6.2. Valutazzjoni tar-riskju ta’ kreditu u tal-kontroparti

Meta jivvalutaw il-qafas ta’ ġestjoni tar-riskju ta’ kreditu, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jevalwaw il-konformità tal-istituzzjoni mal-atti legali ppubblikati separatament fuq is-sit web tal-EBA kif imsemmi fil-paragrafu 12.

L-awtoritajiet kompetenti għandhom jivvalutaw ir-riskju ta’ kreditu li jirriżulta mill-iskoperturi kollha li ma humiex tal-portafoll tan-negozjar (inklużi entrati li ma jidhrux fil-karta bilanċjali). Għandhom jivvalutaw ukoll ir-riskju ta’ kreditu tal-kontroparti u r-riskju tas-saldu li jistgħu jaqgħu kemm taħt il-portafoll mhux tan-negozjar kif ukoll tan-negozjar. Sabiex iwettqu din il-valutazzjoni, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jikkunsidraw il-komponenti kollha li jiddeterminaw it-telf ta’ kreditu potenzjali, u b’mod partikolari:

• a. il-probabbiltà ta’ avveniment ta’ kreditu (jiġifieri inadempjenza), jew avvenimenti ta’ kreditu korrelatati, li prinċipalment jikkonċernaw lill-mutwatarji u l-kapaċità tagħhom li jħallsu lura l-obbligi rilevanti;
• b. id-daqs tal-iskoperturi soġġetti għar-riskju ta’ kreditu;
• c. ir-rata ta’ rkupru tal-iskoperturi ta’ kreditu f’każ ta’ inadempjenza tal-mutwatarji.

L-awtoritajiet kompetenti għandhom iqisu l-possibbiltà li dawn il-komponenti jistgħu jiddeterjoraw maż-żmien u jaggravaw meta mqabbla mal-eżiti mistennija.

L-awtoritajiet kompetenti għandhom jivvalutaw l-impatt tar-riskji tal-ESG fuq ir-riskju ta’ kreditu inerenti kif ukoll l-adegwatezza tal-kontrolli tar-riskju ta’ kreditu relatati mar-riskji tal-ESG, filwaqt li jagħtu prijorità lir-riskji ambjentali. B’mod partikolari, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jikkunsidraw it-tranżizzjoni ambjentali u r-riskji fiżiċi meta jwettqu l-valutazzjoni tar-riskju ta’ konċentrazzjoni tal-kreditu u tar-riskju ta’ proprjetà immobbli, kif ukoll meta jivvalutaw ir-riskju ta’ kreditu f’portafolli speċifiċi jew fi klassijiet ta’ skopertura meqjusa bħala materjalment esposti għar-riskji ambjentali.

Barra minn hekk, l-awtoritajiet kompetenti għandhom joqogħdu attenti wkoll għall-kunsiderazzjoni mogħtija lir-riskji tal-ML/TF fil-kuntest tal-proċess tal-għoti ta’ kreditu, inkluż jekk l-istituzzjoni għandhiex sistemi u kontrolli fis-seħħ biex tiżgura li l-fondi użati biex jitħallas lura s-self ikunu minn sorsi leġittimi.

6.2.2. Valutazzjoni tar-riskju ta’ kreditu inerenti

Identifikazzjoni tas-sorsi materjali tar-riskju ta’ kreditu

L-awtoritajiet kompetenti għandhom jivvalutaw ir-riskju ta’ kreditu kemm minn perspettiva kurrenti kif ukoll prospettiva, billi jintegraw l-analiżi tar-riskju ta’ kreditu tal-portafoll kurrenti mal-valutazzjoni tal-istrateġija tar-riskju ta’ kreditu tal-istituzzjoni, l-aptit għar-riskju u l-limiti tar-riskju (potenzjalment bħala parti mill-valutazzjoni usa’ tal-istrateġija mwettqa bħala parti mill-BMA). L-awtoritajiet kompetenti għandhom jikkunsidraw ukoll kif l-iżviluppi makroekonomiċi mistennija, kif ukoll dawk taħt stress, jistgħu jaffettwaw dawk l-elementi.

