8.4. Ocena ram zarządzania ryzykami płynności i finansowania oraz mechanizmów kontroli tych ryzyk

Aby uzyskać kompleksowy ogląd profilu ryzyk płynności i finansowania instytucji oraz powiązań między nimi, właściwe organy powinny również dokonać przeglądu ogólnych ram zarządzania i ram zarządzania ryzykiem leżących u podstaw ryzyk płynności i finansowania tej instytucji. W tym celu właściwe organy powinny ocenić:

• a. strategię w zakresie ryzyk płynności i finansowania oraz apetyt na ryzyka płynności i finansowania;
• b. ramy organizacyjne, polityki i procedury;
• c. identyfikację, pomiar, zarządzanie, monitorowanie i raportowanie w zakresie ryzyka;
• d. testy warunków skrajnych dotyczące płynności i finansowania tej instytucji;
• e. ramy kontroli wewnętrznej w zakresie zarządzania ryzykami płynności i finansowania;
• f. plany awaryjne instytucji dotyczące płynności oraz plany naprawy;
• g. plany finansowania instytucji.

Strategia w zakresie ryzyk płynności i finansowania oraz apetyt na te ryzyka

Właściwe organy powinny ocenić, czy instytucja posiada prawidłową, jasno sformułowaną, udokumentowaną i odpowiednio przedstawianą strategię w zakresie ryzyk płynności/finansowania oraz apetytu na te ryzyka, zatwierdzoną przez organ zarządzający. W ocenie tej właściwe organy powinny uwzględnić, między innymi, rolę organu zarządzającego w ustalaniu, zatwierdzaniu i przeglądzie strategii w zakresie ryzyk płynności/finansowania i apetytu na te ryzyka (w tym głównych założeń leżących u jej podstaw), właściwe wdrożenie tej strategii przez organ zarządzający, a także jej odpowiedniość dla instytucji z uwagi na jej model biznesowy, ogólną tolerancję na ryzyko, rolę w systemie finansowym, sytuację finansową i zdolność finansowania.

Ramy organizacyjne, zasady i procedury

Właściwe organy powinny ocenić, czy instytucja posiada odpowiednie ramy organizacyjne i zasady zarządzania ryzykami płynności i finansowania, w tym solidne ramy ILAAP zgodnie z ust. 91 tytułu 5 niniejszych wytycznych. Ponadto powinny ocenić, czy instytucja wdrożyła odpowiednie funkcje pomiaru i kontroli oraz czy dysponuje wystarczającymi zasobami kadrowymi i technicznymi, aby opracować i wdrożyć te funkcje, a także wykonywać wymagane zadania w zakresie monitorowania. Kontrola ryzyka płynności oraz monitorowanie systemów i procesów powinny leżeć w gestii niezależnej komórki.

Właściwe organy powinny ocenić, czy instytucja posiada odpowiednie zasady polityki i procedury zarządzania ryzykami płynności i finansowania oraz czy są one zgodne z jej apetytem na ryzyko płynności. Obejmuje to ocenę, czy zasady polityki i procedury są właściwie określone, sformalizowane i skutecznie przedstawiane w całej instytucji. Organ zarządzający powinien zatwierdzać i regularnie weryfikować zasady polityki i procedury, a ich wdrażaniem powinna zajmować się kadra kierownicza wyższego szczebla.

Właściwe organy powinny ocenić adekwatność podejścia instytucji do utrzymania dostępu do rynków, na których pozyskuje ona znaczną część finansowania, w tym wszelkie przeprowadzone testy dostępu do rynków, a także podejście instytucji do utrzymania stałej obecności na tych rynkach (w przypadku niektórych małych instytucji lub wyspecjalizowanych modeli biznesowych testy dostępu do rynków mogą nie mieć znaczenia), podejście instytucji do budowania silnych relacji z podmiotami zapewniającymi finansowanie oraz wszelkie dowody na to, że instytucja zachowałaby stały dostęp do rynku w sytuacjach kryzysowych.

