7.3. Wymogi w ramach filaru 2 z tytułu ryzyka nadmiernej dźwigni finansowej (P2R-LR)

Jeżeli w wyniku oceny ryzyka nadmiernej dźwigni finansowej, zgodnie z art. 104a ust. 3 i 4 dyrektywy 2013/36/UE, właściwe organy ustalą, że w celu ograniczenia tego ryzyka należy zastosować P2R-LR, powinny one dodać ten wymóg do wymogu w zakresie funduszy własnych opartego na wskaźniku dźwigni finansowej, określonego w art. 92 ust. 1, lit. d) rozporządzenia (UE) nr 575/2013, a nie do wymogu P1R opartego na TREA, określonego w art. 92 ust. 1 lit. a)– c). Właściwe organy powinny traktować wymóg dotyczący wskaźnika dźwigni finansowej oraz P2R-LR jako odrębny zestaw wymogów, niezależny od wymogów opartych na TREA oraz P2R, dla wszystkich pozostałych rodzajów ryzyka (tj. dostępne fundusze własne mogą być jednocześnie wykorzystywane do spełnienia wymogów zarówno w zestawie opartym na TREA, jak i w zestawie wymogów w zakresie funduszy własnych opartym na wskaźniku dźwigni finansowej).

7.3.1. Ocena ryzyka nadmiernej dźwigni finansowej

Zgodnie z koncepcją wskaźnika dźwigni finansowej (i jego zestawu wymogów) jako mechanizmu ochronnego w odniesieniu do wymogów w zakresie funduszy własnych opartych na TREA, w ocenie ryzyka nadmiernej dźwigni finansowej, właściwe organy powinny skoncentrować się na możliwych istotnych zagrożeniach, które nie są objęte lub są niewystarczająco objęte wymogami w zakresie funduszy własnych określonymi w art. 92 ust. 1 lit. d) rozporządzenia (UE) nr 575/2013 i które mogą wymagać środków naprawczych w odniesieniu do działalności gospodarczej instytucji, nieprzewidzianych w jej planie biznesowym.

Oceniając ryzyko nadmiernej dźwigni finansowej, właściwe organy powinny uwzględnić wszystkie poniższe aspekty i dostosować szczegółowość oceny każdego aspektu w zależności od jego znaczenia dla instytucji:

• a. elementy ryzyka nadmiernej dźwigni finansowej, które uznaje się za niepokryte lub niewystarczająco pokryte wymogiem w zakresie funduszy własnych ze wskaźnika dźwigni określonym w art. 92 ust. 1 lit. d) rozporządzenia (UE) nr 575/2013, w szczególności w wyniku:
• i. arbitrażu regulacyjnego/optymalizacji wskaźnika dźwigni poprzez wymianę ekspozycji wliczanych do wskaźnika dźwigni na podobne pod względem ekonomicznym ekspozycje, które mogą być w mniejszym stopniu uwzględniane w obliczeniach ekspozycji w ramach wskaźnika dźwigni;
• ii. arbitrażu regulacyjnego/optymalizacji poprzez minimalizowanie ekspozycji na wskaźnik dźwigni finansowej w formie tymczasowego zmniejszania wolumenu transakcji na kluczowych rynkach finansowych (zwłaszcza na rynku pieniężnym, niektórych działań, takich jak transakcje finansowane z użyciem papierów wartościowych, ale także na rynku instrumentów pochodnych) wokół dat referencyjnych, co prowadzi do zgłaszania i podawania do wiadomości publicznej sztucznie podwyższonych wskaźników dźwigni (ang. window-dressing );
• iii. szczególne cechy modelu biznesowego, działalności biznesowej lub inne cechy charakterystyczne banku, które zwiększają lub zmniejszają stopień, w jakim instytucja jest narażona na ryzyko nadmiernej dźwigni finansowej, ale nie są uwzględniane lub są uwzględniane w niewystarczającym stopniu przy obliczaniu wskaźnika dźwigni. Właściwe organy powinny w stosownych przypadkach uwzględnić wysokie ekspozycje na wystawione opcje na akcje lub krótkie pozycje w kredytowych instrumentach pochodnych, które mogą generować istotne straty - nie w pełni uwzględniane w wyliczeniu wskaźnika dźwigni (w przeciwieństwie do, na przykład, wystawionych kredytowych instrumentów pochodnych), a także koncentracje w niektórych pozycjach pozabilansowych, gdzie specyfika działalności biznesowej instytucji może prowadzić do zwiększonej zmienności wypłat;
• b. elementy ryzyka nadmiernej dźwigni finansowej, które są wyraźnie wyłączone z wymogu w zakresie funduszy własnych ze wskaźnika dźwigni lub nie są wyraźnie uwzględnione w tym wymogu, w tym ze względu na wyłączenia wymienione w art. 429a rozporządzenia (UE) nr 575/2013, w szczególności w przypadku gdy istnieją obawy co do oceny dalszego spełniania warunków dotyczących tych wyłączeń oraz gdy poleganie na pojedynczym wykluczeniu jest bardzo istotne dla instytucji, a wyłączona kwota jest nadmiernie niestabilna;
• c. zmiany wskaźnika dźwigni instytucji i jego składników, w tym przewidywalny wpływ bieżących i przyszłych oczekiwanych strat na wskaźnik dźwigni, z uwzględnieniem modelu biznesowego instytucji.

