7.2 Określenie dodatkowego wymogu w zakresie funduszy własnych

Właściwe organy powinny określić dodatkowy wymóg w zakresie funduszy własnych w przypadku istotnych ryzyk i elementów ryzyka wynikających z działalności firmy inwestycyjnej, uwzględniając wszystkie sytuacje wymienione w art. 40 ust. 1 dyrektywy (UE) 2019/2034, w tym:

• a. ryzyka lub elementy ryzyka, na które firma inwestycyjna jest narażona lub które stwarza dla innych i które nie są pokryte lub nie są w wystarczającym stopniu pokryte przez odpowiednie poziomy, rodzaje i strukturę kapitału zgodnie z częścią trzecią lub czwartą rozporządzenia (UE) 2019/2033;
• b. niedociągnięcia w rozwiązaniach, procesach, mechanizmach i strategiach firm inwestycyjnych, jeśli niedociągnięć tych nie można usunąć w odpowiednim czasie;
• c. niedociągnięcia w korektach firmy inwestycyjnej związanych z ostrożną wyceną portfela handlowego, umożliwiających firmie inwestycyjnej, w normalnych warunkach rynkowych, sprzedanie lub zabezpieczenie w krótkim czasie jej pozycji bez ponoszenia istotnych strat;
• d. nieprzestrzeganie przez firmę inwestycyjną wymogu uzyskania zezwolenia na stosowanie modeli wewnętrznych, co prowadzi do nieadekwatnych poziomów kapitału; oraz

83

• e. powtarzający się brak osiągnięcia lub utrzymania przez firmę inwestycyjną adekwatnego poziomu dodatkowych funduszy własnych określonego w art. 41 dyrektywy (UE) 2019/2034.

Całkowita wysokość dodatkowych wymogów w zakresie funduszy własnych powinna być sumą wszelkich dodatkowych wymogów w zakresie funduszy własnych określonych przez właściwe organy, obejmujących wszystkie sytuacje wymienione w poprzednim punkcie.

7.2.1 Określenie dodatkowych funduszy własnych na pokrycie ryzyk lub elementów ryzyka nieobjętych lub niewystarczająco objętych częścią trzecią lub czwartą rozporządzenia (UE) 2019/2033

Właściwe organy są zobowiązane do ustalenia poziomu dodatkowego wymogu w zakresie funduszy własnych w celu pokrycia ryzyk lub elementów ryzyka, które nie są objęte lub są niewystarczająco objęte częścią trzecią i czwartą rozporządzenia (UE) 2019/2033, określonego dalej w rozporządzeniu delegowanym przyjętym zgodnie z art. 40 ust. 6 dyrektywy (UE) 2019/2034, oraz w następstwie oceny ryzyka przeprowadzonej zgodnie z tytułem 6.

W celu identyfikacji, oceny i ilościowego określenia takich ryzyk lub elementów ryzyka właściwe organy powinny opierać się na następujących źródłach informacji:

• a. w przypad ku firm inwestycyjnych, które nie spełniają kryteriów do zakwalifikowania się jako małe i niepowiązane wzajemnie firmy inwestycyjne określonych w art. 12 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2019/2033, grup firm inwestycyjnych, a w przypadku firm inwestycyjnych spełniających powyższe kryteria, jeżeli właściwy organ uzna to za stosowne, ICARAP lub skonsolidowanym ICARAP w przypadku grup firm inwestycyjnych, a dokładniej jego składniku ICAAP, oraz wynikach jego oceny przez właściwy organ, w tym obliczeniach ICAAP, jeże li zostały uznane za wiarygodne lub częściowo wiarygodne zgodnie z pkt 279– 282;
• b. w przypadku firm inwestycyjnych podlegających dyrektywie 2014/59/UE – planie naprawy oraz wynikach jego oceny przez właściwy organ, z uwzględnieniem wymogów dotyczących planów naprawy i mających zastosowanie do badanej firmy inwestycyjnej;
• c. sprawozdawczości nadzorczej;
• d. wynikach oceny nadzorczej i wszelkich obliczeniach wskaźników referencyjnych (benchmarków);
• e. wynikach wszelkich istotnych wcześniejszych działań nadzorczych; oraz
• f. wszelkich innych istotnych danych, w tym wynikających z interakcji i rozmów z firmą inwestycyjną, publicznych badań rynkowych lub opinii sektorowych i portfelowych.

