15.2 Tréimhse iarchurtha agus cion den luach saothair iarchurtha

Tosaíonn an tréimhse iarchurtha i ndiaidh an dámhachtain a dhéanamh (e.g an uair a dhéantar an chuid tosaigh den luach saothair inathraithe a íoc amach). Is féidir an dá chineál luach saothair inathraithe, airgead tirim agus ionstraimí, a iarchur.

Agus an tréimhse iarchurtha iarbhír agus an chomhréir atá le hiarchur á socrú i gcomhréir leis na ceanglais íosta faoi Airteagal 32(1)(l) de Threoir (AE) 2019/2034, ba cheart do ghnólachtaí infheistíochta an méid seo a leanas a mheas:

• a. freagrachtaí agus údaráis na mball foirne sainaitheanta agus na cúraimí a chomhlíon siad;
• b. timthriall gnó agus cineál ghníomhaíochtaí an ghnólachta infheistíochta;
• c. an luaineacht ionchasach i ngníomhaíocht eacnamaíoch agus i bhfeidhmíocht eacnamaíoch agus rioscaí an ghnólachta infheistíochta agus an aonaid ghnó agus tionchar na mball foirne sainaitheanta ar an luaineacht sin;
• d. an cóimheas idir comhpháirteanna inathraithe agus comhpháirteanna seasta an luach saothair iomláin agus méid absalóideach an luach saothair inathraithe. EBA Public

Ba cheart do ghnólachtaí infheistíochta a chinneadh cad iad na catagóirí ball foirne sainaitheanta, agus a róil agus a bhfreagrachtaí á gcur san áireamh freisin, ar cheart tréimhsí iarchurtha níos faide ná an íostréimhse riachtanach de thrí go cúig bliana ar a laghad a chur i bhfeidhm ina leith, lena áirithiú go mbeidh an luach saothair inathraithe ailínithe leis an bpróifíl riosca san fhadtéarmach. I gcás go n-úsáidtear tréimhsí fabhraithe ilbhliantúla níos faide agus i gcás go dtugtar níos mó cinnteachta leis an tréimhse fabhraithe níos faide maidir leis na rioscaí a réadaíodh ó thús na tréimhse fabhraithe, ba cheart do ghnólachtaí infheistíochta an méid sin a chur san áireamh agus tréimhsí iarchurtha agus coinneála á socrú acu agus féadfaidh siad, nuair is iomchuí, tréimhsí iarchurtha a thabhairt isteach a bheidh níos giorra ná na tréimhsí iarchurtha a bheadh oiriúnach i gcás go mbainfí úsáid as tréimhse fabhraithe bliana. Tá feidhm ag an íoscheanglas um thréimhse iarchurtha trí bliana in aon chás.

Ba cheart do ghnólachtaí infheistíochta sciar cuí den luach saothair a shocrú ar cheart é a iarchur do chatagóir ball foirne sainaitheanta nó do bhall foirne sainaitheanta amháin ag an íosmhéid 40% nó os a chionn. I gcás méideanna an-ard luach saothair inathraithe, ba cheart go mbeadh an céatadán den tréimhse iarchurtha do bhaill foirne den sórt sin cothrom le 60% ar a laghad.

Ba cheart do ghnólachtaí infheistíochta a shainiú cén leibhéal luach saothair inathraithe is ea méid thar a bheith ard, ag cur san áireamh an meánluach saothair a íoctar laistigh den ghnólacht infheistíochta, tuarascáil tagarmharcála luach saothair an ÚBE ar ghnólachtaí infheistíochta agus, nuair atá siad ar fáil, torthaí tagarmharcála luach saothair náisiúnta agus eile agus na tairseacha arna socrú ag údaráis inniúla. Agus na treoirlínte á gcur chun feidhme, ba cheart do na húdaráis inniúla tairseach absalóideach nó choibhneasta a shocrú, agus na critéir thuas á gcur san áireamh. Ba cheart luach saothair ag an tairseach sin nó os a chionn a mheas i gcónaí mar luach saothair thar a bheith ard.

I gcás go gcinneann gnólachtaí infheistíochta an chomhréir a iarchuirfear trí chascáid méideanna absalóideacha (e.g. cuid idir 0 agus 100: 100% láithreach; cuid idir 100 agus 200: 50% láithreach agus iarchuirtear an chuid eile; agus cuid os cionn 200: 25% láithreach agus iarchuirtear an chuid eile), ba cheart go mbeadh gnólachtaí infheistíochta ábalta a léiriú don údarás inniúil go gcloíonn an gnólacht infheistíochta, ar mheánbhonn ualaithe do gach ball foirne sainaitheanta, an tairseach iarchurtha íosta 40% go 60% agus go bhfuil an chuid iarchurtha iomchuí agus ailínithe i gceart le cineál an ghnó, lena rioscaí agus le gníomhaíochtaí an bhaill foirne sainaitheanta lena mbaineann.

I gcás go gcuirtear cosc le prionsabail ghinearálta an dlí náisiúnta conarthaí agus saothair ar laghdú suntasach a dhéanamh ar luach saothair inathraithe i gcás go mbeidh feidhmíocht airgeadais mhaolaithe nó dhiúltach an ghnólachta infheistíochta i gceist, ba cheart do ghnólachtaí infheistíochta scéim iarchurtha a chur i bhfeidhm agus ionstraimí a úsáid chun luach saothair inathraithe a dhámhachtain lena n-áirithítear go gcuirfear coigeartuithe riosca ex post i bhfeidhm a mhéid is féidir. Féadfaidh aon cheann díobh seo a leanas a bheith i gceist leis sin: EBA Public

• a. tréimhsí iarchuir níos faide a shocrú;
• b. úsáid dílsithe pro rata a sheachaint i gcásanna inar féidir malus a chur i bhfeidhm, ach bheadh cur i bhfeidhm aisghlámtha faoi réir bacainní dlíthiúla;
• c. cion níos airde de luach saothair inathraithe a dhámhachtain in ionstraimí atá ailínithe le feidhmíocht an ghnólachta infheistíochta agus atá faoi réir tréimhsí iarchurtha agus coinneála atá sách fada.