7.3.2. Ustalenie P2R-LR

Właściwe organy powinny ustalić P2R-LR jako różnicę między kapitałem uznanym za wystarczający do pokrycia ryzyka nadmiernej dźwigni finansowej a wymogami w zakresie funduszy własnych ze wskaźnika dźwigni, które określono w art. 92 ust. 1 lit. d) rozporządzenia (UE) nr 575/2013. Kwota ta nie może być ujemna.

Przy ustalaniu P2R-LR właściwe organy powinny w szczególności wziąć pod uwagę:

• a) elementy ryzyka nadmiernej dźwigni, które uznaje się za niepokryte lub niewystarczająco pokryte wymogiem w zakresie funduszy własnych ze wskaźnika dźwigni określonym w art. 92 ust. 1 lit. d) rozporządzenia (UE) nr 575/2013, w szczególności w przypadku gdy ocena aspektów opisanych w ust. 325 i 326 wskazuje na wysoką podatność na zagrożenia w porównaniu z ekspozycją wskaźnika dźwigni;
• b) elementy ryzyka nadmiernej dźwigni finansowej, które są wyraźnie wyłączone z wymogu w zakresie funduszy własnych ze wskaźnika dźwigni lub nie są wyraźnie uwzględnione w tym wymogu, w tym ze względu na wyłączenia wymienione w art. 429a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 575/2013 ocenione zgodnie z ust. 326 lit. b. Właściwe organy powinny ustalać P2R-LR wyłącznie w tych przypadkach, gdy szczególnie szerokie stosowanie określonego wyłączenia skutkuje poziomem wskaźnika dźwigni, który nie odzwierciedla w odpowiedni sposób ryzyka, na jakie narażona jest instytucja.

Właściwe organy powinny zidentyfikować, ocenić i określić ilościowo ryzyko nadmiernej dźwigni finansowej, korzystając ze źródeł informacji i metod określonych w ust. 302 I 303, w zakresie, w jakim są one istotne dla tego ryzyka.

7.3.3. Struktura P2R-LR

Właściwe organy powinny uwzględnić P2R-LR przy obliczaniu minimalnego wymogu dotyczącego wskaźnika dźwigni Tier I. Aby spełnić ten dodatkowy wymóg, instytucje powinny mieć również możliwość wykorzystywania dowolnego kapitału Tier I.

W razie potrzeby i uwzględniając szczególne okoliczności danych instytucji, właściwe organy mogą podjąć decyzję o nałożeniu na te instytucje obowiązku pokrycia P2R-LR za pomocą kapitału wyższej jakości niż ta, o której mowa w poprzednim ustępie. Decyzja ta powinna być jasno uzasadniona i wskazywać konkretne okoliczności, które do niej doprowadziły, biorąc pod uwagę indywidualną sytuację instytucji związaną z ryzykiem oraz rozważając sytuacje, w których materializacja ryzyka nadmiernej dźwigni finansowej może wymagać wyższej jakości kapitału na pokrycie potencjalnych strat.