84

Zgodnie z pkt 276 lit. a) właściwe organy powinny uwzględniać ICAAP i jego wyniki jako jedne z kluczowych danych pozwalających na identyfikację i ocenę ryzyka i elementów ryzyka wynikających zarówno z działalności nieregulowanej, jak i regulowanej, na które narażona jest firma inwestycyjna lub które stwarza ona dla klientów i rynków. Ilościowe określenie wysokości kapitału uznanego za adekwatny i w stosownych przypadkach dodatkowego wymogu w zakresie funduszy własnych powinno uwzględniać, oprócz innych danych, obliczenia ICAAP, jeśli zostaną uznane za wiarygodne lub częściowo wiarygodne.

Jak wskazano w pkt 276 lit. b), właściwe organy powinny, w stosownych przypadkach, uwzględnić plan naprawy i jego ocenę, gdyż pomoże to w ustaleniu kapitału uznanego za adekwatny do przeprowadzenia uporządkowanej li kwidacji, co zostało szczegółowo określone w drodze rozporządzenia delegowanego przyjętego zgodnie z art. 40 ust. 6 dyrektywy (UE) 2019/2034. W szczególności właściwy organ powinien wykorzystać dane zawarte w planie naprawy do określenia kluczowych linii biznesowych i funkcji krytycznych, działań naprawczych, rozwiązań dotyczących zarządzania, kroków operacyjnych i scenariuszy. Właściwe organy mogą wykorzystać scenariusze zastosowane w planie naprawy, zwiększając ich poziom dotkliwości w celu uzyskania scenariusza likwidacji.

Obliczenia ICAAP

Właściwe organy powinny ocenić, czy ICAAP obejmuje oba poniższe elementy:

• a. ryzyka lub elementy ryzyka, na które narażona jest firma inwestycyjna lub grupa firm inwestycyjnych, lub które stwarza dla innych, wynikające z jej działalności i operacji zarówno regulowanych, jak i nieregulowanych; oraz
• b. niezbędne kroki i zasoby, lecz także ryzyka lub elementy ryzyka, które mogą powstać w wyniku procesu kontrolowanej likwidacji.

Właściwe organy powinny ocenić wiarygodność obliczeń ICAAP związanych z pkt 279 lit. a) i b), sprawdzając, czy są one wystarczająco:

• a. spójne: określone ilościowo ryzyko powinno być współmierne do modelu biznesowego, składu portfela i strategii handlowej firmy inwestycyjnej;
• b. szczegółowe: metody ICAAP powinny umożliwiać rozbicie wyników obliczeń co najmniej według kategorii ryzyka²¹ , a w miarę możliwości dla każdego ryzyka z osobna, a nie prezentować pojedynczą kalkulację (kapitału ekonomicznego) obejmującą wszystkie rodzaje ryzyka;
• c. wiarygodne: stosowane obliczenia/metody powinny w sposób oczywisty obejmować ryzyko, któremu mają zaradzić, i powinny opierać się na wiedzy i doświadczeniu firmy inwestycyjnej lub, w stosownych przypadkach, na odpowiednich modelach i ostrożnych założeniach;

21 Kategorie ryzyka obejmują ryzyko związane z kontrolowaną likwidacją, ryzyko dla klientów, ryzyko dla rynków, ryzyko dla firm oraz inne rodzaje ryzyka określone bardziej szczegółowo w drodze rozporządzenia delegowanego przyjętego zgodnie z art. 40 ust. 6 dyrektywy (UE) 2019/2034. 85

• d. zrozumiałe: czynniki uwzględnione w obliczeniach/metodach powinny być jasno określone. Nie powinno się dopuszczać obliczeń wykonywanych na zasadzie „czarnej skrzynki”; oraz
• e. por ównywalne: właściwe organy powinny rozważyć metody pomiaru ryzyka ICAAP, dostosowując je lub wymagając od firmy inwestycyjnej ich dostosowania w celu ułatwienia porównywalności z innymi firmami prowadzącymi podobną działalność oraz szacunkami opartymi na n adzorczych wskaźnikach referencyjnych (benchmarkach).

