Τυποποιημένος έλεγχος για την κατάταξη των κρυπτοστοιχείων

Οι αρμόδιες αρχές και άλλα πρόσωπα στα οποία απευθύνονται οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές θα πρέπει να εφαρμόζουν μια κοινή προσέγγιση για τον καθορισμό της κατάταξης των κρυπτοστοιχείων κατά περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα χαρακτηριστικά του εκάστοτε κρυπτοστοιχείου σύμφωνα με το διάγραμμα ροής που παρέχεται στο παράρτημα Γ.

Οι αρμόδιες αρχές και άλλα πρόσωπα στα οποία απευθύνονται οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές θα πρέπει να προσδιορίζουν εάν υπάρχει ψηφιακή αναπαράσταση μιας αξίας ή ενός δικαιώματος, τα οποία αποτελούν τα απαραίτητα χαρακτηριστικά ενός κρυπτοστοιχείου όπως ορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 σημείο 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114. Θα πρέπει να δίνεται ευρεία ερμηνεία στους όρους «αξία» και «δικαίωμα» σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 2 του εν λόγω κανονισμού. Τα κρυπτοστοιχεία χωρίς εγγενή αξία, αλλά με αξία που τους αποδίδεται από τον πωλητή/αγοραστή ή από τους συμμετέχοντες στην αγορά⁴ θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ψηφιακές αναπαραστάσεις αξίας.

⁴ Για παράδειγμα, μάρκες όπως το Bitcoin και τα λεγόμενα «meme coins», τα οποία τελούν υπό διαπραγμάτευση σε χρηματιστήρια με δημόσιες τιμές.

Οι αρμόδιες αρχές και άλλα πρόσωπα στα οποία απευθύνονται οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές θα πρέπει επίσης να αξιολογήσουν εάν η ψηφιακή αναπαράσταση της αξίας ή/και του δικαιώματος μπορεί να μεταβιβαστεί και να αποθηκευτεί ηλεκτρονικά με χρήση τεχνολογίας κατανεμημένου καθολικού (DLT) ή παρόμοιων τεχνολογιών. Μια μάρκα μπορεί να θεωρηθεί «μη μεταβιβάσιμη» μόνο όταν πληρούνται τουλάχιστον οι ακόλουθες προϋποθέσεις: i) η μάρκα γίνεται αποδεκτή μόνο από τον εκδότη ή τον προσφέροντα και ii) δεν υπάρχει τεχνική δυνατότητα μεταβίβασής της από τον κάτοχό της σε πρόσωπα διαφορετικά από τον εκδότη ή τον προσφέροντα (αιτιολογική σκέψη 17 του κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114). Για να εκτιμηθεί αν μια τεχνολογία είναι παρόμοια με την DLT, θα πρέπει να εξεταστούν τα λειτουργικά χαρακτηριστικά της, μεταξύ άλλων η βάση επί της οποίας τηρούνται τα αρχεία (το καθολικό) και γίνεται η κοινή τους χρήση, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο επιτυγχάνεται η συναίνεση (δηλαδή η λειτουργία οποιουδήποτε μηχανισμού συναίνεσης).

Εάν πληρούνται και τα δύο στοιχεία (ψηφιακή αναπαράσταση μιας αξίας ή/και δικαιώματος και μεταβίβαση και αποθήκευση ηλεκτρονικά με χρήση τεχνολογίας DLT ή παρόμοιας τεχνολογίας), οι αρμόδιες αρχές και άλλα πρόσωπα στα οποία απευθύνονται οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές θα πρέπει να θεωρούν ότι η μάρκα είναι συμβατή με κρυπτοστοιχείο για τους σκοπούς του κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114.

Προκειμένου να προσδιοριστεί εάν το κρυπτοστοιχείο εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114, οι αρμόδιες αρχές και άλλα πρόσωπα στα οποία απευθύνονται οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές θα πρέπει να αξιολογούν όλες τις εξαιρέσεις που προσδιορίζονται στο άρθρο 2 σημεία 2 έως 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114:

• a. Άρθρο 2 παράγραφος 2: είναι ο εκδότης ή ο προσφέρων πρόσωπο που αναφέρεται στην εν λόγω παράγραφο; Ο κανονισμός MiCA δεν εφαρμόζεται σε πρόσωπα που παρέχουν υπηρεσίες κρυπτοστοιχείων αποκλειστικά στις μητρικές τους εταιρείες, στις δικές τους θυγατρικές εταιρείες ή σε άλλες θυγατρικές εταιρείες των μητρικών τους εταιρειών· σε εκκαθαριστές ή διαχειριστές που ενεργούν στο πλαίσιο διαδικασίας αφερεγγυότητας (με εξαίρεση τους σκοπούς του άρθρου 47 του κανονισμού MiCA)· στην ΕΚΤ, στις κεντρικές τράπεζες των κρατών μελών όταν ενεργούν υπό την ιδιότητά τους ως νομισματικών αρχών, ή σε άλλες δημόσιες αρχές των κρατών μελών· στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και τις θυγατρικές της· στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας και τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας· στους δημόσιους διεθνείς οργανισμούς.
• b. Άρθρο 2 παράγραφος 3: είναι το κρυπτοστοιχείο μοναδικό και μη εναλλάξιμο με άλλα κρυπτοστοιχεία⁵ ; Κατά την αξιολόγηση του κατά πόσον το κρυπτοστοιχείο είναι μοναδικό και μη εναλλάξιμο, οι αρμόδιες αρχές και άλλα πρόσωπα στα οποία εφαρμόζονται οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη το άρθρο 2 παράγραφος 3 και την αιτιολογική σκέψη 11 του κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114, καθώς και τις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις προϋποθέσεις και τα κριτήρια για τον χαρακτηρισμό των κρυπτοστοιχείων ως χρηματοπιστωτικών μέσων⁶ .
• c. Άρθρο 2 παράγραφος 4: μπορεί το κρυπτοστοιχείο να χαρακτηριστεί ως ένα από τα σχετικά προϊόντα που απαριθμούνται στην εν λόγω παράγραφο; Ο κανονισμός (ΕΕ) 2023/1114 δεν εφαρμόζεται σε χρηματοπιστωτικά μέσα, καταθέσεις, δομημένες καταθέσεις, χρηματικά ποσά (εκτός εάν συνιστούν μάρκες ηλεκτρονικού χρήματος), θέσεις τιτλοποίησης (σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/2402)⁷ , προϊόντα ασφάλισης και συμβάσεις αντασφάλισης (σύμφωνα με την οδηγία 2009/138/ΕΚ), συνταξιοδοτικά προϊόντα τα οποία έχουν ως πρωταρχικό σκοπό την παροχή εισοδήματος στον επενδυτή κατά τη συνταξιοδότησή του, επίσημα αναγνωρισμένα επαγγελματικά συνταξιοδοτικά καθεστώτα (σύμφωνα με τις οδηγίες (ΕΕ) 2016/2341⁸ και 2009/138/ΕΚ)⁹ , ατομικά συνταξιοδοτικά προϊόντα για τα οποία απαιτείται από την εθνική νομοθεσία χρηματοδοτική συνεισφορά του εργοδότη, πανευρωπαϊκά ατομικά συνταξιοδοτικά προϊόντα (σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2019/1238)¹⁰ και συστήματα κοινωνικής ασφάλισης (σύμφωνα με τους κανονισμούς (ΕΚ) αριθ. 883/2004¹¹ και (ΕΚ) αριθ. 987/2009¹² ).

⁵ Στο πλαίσιο αυτό μπορούν να ενταχθούν, για παράδειγμα, ένα μη εναλλάξιμο κρυπτοστοιχείο που αποδεικνύεται ότι συνδέεται με αποκλειστικό δικαίωμα ιδιοκτησίας σε συγκεκριμένο ενσώματο περιουσιακό στοιχείο σε ακίνητο (για παράδειγμα, μια οικία ή ένα εμπορικό ακίνητο), ή ένα άυλο περιουσιακό στοιχείο, για παράδειγμα ένα δίπλωμα ευρεσιτεχνίας.

⁶ Ο σχετικός σύνδεσμος θα προστεθεί μόλις οριστικοποιηθούν οι κατευθυντήριες γραμμές της ESMA (για το έγγραφο διαβούλευσης, βλ. ESMA75 -453128700- 52).

⁷ Κανονισμός (ΕΕ) 2017/2402 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 2017, σχετικά με τη θέσπιση γενικού πλαισίου για την τιτλοποίηση και σχετικά με τη δημιουργία ειδικού πλαισίου για απλή, διαφανή και τυποποιημένη τιτλοποίηση και σχετικά με την τροποποίηση των οδηγιών 2009/65/ΕΚ, 2009/138/ΕΚ και 2011/61/ΕΕ και των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 1060/2009 και (ΕΕ) αριθ. 648/2012 ( ΕΕ L 347 της 28.12.2017, σ. 35 ).

⁸ Οδηγία (ΕΕ) 2016/2341 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Δεκεμβρίου 2016, για τις δραστηριότητες και την εποπτεία των ιδρυμάτων επαγγελματικών συνταξιοδοτικών παροχών (ΙΕΣΠ) (ΕΕ L 354 της 23.12.2016, σ. 37).

⁹ Οδηγία 2009/138/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Νοεμβρίου 2009, σχετικά με την ανάληψη και την άσκηση δραστηριοτήτων ασφάλισης και αντασφάλισης (Φερεγγυότητα II) (ΕΕ L 335 της 17.12.2009, σ. 1 ).

¹⁰ Κανονισμός (ΕΕ) 2019/1238 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Ιουνίου 2019, σχετικά με τη θέσπιση πανευρωπαϊκού ατομικού συνταξιοδοτικού προϊόντος (PEPP) (ΕΕ L 198 της 25.7.2019, σ. 1 ).

