4.3 Πολιτικές και διαδικασίες πιστωτικού κινδύνου

Τα ιδρύματα θα πρέπει να καθορίζουν, στις πολιτικές και τις διαδικασίες πιστωτικού κινδύνου τους, τα κριτήρια για την αναγνώριση, την αξιολόγηση, την έγκριση, την παρακολούθηση, την αναφορά και τον μετριασμό του πιστωτικού κινδύνου καθώς και τα κριτήρια για τη μέτρηση των προβλέψεων κάλυψης κινδύνων τόσο για σκοπούς λογιστικής όσο και για σκοπούς κεφαλαιακής επάρκειας. Τα ιδρύματα θα πρέπει να τεκμηριώνουν το πλαίσιο και να το επικαιροποιούν τακτικά.

Ο στόχος που ακολουθείται στις πολιτικές και στις διαδικασίες πιστωτικού κινδύνου θα πρέπει να είναι η προαγωγή μιας προορατικής προσέγγισης για την παρακολούθηση της πιστωτικής ποιότητας, τον έγκαιρο εντοπισμό της υποβάθμισης της πιστοληπτικής ικανότητας και τη διαχείριση της συνολικής πιστωτικής ποιότητας και του σχετικού προφίλ κινδύνου του χαρτοφυλακίου, μεταξύ άλλων μέσω νέων δραστηριοτήτων χορήγησης πιστώσεων.

Οι πολιτικές και οι διαδικασίες πιστωτικού κινδύνου θα πρέπει να καλύπτουν όλες τις δανειοληπτικές πράξεις, τις κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων, τις κατηγορίες πελατών, τα προϊόντα και συγκεκριμένες πιστωτικές διευκολύνσεις, τις πρακτικές διαχείρισης πιστωτικού κινδύνου και τις σχετικές ευθύνες και ελέγχους.

Οι πολιτικές και οι διαδικασίες για τον πιστωτικό κίνδυνο θα πρέπει να περιλαμβάνουν συγκεκριμένες πολιτικές και διαδικασίες χορήγησης δανείων, με επαρκή λεπτομέρεια, για την κάλυψη των συγκεκριμένων επιχειρηματικών τομέων του ιδρύματος , για διάφορους κλάδους, σύμφωνα με τις εκάστοτε βαθμίδες πολυπλοκότητας και μεγέθους, καθώς και τους κινδύνους των διαφορετικών τμημάτων της αγοράς που σχετίζονται με την σύμβαση παροχής πίστωσης .

Οι πολιτικές και οι διαδικασίες πιστωτικού κινδύνου θα πρέπει να προσδιορίζουν:

• α. Πολιτικές , διαδικασίες και κανόνες για την έγκριση της χορήγησης πιστώσεων και τη λήψη αποφάσεων, συμπεριλαμβανομένων των κατάλληλων επιπέδων αδειοδότησης που καθορίζονται σύμφωνα με τη διάθεση και τα όρια ανάληψης πιστωτικού κινδύνου·
• β. τα κριτήρια χορήγησης πιστώσεων, λαμβανομένων υπόψη των στοιχείων που αναφέρονται στο παράρτημα 1·
• γ. απαιτήσεις για τη διαχείριση των πληροφοριών και των δεδομένων που απαιτούνται για την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας, όπως ορίζεται στο τμήμα 5.1 ·
• δ. απαιτήσεις για την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας, συμπεριλαμβανομένης της ανάλυσης ευαισθησίας, όπως ορίζεται στο τμήμα 5.2 ·
• ε. απαιτήσεις για τα όρια συγκέντρωσης ανοιγμάτων και πιστωτικού κινδύνου και τη διαχείριση συγκέντρωσης πιστωτικού κινδύνου·

στ. απαιτήσεις και διαδικασίες σχετικά με την αποδοχή και τη χρήση εξασφαλίσεων και μέτρων για τον μετριασμό του πιστωτικού κινδύνου, προκειμένου να προσδιορίζεται η αποτελεσματικότητά τους στην ελαχιστοποίηση του εγγενούς κινδύνου μιας σύμβασης παροχής πίστωσης — αυτές οι απαιτήσεις και διαδικασίες θα πρέπει να αφορούν τις συγκεκριμένες κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων και τις συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων και θα πρέπει να λαμβάνουν δεόντως υπόψη τον τύπο, το μέγεθος και την πολυπλοκότητα των χορηγούμενων συμβάσεων παροχής πίστωσης·