Identyfikowanie, pomiar, zarządzanie, monitorowanie i raportowanie w zakresie ryzyka

Właściwe organy powinny ocenić, czy instytucja posiada odpowiednie ramy i systemy IT służące identyfikacji i pomiarowi ryzyk płynności i finansowania, odpowiadające wielkości, złożoności, apetytowi na ryzyko i zdolności do podejmowania ryzyka. Właściwe organy powinny uwzględnić następujące czynniki:

• a. czy instytucja wdrożyła odpowiednie metody prognozowania swoich przepływów pieniężnych w odpowiednich horyzontach czasowych, przy założeniu warunków normalnych i skrajnych oraz wszystkich istotnych czynników ryzyka;
• b. czy instytucja stosuje odpowiednie oraz poddawane regularnemu przeglądowi kluczowe założenia i metody umożliwiające identyfikację interakcji między różnymi ryzykami (kredytowym, rynkowym itp.) zarówno z tytułu pozycji bilansowych, jak i z tytułu pozycji pozabilansowych;
• c. czy instytucja jest świadoma swojej zdolności do dostępu do instrumentów finansowych niezależnie od tego, gdzie instrumenty te się znajdują, mając na uwadze wszelkie prawne, regulacyjne i operacyjne ograniczenia korzystania z nich, w tym przykładowo niedostępność aktywów w związku z ich obciążeniem w różnych horyzontach czasowych.

Właściwe organy powinny ocenić, czy instytucje dysponują odpowiednim systemem raportowania ryzyka płynności i ryzyka finansowania, który został zatwierdzony przez kadrę kierowniczą wyższego szczebla. Właściwe organy powinny wziąć pod uwagę jakość systemów informacyjnych i wewnętrznych przepływów informacji wykorzystywanych do sporządzania raportów, a także to, czy raporty te są zrozumiałe dla docelowych odbiorców, dokładne i przydatne (np. aktualne, niezbyt skomplikowane, o właściwym zakresie itp.). Raporty powinny być regularnie przekazywane odpowiednim odbiorcom (takim jak organ zarządzający, kadra kierownicza wyższego szczebla lub komisja ds. aktywów i zobowiązań).

Właściwe organy powinny ocenić adekwatność procesu pomiaru ryzyka płynności śróddziennej, w szczególności dla tych instytucji, które są uczestnikami systemów płatności, rozliczeń i rozrachunków. Powinny one wziąć pod uwagę, czy instytucja odpowiednio monitoruje i kontroluje przepływy pieniężne oraz zasoby płynne dostępne dla zaspokojenia śróddziennego oraz prognozowanego zapotrzebowania na przepływy pieniężne w ciągu dnia, a także czy instytucja przeprowadza odpowiednie, szczegółowe testy warunków skrajnych dla operacji śróddziennych, uwzględniając przy tym zmiany w otoczeniu biznesowym (np. możliwość realizacji płatności natychmiastowych).

Właściwe organy powinny ocenić, czy instytucja posiada odpowiedni zestaw wskaźników płynności i finansowania. Właściwe organy powinny uwzględniać, czy:

• a. wskaźniki te odpowiednio odzwierciedlają profil ryzyka płynności danej instytucji, w tym stopień dywersyfikacji aktywów w ramach zabezpieczenia przed utratą płynności oraz stopień spójności między denominacją waluty ich aktywów płynnych a rozkładem wypływów płynności według waluty;
• b. wskaźniki odpowiednio uwzględniają kluczowe aspekty ryzyka płynności związane z potencjalnym ryzykiem wystąpienia efektu skokowej zmiany (tzw. efektu klifu), czyli takie aspekty jak koncentracja odpływowych terminów zapadalności (z uwzględnieniem ewentualnego przedterminowego wycofania zobowiązań) i programy wsparcia banku centralnego;
• c. wskaźniki umożliwiają identyfikację strukturalnych zagrożeń finansowania instytucji, w tym wszelkich koncentracji na poszczególnych rynkach, walutach, kontrahentach i terminach zapadalności;
• d. wskaźniki dają wgląd w stabilność (ang. stickiness ) finansowania instytucji (niezależnie od tego, co założono w LCR lub NSFR), w tym w podział na jednorodne kategorie według ich właściwości pod względem ryzyka, i w odsetek depozytów nieobjętych zakresem systemu gwarancji/ubezpieczeń.

Instytucje powinny być w stanie wykazać, że wskaźniki są odpowiednio udokumentowane, okresowo weryfikowane, używane jako dane stanowiące podstawę określania apetytu instytucji na ryzyko, są częścią sprawozdawczości zarządczej i są używane do wyznaczania limitów operacyjnych.