¹¹ Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 883/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, για τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλειας (ΕΕ L 166 της 30.4.2004, σ. 1 ).

¹² Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 987/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Σεπτεμβρίου 2009, για καθορισμό της διαδικασίας εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 883/2004 για τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλειας (ΕΕ L 284 της 30.10.2009, σ. 1 ).

Με την επιφύλαξη οποιουδήποτε άλλου σχετικού υλικού, οι πληροφορίες που αναφέρονται στην παράγραφο 13 των παρουσών κατευθυντήριων γραμμών θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για την αξιολόγηση του κατά πόσον το κρυπτοστοιχείο είναι:

• a. χρηματοπιστωτικό μέσο στο οποίο οι αρμόδιες αρχές και άλλα πρόσωπα στα οποία απευθύνονται οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές θα πρέπει να εφαρμόζουν τις κατευθυντήριες γραμμές που εκδίδονται από την Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114·¹³
• b. κατάθεση για την οποία οι αρμόδιες αρχές και άλλα πρόσωπα στα οποία απευθύνονται οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές θα πρέπει να ανατρέξουν στη γνώμη και την έκθεση της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών του 2014 και στη γνώμη του 2020 σχετικά με την περίμετρο των πιστωτικών ιδρυμάτων, οι οποίες παρέχουν διευκρινίσεις σχετικά με την έννοια της «κατάθεσης»¹⁴ , καθώς και στην έκθεση της ΕΑΤ του 2024 σχετικά με τις δομημένες καταθέσεις¹⁵ ·
• c. προϊόν ασφάλισης ή σύμβαση ασφάλισης σε σχέση με το οποίο ή την οποία οι αρμόδιες αρχές και άλλα πρόσωπα στα οποία απευθύνονται οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές θα πρέπει να λάβουν υπόψη ότι δεν υπάρχει ρητός ορισμός της ασφάλισης σε επίπεδο ΕΕ, ούτε ως δραστηριότητας ούτε ως σύμβασης.¹⁶

¹³ Ο σχετικός σύνδεσμος θα προστεθεί μόλις οριστικοποιηθούν οι κατευθυντήριες γραμμές της ESMA (για το έγγραφο διαβούλευσης, βλ. ESMA75 -453128700- 52).

¹⁴ EBA 2014 Opinion and Report on the perimeter of credit institutions: https://www.eba.europa.eu/publications - and - media/press - releases/eba - publishes - opinion - perimeter - credit - institutions και EBA 2020 Opinion: https://www.eba.europa.eu/sites/default/files/document_library/Publications/Opinions/2020/931784/EBA%20Opinion%2 0on%20elements%20of%20the%20definition%20of%20credit%20institution.pdf

¹⁵ EBA 2024 Report on structured deposits: https://www.eba.europa.eu/sites/default/files/2024 -07/b807c1a8- 6f1d -4c2b-b2a0- 2cdcb7737282/Report%20on%20structured%20deposits.pdf

¹⁶ Final Report of the Commission Expert Group on European Insurance Contract Law. Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 2014, σ. 38 και επ .

Εάν δεν ισχύει καμία από τις εξαιρέσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 22, οι αρμόδιες αρχές και τα άλλα πρόσωπα στα οποία απευθύνονται οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές θα πρέπει να αξιολογούν τα χαρακτηριστικά των κρυπτοστοιχείων για να προσδιορίσουν εάν το κρυπτοστοιχείο είναι ΕΜΤ, ART ή άλλο κρυπτοστοιχείο σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2023/1114 και θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τα ακόλουθα:

• a. Επιδιώκει το κρυπτοστοιχείο να διατηρεί σταθερή αξία με αναφορά μόνο στην αξία ενός επίσημου νομίσματος; Εάν ναι, πρέπει να καταταχθεί ως ΕΜΤ σύμφωνα με τον τίτλο IV του κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114.
• b. Εάν το κρυπτοστοιχείο δεν επιδιώκει να διατηρεί σταθερή αξία με αναφορά μόνο στην αξία ενός επίσημου νομίσματος, επιδιώκει να διατηρεί σταθερή αξία με αναφορά σε άλλη αξία ή δικαίωμα (ή συνδυασμό αυτών), συμπεριλαμβανομένου ενός ή περισσότερων επίσημων νομισμάτων; Σε αυτήν την περίπτωση, πρέπει να καταταχθεί ως ART, σύμφωνα με τον τίτλο III του κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114.
• c. Εάν το κρυπτοστοιχείο δεν επιδιώκει να διατηρεί σταθερή αξία με αναφορά σε άλλη αξία ή δικαίωμα (και συνεπώς δεν είναι ART ή EMT), πρέπει να καταταχθεί ως κρυπτοστοιχείο σύμφωνα με τον τίτλο ΙΙ του κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114.