• ζ. προϋποθέσεις για την εφαρμογή αυτοματοποιημένης λήψης αποφάσεων στη διαδικασία χορήγησης πιστώσεων, συμπεριλαμβανομένου του προσδιορισμού προϊόντων, χαρτοφυλακίων και υποχαρτοφυλακίων και ορίων για τα οποία επιτρέπεται η αυτοματοποιημένη λήψη αποφάσεων·
• η. μια προσέγγιση βασισμένη στους κινδύνους, η οποία εξετάζει πιθανές αποκλίσεις από τις τυπικές πιστωτικές πολιτικές και διαδικασίες, και κριτήρια χορήγησης πιστώσεων, συμπεριλαμβανομένων:
• i. των όρων που καθορίζουν τη διαδικασία έγκρισης για αποκλίσεις και εξαιρέσεις και των ειδικών απαιτήσεων τεκμηρίωσης, συμπεριλαμβανομένης της διαδρομής ελέγχου ( audit trail )·
• ii. τα κριτήρια απόρριψης και τα κριτήρια κλιμάκωσης των αποκλίσεων/εξαιρέσεων σε ανώτερα επίπεδα της αρχής λήψης αποφάσεων (συμπεριλαμβανομένων των επικαλύψεων, των υπερβάσεων, των ανοιγμάτων που ενδεχομένως εγκρίνονται ως εξαίρεση από τα γενικά πρότυπα δανειοδότησης και άλλων μη τυποποιημένων δραστηριοτήτων στο πλαίσιο ειδικής διαδικασίας με διαφορετικές αρχές έγκρισης)·
• iii. απαιτήσεις για την παρακολούθηση περιστάσεων και των συνθηκών για μια έκτακτη απόφαση χορήγησης πίστωσης, συμπεριλαμβανομένων των απαιτήσεων για τον έλεγχό τους από τις σχετικές υπηρεσίες κατά τον τακτικό έλεγχο της εφαρμογής και της συμμόρφωσης με τις πολιτικές και τα όρια·
• θ. απαιτήσεις σχετικά με το τι πρέπει να τεκμηριώνεται και να καταγράφεται στο πλαίσιο της διαδικασίας χορήγησης πιστώσεων, μεταξύ άλλων για σκοπούς δειγματοληψίας και ελέγχου — αυτό θα πρέπει να περιλαμβάνει, τουλάχιστον, τις απαιτήσεις για τη συμπλήρωση αιτήσεων χορήγησης πιστώσεων, το ποιοτικό και ποσοτικό σκεπτικό/ανάλυση, καθώς το σύνολο της σχετικής τεκμηρίωσης που χρησίμευσε ως βάση για την έγκριση ή την απόρριψη της σύμβασης παροχής πίστωσης·
• ι. απαιτήσεις για την παρακολούθηση των πράξεων χορήγησης πιστώσεων — το πλαίσιο εσωτερικού ελέγχου θα πρέπει να διασφαλίζει ότι καλύπτει όλα τα στάδια που έπονται της χορήγησης πίστωσης·

ια. κατά περίπτωση, τα κριτήρια όπως ορίζονται στα τμήματα 4.3.2 , 4.3.3 , 4.3.4 , 4.3.5 και 4.3.6· ιβ. τα κριτήρια όπως ορίζονται στα τμήματα 4.3.1 και 4.3.7.

Στο πλαίσιο των πολιτικών και διαδικασιών τους σχετικά με τον πιστωτικό κίνδυνο και με βάση τη στρατηγική πιστωτικού κινδύνου, τα ιδρύματα θα πρέπει επίσης να λαμβάνουν υπόψη τις αρχές του υπεύθυνου δανεισμού. Ειδικότερα:

• α. θα πρέπει να εξετάζουν την ειδική κατάσταση ενός δανειολήπτη, αντιμετωπίζοντας με δίκαιο τρόπο δανειολήπτες που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσχέρειες·
• β. θα πρέπει να σχεδιάζουν πιστωτικά προϊόντα που προσφέρονται στους καταναλωτές με υπεύθυνο τρόπο.