Właściwe organy powinny następnie ocenić wiarygodność obliczeń ICAAP, porównując je z nadzorczymi wskaźnikami referencyjnymi (benchmarkami) dla tych samych rodzajów ryzyka lub, jeśli są wystarczająco porównywalne, tych samych kategorii ryzyka i innymi istotnymi danymi.

Obliczenia ICAAP powinny być uznawane za częściowo wiarygodne, gdy – mimo niespełnienia wszystkich powyższych kryteriów – nadal wydają się wysoce wiarygodne , przy czym może mieć to miejsce wyłącznie w wyjątkowych przypadkach i z zastrzeżeniem poczynienia kroków mających na celu zaradzenie niedociągnięciom zidentyfikowanym w obliczeniach ICAAP.

Nadzorcze wskaźniki referencyjne (benchmarki)

Właściwe organy powinny opracować i stosować specyfi czne dla poszczególnych ryzyk nadzorcze wskaźniki referencyjne (benchmarki), które będą stosowane jako narzędzie weryfikacji obliczeń ICAAP dotyczących tych istotnych ryzyk lub ich elementów, nieobjętych lub nieobjętych w wystarczającym stopniu przez przepisy części trzeciej i czwartej rozporządzenia (UE) 2019/2033, lub zapewnić dalsze wsparcie na rzecz ustalenia dodatkowych wymogów w zakresie funduszy własnych dla poszczególnych kategorii ryzyka lub lepiej poszczególnych ryzyk, zwłaszcza w przypadku gdy ob liczenia ICAAP dla tych istotnych ryzyk lub ich elementów są uznawane za niewiarygodne lub niedostępne.

Należy opracować nadzorcze wskaźniki referencyjne, biorąc pod uwagę obciążenie właściwych organów związane z ich wdrożeniem, w przypadku gdy można ustal ić ostrożnościową, spójną, przejrzystą i porównywaln ą miarę służącą do porównywania w poszczególnych firmach inwestycyjnych kapitału uznanego za adekwatny dla danej kategorii lub elementu ryzyka.

Zważywszy na różnorodność modeli biznesowych stosowanych przez firmy inwestycyjne, ich wielkość i złożoność, wynik obliczeń nadzorczych wskaźników referencyjnych może nie być każdorazowo odpowiedni dla każdej firmy inwestycyjnej. Właściwe organy powinny zaradzić temu problemowi wybierając najodpowiedniejszy wskaźnik referencyjny spośród dostępnych wariantów i kierując się własnym osądem wyniku użycia wskaźnika referencyjnego uwzględniającym specyfikę modelu biznesowego i firmy inwestycyjnej.

Gdy w celu określenia dodatkowego wymogu w zakresie funduszy własnych właściwe organy stosują nadzorcze wskaźniki referencyjne, właściwe organy powinny, w ramach

86 rozmów z firmą inwestycyjną, przedstawić jej uzasadnienie ich użycia oraz wyjaśnić ogólne zasady dotyczące stosowania wskaźników referencyjnych.

Inne istotne dane

Właściwe organy powinny korzystać z innych istotnych danych ułatwiających im określenie poziomu dodatkowego wymogu w zakresie funduszy własnych na pokrycie poszczególnych kategorii lub rodzajów ryzyka. Inne istotne dane mogą obejmować porównania z grupami rówieśniczymi lub inne odpowiednie sprawozdania i badania.

Inne istotne dane powinny skłonić właściwe organy do ponownej oceny odpowiedniości/wiarygodności obliczeń ICAAP/wskaźników referencyjnych w odniesieniu do konkretnego rodzaju lub kategorii ryzyka lub dokonania korekty wyniku, jeśli budzą one wątpliwości co do ich dokładności.

Aby zapewnić spójność określania dodatkowego wymogu w zakresie funduszy własnych według kategorii lub rodzajów ryzyka, właściwe organy powinny korzystać z tej samej grupy rówieśniczej co określona w celu analizy ryzyk obciążających kapitał, którą omówiono w tytule 6.

