13.2 Cóimheas idir luach saothair seasta agus luach saothair inathraithe

Agus comhpháirteanna seasta luach saothair á socrú do bhaill foirne faoi Airteagal 30(1), ba cheart don ghnólacht infheistíochta iad a shocrú ar leibhéal lena n-éascófaí beartas iomlán solúbtha maidir le luach saothair inathraithe do na baill foirne ar fad. Chuige sin ba cheart go leagfaí amach leis an mbeartas luach saothair cóimheas iomchuí idir comhpháirteanna inathraithe agus comhpháirteanna seasta an luach saothair iomláin.

Is é an cóimheas a shocraítear an cóimheas idir comhpháirt inathraithe an luach saothair a d’fhéadfaí a dhámhachtain mar uasmhéid don tréimhse feidhmíochta ina dhiaidh sin agus comhpháirt sheasta luach saothair na tréimhse feidhmíochta ina dhiaidh sin. Ba cheart go gcuimseofaí sna cóimheasa uasta is incheadaithe leibhéil íocaíochtaí amach a chlúdódh feidhmíocht ‘os cionn na sprice’ nó feidhmíocht eisceachtúil agus níor cheart go léireodh siad ach feidhmíocht ‘de réir sprice’ nó feidhmíocht ionchais. Ba cheart go n-ardófaí an cóimheas éifeachtach idir an luach saothair inathraithe a dhámhtar agus an luach saothair seasta de réir na feidhmíochta a baineadh amach.

Agus an cóimheas á shocrú, ba cheart do ghnólachtaí infheistíochta a ngníomhaíochtaí gnó, rioscaí agus tionchar na mball foirne nó na gcatagóirí ball foirne ar phróifíl riosca an ghnólachta infheistíochta nó na sócmhainní a bhainistíonn sé a chur san áireamh chomh maith leis na dreasachtaí do na baill foirne gníomhú ar mhaithe leis an ngnólachta infheistíochta agus an gá le solúbthacht costais a choinneáil i bhfianaise athruithe ar bhrabúis agus ar chaillteanais le himeacht ama.

Agus an cóimheas á shocrú acu, ba cheart do ghnólachtaí infheistíochta a chur san áireamh go bhféadfadh éifeacht dhearfach a bheith le comhpháirt inathraithe atá nasctha le feidhmíocht ar ‘chomhroinnt riosca’ agus iompar stuama glactha riosca a dhreasú i gcomhréir le hinghlacthacht riosca na ngnólachtaí infheistíochta, agus d’fhéadfadh éifeachtaí diúltacha a bheith le comhpháirt inathraithe atá cothromaithe go míchuí, faoi chúinsí áirithe. Dá airde an luach saothair inathraithe féideartha i gcomparáid leis an luach saothair seasta, is ea is láidre a bheidh an dreasacht an fheidhmíocht riachtanach a bhaint amach, agus is ea is mó a d’fhéadfadh na rioscaí a bhaineann leis a bheith. Ba cheart do ghnólachtaí infheistíochta a chur san áireamh go bhféadfadh na baill foirne dul i dtaithí ar luach saothair inathraithe suntasach a fháil agus a bheith ag súil lena fháil. Má tá an chomhpháirt sheasta ró-íseal i gcomparáid leis an luach saothair inathraithe, d’fhéadfadh sé a bheith deacair do ghnólacht infheistíochta luach saothair inathraithe a laghdú nó deireadh a chur leis i mbliain lag airgeadais.

Féadfaidh gnólachtaí infheistíochta cóimheasa éagsúla a shocrú le haghaidh dlínsí éagsúla, aonaid ghnó éagsúla, feidhmeanna rialaithe corparáidí agus inmheánacha éagsúla agus catagóirí éagsúla ball foirne, e.g. baill foirne shainaitheanta, baill foirne gan aithint atá freagrach as sócmhainní a bhainistiú, baill foirne díolacháin, baill foirne i bhfeidhmeanna rialaithe nó baill foirne laistigh d’fheidhmeanna riaracháin. I gcásanna eisceachtúla agus cuí-réasúnaithe, féadfar foráil a dhéanamh sa bheartas luach saothair do chóimheas éagsúil do bhaill foirne EBA Public

aonair shainaitheanta a bhaineann le catagóir áirithe ball foirne i gcomparáid le baill foirne eile sa chatagóir céanna ball foirne.

Ba cheart an t-uaschóimheas a ríomh mar shuim chomhpháirteanna inathraithe uile an luach saothair a d’fhéadfaí a dhámhachtain mar uasmhéid i mbliain feidhmíochta ar leith, lena n-áirítear an méid atá le cur san áireamh don bhónas coinneála, arna roinnt ar shuim chomhpháirteanna seasta uile an luach saothair a bheidh le dámhachtain i ndáil leis an mbliain feidhmíochta chéanna. In aon chás, ba cheart comhpháirteanna uile an luach saothair a leithdháileadh i gceart ar luach saothair inathraithe nó seasta i gcomhréir leis na treoirlínte seo. Féadfaidh gnólachtaí infheistíochta cuid de chomhpháirteanna seasta an luach saothair a fhágáil ar lár i gcás go bhfuil siad neamhábhartha, e.g. i gcás ina ndámhtar sochair neamhairgeadaíochta comhréireacha.

Ba cheart an cóimheas éifeachtach a ríomh mar shuim chomhpháirteanna inathraithe uile an luach saothair a dámhadh don bhliain feidhmíochta deiridh mar atá leagtha amach sna treoirlínte seo, lena n-áirítear méideanna arna ndámhachtain do thréimhsí fabhraithe ilbhliantúla, arna roinnt ar shuim chomhpháirteanna seasta an luach saothair arna ndámhachtain don bhliain feidhmíochta chéanna. Le haghaidh tréimhsí fabhraithe ilbhliantúla nach n-imrothlaítear gach bliain, féadfaidh gnólachtaí infheistíochta, mar mhalairt air sin, uasmhéid an luach saothair inathraithe is féidir a dhámhachtain ag deireadh na tréimhse feidhmíochta arna roinnt ar líon bhlianta na tréimhse feidhmíochta a chur san áireamh i ngach bliain den tréimhse feidhmíochta.

Ní fhéadfaidh gnólachtaí infheistíochta méid an luach saothair inathraithe ráthaithe a dhámhfar a fhéadfar a dhámhachtain mar bhónas clárúcháin ar bhaill foirne nua a chur san áireamh agus an cóimheas idir comhpháirteanna inathraithe agus comhpháirteanna seasta an luach saothair iomláin don chéad tréimhse feidhmíochta á ríomh agus iad á chinneadh an gcomhlíonann siad an cóimheas atá leagtha síos laistigh dá mbeartas luach saothair.

Ba cheart go mbeadh gnólachtaí infheistíochta ábalta an réasúnaíocht leis na cóimheasa uasta a shocraítear idir comhpháirteanna an luach saothair inathraithe agus an luach saothair sheasta a mhíniú trína mbeartas luach saothair agus conas a d’athródh na cóimheasa iarbhír i gcomparáid leis an gcóimheas uasta ag brath ar riosca agus táscairí feidhmíochta.