Όσον αφορά πιστωτικά προϊόντα που προσφέρονται στους καταναλωτές, τα ιδρύματα θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα κριτήρια χορήγησης πιστώσεων δεν προκαλούν υπερβολικές δυσχέρειες και υπερχρέωση για τους δανειολήπτες και τα νοικοκυριά τους.

Στις πολιτικές και τις διαδικασίες πιστωτικού κινδύνου που αφορούν τη λήψη αποφάσεων σχετικά με τις πιστώσεις όπως αναφέρεται στην παράγραφο 38 στοιχείο α) και στις αξιολογήσεις πιστοληπτικής ικανότητας όπως αναφέρεται στην παράγραφο 38 στοιχείο δ), τα ιδρύματα θα πρέπει επίσης να προσδιορίζουν τη χρήση οποιωνδήποτε αυτοματοποιημένων μοντέλων στην αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας και στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων για τις πιστώσεις κατά τρόπο που να είναι κατάλληλος για το μέγεθος, τη φύση και την πολυπλοκότητα της σύμβασης παροχής πίστωσης και τους τύπους δανειοληπτών. Συγκεκριμένα, τα ιδρύματα θα πρέπει να καθορίσουν κατάλληλες δομές διακυβέρνησης για τον σχεδιασμό και τη χρήση των εν λόγω μοντέλων και τη διαχείριση του σχετικού μοντέλου κινδύνου, λαμβάνοντας υπόψη τα κριτήρια που ορίζονται στην ενότητα 4.3.4 και για τις πτυχές μοντέλων που συνδέονται με κινδύνους λαμβάνοντας υπόψη τις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τη διαδικασία εποπτικής εξέτασης και αξιολόγησης¹⁴ .

¹⁴ EBA/GL/2014/13.

Τα ιδρύματα θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι πολιτικές και οι διαδικασίες πιστωτικού κινδύνου έχουν σχεδιαστεί προκειμένου να ελαχιστοποιούν τον κίνδυνο εσωτερικής ή εξωτερικής απάτης κατά τη διαδικασία χορήγησης πιστώσεων. Τα ιδρύματα θα πρέπει να εφαρμόζουν τις κατάλληλες διαδικασίες για την παρακολούθηση τυχόν ύποπτης ή δόλιας συμπεριφοράς.

Τα ιδρύματα θα πρέπει να επανεξετάζουν τις πολιτικές και τις διαδικασίες σχετικά με τον πιστωτικό κίνδυνο σε τακτική βάση και για τον σκοπό αυτό θα πρέπει να προσδιορίζουν με σαφήνεια τις υπηρεσίες και τα μέλη του προσωπικού που είναι επιφορτισμένα με την ενημέρωση συγκεκριμένων πολιτικών και διαδικασιών καθώς και τους ρόλους και τις αρμοδιότητές τους σε αυτό το πλαίσιο. 4.3.1 Πολιτικές και διαδικασίες για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας

Τα ιδρύματα θα πρέπει επίσης να προσδιορίζουν στις πολιτικές τους τον τρόπο με τον οποίο εντοπίζουν, αξιολογούν και διαχειρίζονται τους κινδύνους της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας (ΝΕΠΔ/ΧΤ), στους οποίους εκτίθενται λόγω των δραστηριοτήτων χορήγησης πιστώσεων¹⁵ . Ειδικότερα, τα ιδρύματα θα πρέπει:

• α. στο επίπεδο των δραστηριοτήτων τους, να εντοπίζουν, να αξιολογούν και να διαχειρίζονται τον κίνδυνο ΝΕΠΔ/ΧΤ που συνδέεται με τον τύπο πελατών που εξυπηρετούν, τα προϊόντα δανεισμού που παρέχουν, τις γεωγραφικές περιοχές στις οποίες εκτίθενται και τους διαύλους διανομής που χρησιμοποιούν·
• β. στο επίπεδο της ατομικής σχέσης, να εντοπίζουν, να αξιολογούν και να διαχειρίζονται τον κίνδυνο ΝΕΠΔ/ΧΤ που συνδέεται με αυτή τη σχέση — σε αυτό το πλαίσιο, τα ιδρύματα θα πρέπει:
• i. να εξετάζουν τον σκοπό της πίστωσης·
• ii. να εξετάζουν τον βαθμό στον οποίο η σύνδεση ενός φυσικού ή νομικού προσώπου που δεν είναι ούτε ο δανειολήπτης ούτε το ίδρυμα με την σύμβαση παροχής πίστωσης προκαλεί κίνδυνο ΝΕΠΔ/ΧΤ·
• iii. ιδίως σε περιπτώσεις στις οποίες προκύπτει ο κίνδυνος ΝΕΠΔ/ΧΤ που συνδέεται με την ατομική σχέση, τα ιδρύματα θα πρέπει να λαμβάνουν μέτρα ανάλογα με τον βαθμό κινδύνου για να κατανοούν εάν τα κεφάλαια που χρησιμοποιούνται για την αποπληρωμή της πίστωσης, συμπεριλαμβανομένων των μετρητών ή ισοδύναμων που παρέχονται ως εξασφάλιση, προέρχονται από νόμιμες πηγές. Κατά την εξέταση της νομιμότητας της πηγής κεφαλαίων, τα ιδρύματα θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τη δραστηριότητα που δημιούργησε τα κεφάλαια και κατά πόσο οι εν λόγω πληροφορίες είναι αξιόπιστες και συνεπείς με τη γνώση του ιδρύματος σχετικά με τον πελάτη και την επαγγελματική δραστηριότητα του πελάτη.

¹⁵ Η οδηγία (ΕΕ) 2015/849 απαιτεί από τα ιδρύματα να θεσπίζουν και να διατηρούν αποτελεσματικές πολιτικές και διαδικασίες για την πρόληψη των κινδύνων της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας (ΝΕΠΔ/ΧΤ) και να τους εντοπίζουν και να τους αποτρέπουν σε περίπτωση που προκύψουν. Τα ιδρύματα θα πρέπει επίσης να ανατρέχουν στις κοινές κατευθυντήριες γραμμές των ΕΕΑ για τους παράγοντες κινδύνου (JC 2017 37).

Τα ιδρύματα θα πρέπει να διαθέτουν εσωτερικές διαδικασίες για να διασφαλίζουν ότι οι πληροφορίες που λαμβάνονται για τους σκοπούς της αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας, όπως οι πληροφορίες που ορίζονται στο τμήμα 5.1 και στο παράρτημα 2 των παρουσών κατευθυντήριων γραμμών, τροφοδοτούν επίσης τις διαδικασίες τους για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και την καταπολέμηση της τρομοκρατίας (ΚΞΧ/ΧΤ).

Τα ιδρύματα θα πρέπει να διαθέτουν πολιτικές και διαδικασίες που διασφαλίζουν ότι η εκταμίευση των δανείων πραγματοποιείται σύμφωνα με την απόφαση χορήγησης πίστωσης και τη δανειακή σύμβαση. Θα πρέπει επίσης να εξασφαλίζουν ότι εφαρμόζονται οι κατάλληλοι έλεγχοι για τον εντοπισμό, την αξιολόγηση και τη διαχείριση των κινδύνων ΝΕΠΔ/ΧΤ, και ότι διατηρούνται τα σχετικά αρχεία, σύμφωνα με τις ευρύτερες υποχρεώσεις των ΚΞΧ/ΧΤ δυνάμει της οδηγίας (ΕΕ) 2015/849.

4.3.2 Συναλλαγές με μόχλευση

Στο πλαίσιο των πολιτικών και των διαδικασιών τους, τα ιδρύματα θα πρέπει να εφαρμόζουν έναν γενικό ορισμό των συναλλαγών με μόχλευση που θα λαμβάνουν υπόψη το επίπεδο μόχλευσης του δανειολήπτη και τον σκοπό της συναλλαγής. Ο ορισμός αυτός θα πρέπει να περιλαμβάνει όλους τους επιχειρηματικούς τομείς και μονάδες που αναλαμβάνουν πιστωτικό κίνδυνο.

Το πεδίο εφαρμογής και η εφαρμογή του ορισμού μιας συναλλαγής με μόχλευση από ένα ίδρυμα θα πρέπει να επανεξετάζεται τακτικά ώστε να διασφαλίζεται ότι δεν έχει πραγματοποιηθεί καμία αδικαιολόγητη εξαίρεση .