Gdy w celu określenia dodatkowego wymogu w zakresie funduszy własnych właściwe organy korzystają z innych istotnych danych, powinny poinformować firmę inwe stycyjną i przedstawić stosowne uzasadnienie oraz ogólne zasady ich stosowania.

7.2.2 Ustalenie funduszy własnych lub innych środków na pokrycie niedociągnięć w modelach stosowanych do celów regulacyjnych

Jeżeli podczas bieżącego przeglądu metod wewnętrznych zgo dnie z wymogami określonymi w art. 37 dyrektywy (UE) 2019/2034 właściwe organy zidentyfikują niedociągnięcia w modelach mogące prowadzić do niedoszacowania minimalnych wymogów w zakresie funduszy własnych określonych w rozporządzeniu (UE) 2019/2033, właściwe organy powinny określić dodatkowy wymóg w zakresie funduszy własnych w odniesieniu do takich niedociągnięć, w przypadku gdy zostanie to uznane za bardziej odpowiednie niż inne środki nadzorcze, takie jak zobowiązanie firm inwestycyjnych do dostosowania swoich modeli. Taki dodatkowy wymóg w zakresie funduszy własnych powinien być ustanawiany jedynie jako środek tymczasowy, podczas gdy niedociągnięcia są usuwane.

7.2.3 Ustalenie funduszy własnych lub innych środków na pokrycie niedociągnięć w zakresie dostosowania ostrożnej wyceny portfela handlowego

Jeżeli w trakcie przeglądów zgodnie z art. 36 dyrektywy (UE) 2019/2034 oraz w następstwie oceny ryzyka przeprowadzonej zgodnie z tytułem 6 właściwe organy stwierdzą niedociągnięcia w zakresie ostrożnej wyceny pozycji portfela handlowego firmy inwestycyjnej, które mogą prowadzić do niedoszacowania wymogu K - NPR określonego w art. 22 rozporządzenia (UE) 2019/2033, właściwe organy powinny ustalić dodatkowy wymóg w zakresie funduszy własnych w celu pokrycia takich niedociągnięć. Taki dodatkowy

87 wymóg w zakresie funduszy własnych powinien być określany wyłącznie wtedy, gdy jest bardziej odpowiedni niż wszelkie inne środki nadzorcze, i powinien być utrzymywany wyłącznie jako środek tymczasowy do czasu usunięcia niedociągnięć.

7.2.4 Ustalenie funduszy własnych lub innych środków na pokrycie innych niedociągnięć

Właściwe organy powinny ustanowić dodatkowe fundusze własne na pokrycie niedociągnięć w rozwiązaniach, procesach, mechanizmach i strategiach w zakresie zarządzania lub innych niedociągnięć stwierdzonych w wyniku oceny ryzyka określonej w tytułach 4 – 6, w przypadku gdy inne środki nadzorcze uznaje się za niewystarczające lub nieodpowiednie do zapewnienia zgodności z wymogami. Właściwe organy powinny określić takie dodatkowe wymogi w zakresie funduszy własnych jako środek tymczasowy, obowiązujący do czasu usunięcia niedociągnięć.

W przypadku gdy firma inwestycyjna, która nie spełnia warunków do zakwalifikowania się jako mała i niepowiązana wzajemnie firma inwestycyjna określonych w art. 12 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2019/2033, w sposób powtarzający się nie ustanowi lub nie utrzyma odpowiedniego poziomu funduszy własnych na pokrycie wytycznych dotyczących dodatkowych funduszy własnych, o których mowa w art. 41 ust. 1 dyrektywy (UE) 20 19/2034, właściwe organy powinny określić dodatkowy wymóg w zakresie funduszy własnych na pokrycie tego dodatkowego ryzyka nie później niż dwa lata po naruszeniu wytycznych. Właściwe organy mogą odroczyć podjęcie tej decyzji, jeżeli zezwalają firmie inwest ycyjnej na działanie poniżej poziomu wytycznych ze względu na cykliczne wahania koniunktury gospodarczej lub inne okoliczności specyficzne dla danej firmy.