Sabiex jivvalutaw ir-riskju ta’ kreditu inerenti ta’ istituzzjoni, l-awtoritajiet kompetenti għandhom l-ewwel jidentifikaw l-iskopertura għar-riskju ta’ kreditu tagħha. Biex jinkiseb dan u tiġi żgurata identifikazzjoni konsistenti tas-sorsi ta’ riskju ta’ kreditu li l-istituzzjoni tkun esposta għalihom jew tista’ tkun esposta għalihom, għandhom jikkunsidraw is-sorsi ta’ informazzjoni li ġejjin:

• a. mudelli ta’ rapportar regolatorju, bħal COREP u FINREP, filwaqt li jittieħdu inkunsiderazzjoni l-klassijiet rilevanti ta’ skopertura regolatorja bbażati fuq l-approċċ tal-istituzzjoni għar-rekwiżiti ta’ fondi proprji (jiġifieri, standardizzati jew IRB);
• b. għarfien miksub mill-valutazzjoni ta’ elementi oħra tal-SREP (bħall-BMA) u minn attivitajiet superviżorji preċedenti;
• c. paragunijiet tal-pożizzjoni tal-istituzzjoni mal-pari tagħha, fejn disponibbli. B’mod partikolari, għal istituzzjonijiet li jużaw l-approċċ ibbażat fuq klassifikazzjonijiet interni, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jikkunsidraw ir-riżultat tal-eżerċizzju ta’ valutazzjoni komparattiva superviżorja mwettaq f’konformità mal-Artikolu 78 tad-Direttiva 2013/36/UE.

L-awtoritajiet kompetenti għandhom jiffokaw il-valutazzjoni tagħhom primarjament fuq l-aktar sorsi sinifikanti ta’ riskju ta’ kreditu identifikati, u jevalwaw il-materjalità tagħhom għall-istituzzjoni minn perspettiva prudenzjali. Biex iwettqu din il-valutazzjoni, għandhom jikkunsidraw l-elementi li ġejjin:

• a. l-istrateġija u l-aptit għar-riskju ta’ kreditu u l-limiti rilevanti;
• b. l-ammont tal-valur tal-iskopertura għall-portafoll ikkunsidrat, meta mqabbel mal-valur tal-iskopertura totali tal-iskoperturi ta’ kreditu, inkluż it-tkabbir tiegħu maż-żmien;
• c. l-ammont tar-rekwiżit ta’ fondi proprji għar-riskju ta’ kreditu għall-portafoll ikkunsidrat meta mqabbel mar-rekwiżit tal-fondi proprji totali, inkluż it-tkabbir tiegħu maż-żmien;
• d. fejn rilevanti, il-kapital intern allokat għar-riskju ta’ kreditu għall-portafoll ikkunsidrat mill-istituzzjoni meta mqabbel mal-kapital intern totali;
• e. il-kompożizzjoni u l-kwalità tal-entrati relatati mal-kreditu li jidhru u li ma jidhrux fil-karta bilanċjali tal-istituzzjoni fil-portafoll produttiv (inkluża skopertura mrażżna) u improduttiv, inkluż il-livell u l-bidla maż-żmien ta’ indebolimenti u tħassir u tar-rati ta’ inadempjenza tal-portafoll ta’ kreditu.

L-awtoritajiet kompetenti għandhom jivvalutaw il-materjalità tar-riskju fir-rigward tal-portafoll kurrenti, kif ukoll minn perspettiva storika u prospettiva (bidliet preċedenti f’dawn iċ-ċifri u l-previżjonijiet, fejn disponibbli).

