεδιαστούν ώστε να έχουν ως αντικείμενο ένα μόνο περιουσιακό στοιχείο ή να εξειδικεύονται σε μία μόνο γεωγραφική περιοχή·
• - ιδίως στην περίπτωση εταιρείας διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων που αναμένεται να απορροφήσει χαρτοφυλάκια και δραστηριότητες από διαφορετικά ιδρύματα, ότι υπάρχει συνοχή μεταξύ της περιμέτρου μεταβίβασης και της στρατηγικής εκχώρησης, προκειμένου να διασφαλίζεται η μεγιστοποίηση των εσόδων από την εκκαθάριση, να αποφεύγεται η καταστροφή της αξίας και να προκαλούνται αποτελέσματα κλίμακας·
• - η περίμετρος μεταβίβασης επιτρέπει, στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό, στην εταιρεία διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων να αποκτήσει ένα κρίσιμο μέγεθος, προκειμένου να επωφεληθεί από οικονομίες κλίμακας. Στην ιδανική περίπτωση, το κρίσιμο μέγεθος θα πρέπει να διατηρηθεί εντός των αναλογιών της αγοράς στην οποία δραστηριοποιείται·
• - ότι η περίμετρος μεταβίβασης δίνει στην εταιρεία διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων τη δυνατότητα να ανακτήσει μακροπρόθεσμη αξία μεγαλύτερη από την αγοραία αξία κατά την ημερομηνία αποτίμησης, σύμφωνα με την παράγραφο 32 των παρουσών κατευθυντήριων γραμμών, γεγονός το οποίο σημαίνει ότι τα χαρτοφυλάκια με αρνητικές μακροπρόθεσμες προοπτικές θα πρέπει να εξετάζονται με προσοχή.

Οι αρχές εξυγίανσης θα πρέπει να διαμορφώσουν μια μεθοδολογία για τα ιδρύματα σύμφωνα με την οποία η διάρθρωση της περιμέτρου μεταβίβασης που προορίζεται για την εταιρεία διαχείρισης δυνάμει του εργαλείου διαχωρισμού περιουσιακών στοιχείων θα γίνει κατά τρόπο ώστε η μακροπρόθεσμη αξία της περιμέτρου να είναι μεγαλύτερη της αγοραίας αξίας της, προκειμένου να αποφεύγεται η καταστροφή της αξίας, να ελαχιστοποιείται το κόστος της εξυγίανσης και να προστατεύονται οι δημόσιοι πόροι (άρθρο 31 παράγραφος 2 της οδηγίας 2014/59/ΕΕ). Η μακροπρόθεσμη αξία μπορεί να υπολογιστεί με βάση την τρέχουσα αγοραία αξία για τα εξυπηρετούμενα χαρτοφυλάκια. Ωστόσο, ανακύπτει το ζήτημα των χαρτοφυλακίων απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων ή μη εξυπηρετούμενων δανείων. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι αρχές θα πρέπει να αξιολογούν τις προοπτικές βελτίωσης για τα σχετικά χαρτοφυλάκια και αγορές, οι οποίες προοπτικές προκύπτουν από τις διαθέσιμες αναλύσεις της αγοράς, να αξιοποιούν την εκτίμηση των εποπτικών φορέων και να αξιολογούν πιθανούς συνδυασμούς με εξυπηρετούμενα περιουσιακά στοιχεία (συνδυασμός διαφορετικών μονάδων βάσει της παραγράφου 15 των παρουσών κατευθυντήριων γραμμών) για την επίτευξη θετικού αντίκτυπου στα χαρακτηριστικά της περιμέτρου μεταβίβασης.

Για την περαιτέρω βελτίωση της δυνατότητας εξυγίανσης, τα ιδρύματα θα πρέπει να παρέχουν στήριξη στις αρχές εξυγίανσης για την αξιολόγηση των δυνητικών μεταβολών της περιμέτρου, όπως ορίζεται στην παράγραφο 22 των παρουσών κατευθυντήριων γραμμών, οι οποίες ενδέχεται να επηρεάσουν την περίμετρο μεταβίβασης.

Οι αρχές εξυγίανσης θα πρέπει να εξετάζουν τις συνθήκες υπό τις οποίες οι αναμεταβιβάσεις στο ίδρυμα είναι αναγκαίες και/ή επωφελείς σε σχέση με τη στρατηγική εξυγίανσης. Αυτό θα πρέπει να εφαρμόζεται στο επίπεδο της μονάδας περιμέτρου μεταβίβασης.