Τα ιδρύματα θα πρέπει να προσδιορίζουν τη διάθεση και τη στρατηγική τους για συναλλαγές με μόχλευση με τρόπο που να περιλαμβάνει όλες τις σχετικές επιχειρηματικές μονάδες που συμμετέχουν σε τέτοιες πράξεις. Τα ιδρύματα θα πρέπει να καθορίζουν τους τύπους συναλλαγών με μόχλευση τις οποίες είναι προετοιμασμένα να συνάψουν, καθώς και αποδεκτές τιμές για παραμέτρους, όπως βαθμολόγηση πιστοληπτικής ικανότητα, πιθανότητα αθέτησης, επίπεδο εξασφάλισης και επίπεδο μόχλευσης, μεταξύ άλλων, κατά περίπτωση, σε επίπεδο τομέα.

Τα ιδρύματα θα πρέπει να καθορίζουν τη διάθεσή τους για ανάληψη κινδύνων για κοινοπρακτικές συναλλαγές με μόχλευση και να καθορίζουν ένα συνολικό πλαίσιο ορίων, συμπεριλαμβανομένων των ειδικών ορίων τριτεγγυήσεων και ενός λεπτομερούς συνόλου επιμέρους ορίων, περιγράφοντας αναλυτικά τόσο τα ανώτατα όρια όσο και τη φύση των συναλλαγών στις οποίες το ίδρυμα είναι διατεθειμένο να συμμετάσχει.

Τα ιδρύματα θα πρέπει να δημιουργήσουν μια στέρεη διοικητική δομή για συναλλαγές με μόχλευση, η οποία θα επιτρέπει την πλήρη και συνεπή εποπτεία όλων των συναλλαγών με μόχλευση που προέρχονται, συγχρηματοδοτούνται ή αγοράζονται από αυτά, συμπεριλαμβανομένων, κατά περίπτωση, συμφωνιών «βέλτιστων προσπαθειών» και «club deals», καθώς και τυπικών διμερών δανείων σε πολύ μικρές, μικρές, μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις.

Τα ιδρύματα θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι όλες οι συναλλαγές με μόχλευση επανεξετάζονται επαρκώς, σύμφωνα με τη διάθεση, τις στρατηγικές και τις πολιτικές των ιδρυμάτων και ότι εγκρίνονται από τους αρμόδιους φορείς λήψης αποφάσεων. Για συναλλαγές που περιλαμβάνουν κινδύνους κοινοπρακτικής αναδοχής και ανάληψης εκδόσεων τίτλων, θα πρέπει να εφαρμόζονται συγκεκριμένες απαιτήσεις και διαδικασίες έγκρισης.

4.3.3 Καινοτομίες που βασίζονται στην τεχνολογία για τη χορήγηση πιστώσεων

Κατά τη χρήση καινοτομιών που βασίζονται στην τεχνολογία για σκοπούς χορήγησης πιστώσεων, τα ιδρύματα θα πρέπει να προβαίνουν στις ακόλουθες πράξεις:

• α. Να καταγράφουν με τον κατάλληλο τρόπο, στα πλαίσια διαχείρισης κινδύνου και ελέγχου, τους εγγενείς κινδύνους που συνδέονται με τις χρησιμοποιούμενες καινοτομίες που βασίζονται στην τεχνολογία. Αυτό θα πρέπει να είναι ανάλογο με το επιχειρηματικό μοντέλο, την έκθεση σε πιστωτικούς κινδύνους, την πολυπλοκότητα των μεθόδων και την έκταση της χρήσης καινοτομιών που βασίζονται στην τεχνολογία.
• β. Να εξασφαλίζουν ότι το διοικητικό όργανο κατανοεί επαρκώς τη χρήση καινοτομιών που βασίζονται στην τεχνολογία, τους περιορισμούς τους, καθώς και τις επιπτώσεις που έχουν στις διαδικασίες χορήγησης πιστώσεων.
• γ. Να κατανοούν τα υποκείμενα μοντέλα που χρησιμοποιούνται, συμπεριλαμβανομένων των δυνατοτήτων τους, των υποθέσεων και των περιορισμών τους, εξασφαλίζοντας παράλληλα την ανιχνευσιμότητα, τη δυνατότητα ελέγχου τους, καθώς και την ευρωστία και την ανθεκτικότητά τους.
• δ. Να βεβαιώνονται ότι τα μοντέλα είναι κατάλληλα για τον σκοπό για τον οποίο προορίζονται, λαμβάνοντας υπόψη το προσδιορισμένο έργο και άλλα κριτήρια, όπως η απόδοση και η χρήση τους. Εάν απαιτηθούν εξηγήσεις κατά τη χρήση των μοντέλων, τότε θα πρέπει να εξεταστεί η ανάπτυξη ενός ερμηνεύσιμου μοντέλου.
• ε. Να κατανοούν την ποιότητα των δεδομένων και των εισροών στο μοντέλο και να προσδιορίζουν και να αποτρέπουν τη μεροληψία κατά τη διαδικασία λήψης αποφάσεων σχετικά με τις πιστώσεις, εξασφαλίζοντας ότι εφαρμόζονται οι κατάλληλες διασφαλίσεις για την παροχή εμπιστευτικότητας, ακεραιότητας και διαθεσιμότητας των πληροφοριών και των συστημάτων.

στ. Να εξασφαλίζουν ότι η απόδοση του μοντέλου, συμπεριλαμβανομένης της εγκυρότητας και της ποιότητας των αποτελεσμάτων του, παρακολουθείται συνεχώς και λαμβάνονται εγκαίρως τα κατάλληλα μέτρα αποκατάστασης σε περίπτωση εντοπισμού ζητημάτων (π.χ. επιδείνωση ή απόκλιση από την αναμενόμενη συμπεριφορά). 4.3.4 Μοντέλα αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας και λήψης αποφάσεων σχετικά με τις πιστώσεις

Κατά τη χρήση αυτοματοποιημένων μοντέλων αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας και λήψης αποφάσεων σχετικά με τις πιστώσεις, τα ιδρύματα θα πρέπει να κατανοούν τα μοντέλα που χρησιμοποιούνται, τη μεθοδολογία τους, τα εισερχόμενα δεδομένα, τις παραδοχές, τους περιορισμούς και τα αποτελέσματα και θα πρέπει να εφαρμόζουν:

• α. εσωτερικές πολιτικές και διαδικασίες που εντοπίζουν και αποτρέπουν τη μεροληψία και εξασφαλίζουν την ποιότητα των εισερχόμενων δεδομένων·
• β. μέτρα για την εξασφάλιση της ανιχνευσιμότητας, της δυνατότητας ελέγχου, της ευρωστίας και της ανθεκτικότητας των εισροών και των εκροών·
• γ. εσωτερικές πολιτικές και διαδικασίες που εξασφαλίζουν την τακτική αξιολόγηση της ποιότητας των εκροών του μοντέλου, χρησιμοποιώντας κατάλληλα μέτρα για τη χρήση του μοντέλου, συμπεριλαμβανομένου του εκ των υστέρων ελέγχου της απόδοσης του μοντέλου·
• δ. μηχανισμούς ελέγχου, υπερβάσεις μοντέλων και διαδικασίες κλιμάκωσης στο πλαίσιο του τακτικού πλαισίου λήψης αποφάσεων σχετικά με τις πιστώσεις, συμπεριλαμβανομένων ποιοτικών προσεγγίσεων, ποιοτικών εργαλείων αξιολόγησης κινδύνου (συμπεριλαμβανομένων των κρίσεων εμπειρογνωμόνων και της κριτικής ανάλυσης) και ποσοτικών ορίων.

Τα ιδρύματα θα πρέπει να διαθέτουν επαρκή τεκμηρίωση σχετικά με τα μοντέλα, η οποία καλύπτει:

• α. τη μεθοδολογία, τις παραδοχές και τις εισροές δεδομένων, και μια προσέγγιση για τον εντοπισμό και την αποτροπή της μεροληψίας και την εξασφάλιση της ποιότητας των εισερχόμενων δεδομένων·
• β. τη χρήση των αποτελεσμάτων των μοντέλων στη διαδικασία λήψης αποφάσεων και την παρακολούθηση των εν λόγω αυτοματοποιημένων αποφάσεων σχετικά με τη συνολική ποιότητα του χαρτοφυλακίου ή των προϊόντων στα οποία χρησιμοποιούνται αυτά τα μοντέλα.

4.3.5 Περιβαλλοντικοί και κοινωνικοί παράγοντες και παράγοντες διακυβέρνησης (ESG)

Τα ιδρύματα θα πρέπει να ενσωματώσουν τους παράγοντες ESG και συναφείς κινδύνους στις πολιτικές τους για τη διάθεση ανάληψης και τη διαχείριση κινδύνων, στις πολιτικές και διαδικασίες για τον πιστωτικό κίνδυνο, υιοθετώντας μια ολιστική προσέγγιση.

Τα ιδρύματα θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους κινδύνους που συνδέονται με τους παράγοντες ΠΚΔ όσον αφορά τις χρηματοοικονομικές συνθήκες των δανειοληπτών και ιδίως τις πιθανές επιπτώσεις των περιβαλλοντικών παραγόντων και της αλλαγής του κλίματος, στη διάθεση ανάληψης πιστωτικού κινδύνου, στις πολιτικές και στις διαδικασίες σχετικά με τον πιστωτικό κίνδυνο. Οι κίνδυνοι που ενέχει η κλιματική αλλαγή για τις χρηματοοικονομικές επιδόσεις των δανειοληπτών μπορούν κυρίως να εμφανιστούν ως φυσικοί κίνδυνοι, όπως οι κίνδυνοι που προκύπτουν από τις φυσικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στα περιουσιακά στοιχεία του δανειολήπτη, συμπεριλαμβανομένων των κινδύνων λόγω της ευθύνης του δανειολήπτη μέσω της συμβολής του στην κλιματική αλλαγή ή ως κίνδυνοι μετάβασης, π.χ. των κινδύνων για τον δανειολήπτη που προκύπτουν από τη μετάβαση προς µια οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα µε ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή. Επιπλέον, ενδέχεται να προκύψουν άλλοι κίνδυνοι, όπως αλλαγές στις προτιμήσεις της αγοράς και των καταναλωτών, καθώς και νομικοί κίνδυνοι που ενδέχεται να επηρεάσουν την απόδοση των υποκείμενων περιουσιακών στοιχείων.

4.3.6 Περιβαλλοντικά βιώσιμος δανεισμός

Τα ιδρύματα που χορηγούν ή προτίθενται να χορηγήσουν περιβαλλοντικά βιώσιμες συμβάσεις παροχής πίστωσης θα πρέπει να αναπτύξουν, στο πλαίσιο των πολιτικών και διαδικασιών τους για τους πιστωτικούς κινδύνους, συγκεκριμένα λεπτομερή στοιχεία των περιβαλλοντικά βιώσιμων πολιτικών και διαδικασιών δανεισμού τους, που καλύπτουν τη χορήγηση και την παρακολούθηση των εν λόγω συμβάσεων παροχής πίστωσης. Οι εν λόγω πολιτικές και διαδικασίες θα πρέπει, συγκεκριμένα:

• α. Να παρέχουν έναν κατάλογο των έργων και των δραστηριοτήτων καθώς και των κριτηρίων που το ίδρυμα θεωρεί επιλέξιμα για περιβαλλοντικά βιώσιμο δανεισμό ή μια αναφορά σε σχετικά ισχύοντα πρότυπα σχετικά με τον περιβαλλοντικά βιώσιμο δανεισμό που καθορίζουν το είδος του δανεισμού που θεωρείται περιβαλλοντικά βιώσιμος.
• β. Να καθορίζουν τη διαδικασία με την οποία τα ιδρύματα αξιολογούν ότι τα έσοδα από τις περιβαλλοντικά βιώσιμες συμβάσεις παροχής πίστωσης που χορηγούνται χρησιμοποιούνται για περιβαλλοντικά βιώσιμες δραστηριότητες. Σε περιπτώσεις δανεισμού προς επιχειρήσεις, η διαδικασία πρέπει να περιλαμβάνει:
• i. τη συλλογή πληροφοριών σχετικά με τους κλιματικούς και περιβαλλοντικούς ή άλλους βιώσιμους επιχειρηματικούς στόχους των δανειοληπτών·
• ii. αξιολόγηση της συμμόρφωσης των έργων χρηματοδότησης των δανειοληπτών με τα επιλέξιμα περιβαλλοντικά βιώσιμα έργα ή δραστηριότητες και τα συναφή κριτήρια·
• iii. διασφάλιση ότι οι δανειολήπτες είναι πρόθυμοι και έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθούν και να αναφέρουν με τον κατάλληλο τρόπο την κατανομή των εσόδων από περιβαλλοντικά βιώσιμα έργα ή δραστηριότητες·
• iv. την τακτική παρακολούθηση της ορθής κατανομής των πόρων (που μπορεί να συνίστανται στην απαίτηση από τους οφειλέτες να παρέχουν επικαιροποιημένες πληροφορίες σχετικά με τη χρήση των πόρων έως την αποπληρωμή της σχετικής σύμβασης παροχής πίστωσης).

Τα ιδρύματα θα πρέπει να εντάξουν τις περιβαλλοντικά βιώσιμες πολιτικές και διαδικασίες δανεισμού τους στο πλαίσιο των πρωταρχικών τους στόχων, στρατηγικών και πολιτικών που σχετίζονται με τη βιώσιμη χρηματοδότηση. Συγκεκριμένα, τα ιδρύματα θα πρέπει να καθορίσουν ποιοτικούς και, όπου σχετικό, ποσοτικούς στόχους για τη στήριξη της ανάπτυξης και της ακεραιότητας της περιβαλλοντικά βιώσιμης δανειοδοτικής δραστηριότητάς τους και να αξιολογήσουν εάν η ανάπτυξη αυτή συνάδει ή συμβάλλει στους συνολικούς κλιματικούς και περιβαλλοντικά βιώσιμους στόχους.

4.3.7 Υποδομή δεδομένων

Τα ιδρύματα πρέπει να διαθέτουν κατάλληλη υποδομή δεδομένων καθώς και σχετικές πολιτικές και διαδικασίες για τη στήριξη της διαδικασίας χορήγησης πιστώσεων και για τους σκοπούς της διαχείρισης και παρακολούθησης του πιστωτικού κινδύνου καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής των συμβάσεων παροχής πίστωσης (π.χ. έκδοση του δανείου και αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας, εκτίμηση κινδύνου, αξιολόγηση πιστώσεων και παρακολούθηση). Η υποδομή δεδομένων θα πρέπει να εξασφαλίζει τη συνέχεια, την ακεραιότητα και την ασφάλεια των πληροφοριών σχετικά με το άνοιγμα, τον δανειολήπτη και την εξασφάλιση, από την στιγμή της αρχικής χορήγησης και καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής της σύμβασης παροχής πίστωσης .

Η υποδομή δεδομένων θα πρέπει να είναι λεπτομερής και επαρκώς αναλυτική ώστε να συγκεντρώνει συγκεκριμένες πληροφορίες ανά δάνειο, ιδίως τα ισχύοντα κριτήρια χορήγησης πιστώσεων που εφαρμόζονται κατά τη χορήγηση, επιτρέποντας τη σύνδεση δεδομένων σχετικά με τον δανειολήπτη με δεδομένα σχετικά με την εξασφάλιση, την υποστήριξη της παρακολούθησης του πιστωτικού κινδύνου (βλ. ενότητα 8 ) και τον αποτελεσματικό λογιστικό έλεγχο, τις επιχειρησιακές και πιστωτικές επιδόσεις και τη μέτρηση της αποτελεσματικότητας, καθώς και την παρακολούθηση αποκλίσεων πολιτικής, εξαιρέσεων και υπερβάσεων (συμπεριλαμβανομένων υπερβάσεων της αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας/συναλλαγών ή βαθμολόγησης).

Για τους σκοπούς του σχεδιασμού και της συντήρησης της εν λόγω υποδομής δεδομένων, τα ιδρύματα θα πρέπει να εξετάσουν τη χρήση των σχετικών πεδίων δεδομένων από τα υποδείγματα συναλλαγών μη εξυπηρετούμενων δανείων της ΕΑΤ¹⁶ .

¹⁶ https://eba.europa.eu/risk - analysis -and-data/eba-work-on- npls