Bħala sors addizzjonali ta’ informazzjoni għall-valutazzjoni tal-materjalità, l-awtoritajiet kompetenti għandhom – fejn disponibbli u xieraq – jikkunsidraw il-parametri interni tar-riskju ta’ kreditu użati mill-istituzzjoni. Dan jinkludi l-valutazzjoni tal-adegwatezza tagħhom fil-kwantifikazzjoni preċiża tal-iskoperturi għar-riskju ta’ kreditu f’portafolli differenti, b’attenzjoni partikolari għall-evidenza mir-rapport annwali prodott mill-funzjoni ta’ validazzjoni tal-istituzzjoni, u b’mod aktar speċifiku fuq l-eżiti tal-ittestjar retrospettiv – jiġifieri, il-paragun tal-parametri stmati mal-eżiti osservati kif imwettaq mill-istituzzjoni. L-awtoritajiet kompetenti għandhom jagħmlu enfasi fuq il-portafolli fejn il-parametri stmati ssottovalutaw l-eżiti osservati.

L-awtoritajiet kompetenti għandhom jikkunsidraw ukoll ir-riżultati ta’ testijiet tal-istress imwettqa mill-istituzzjoni sabiex jiġi identifikat kwalunkwe sors preċedentement mhux identifikat ta’ riskju ta’ kreditu, bħal dawk li jirriżultaw minn bidliet fil-kwalità tal-kreditu, il-konċentrazzjonijiet ta’ kreditu, il-valur tal-kollateral u l-iskopertura tal-kreditu matul perjodu ta’ stress.

Fuq il-bażi tal-valutazzjoni tal-materjalità mwettqa fil-paragrafi preċedenti, kif ukoll id-daqs u l-kumplessità tar-riskju ta’ kreditu u tal-portafoll tal-kreditu tal-istituzzjoni, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jagħżlu l-livell rilevanti ta’ dettalji għall-valutazzjoni.

Natura, daqs u kompożizzjoni tal-portafoll tal-kreditu tal-istituzzjoni (entrati relatati mal-kreditu li jidhru u li ma jidhrux fuq il-karta bilanċjali)

L-awtoritajiet kompetenti għandhom jivvalutaw in-natura tal-iskoperturi ta’ kreditu (jiġifieri t-tipi ta’ mutwatarji u skoperturi) u janalizzaw il-kompożizzjoni tal-portafoll tal-kreditu tal-istituzzjoni. Meta jwettqu din il-valutazzjoni, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jikkunsidraw ukoll kif in-natura tal-iskopertura għar-riskju ta’ kreditu tista’ taffettwa d-daqs tal-iskopertura (eż. linji ta’ kreditu/impenji mhux prelevati miġbuda minn mutwatarji, denominazzjoni ta’ munita barranija), b’kunsiderazzjoni tal-kapaċità legali tal-istituzzjoni biex unilateralment tikkanċella ammonti mhux prelevati ta’ faċilitajiet ta’ kreditu impenjati.

Sabiex jivvalutaw in-natura tar-riskju ta’ kreditu, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jikkunsidraw mill-inqas is-sottokategoriji ta’ riskju ta’ kreditu li ġejjin billi jwettqu valutazzjoni aktar dettaljata ta’ dawk is-sottokategoriji li huma meqjusa l-aktar rilevanti għall-istituzzjoni²⁸ :

• a. riskju ta’ konċentrazzjoni ta’ kreditu;
• b. riskju ta’ kreditu tal-kontroparti u riskju tas-saldu u tal-konsenja;
• c. riskju tal-pajjiż;
• d. riskju ta’ kreditu minn titolizzazzjonijiet;
• e. riskju ta’ self FX;
• f. riskju tal-proprjetà immobbli;
• g. riskju ta’ ekwità fil-portafoll bankarju;
• h. riskju ta’ dilwizzjoni;
• i. riskju tal-mudell għal mudelli regolatorji approvati.

²⁸ Jekk jogħġbok irreferi għall-Anness I għal diżaggregazzjoni mhux eżawrjenti tas-sottokategoriji tar-riskju ta’ kreditu u għal aktar dettalji dwar il-valutazzjoni tagħhom.

Fejn skoperturi ta’ self speċjalizat jitqiesu materjali, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jivvalutaw dawn l-iskoperturi b’mod separat minn attivitajiet oħra ta’ self, peress li r-riskju ta’ dawn l-iskoperturi jinsab fil-profittabbiltà tal-assi jew tal-proġett iffinanzjat (eż. proprjetà immobbli kummerċjali, impjant tal-enerġija, tbaħħir, komoditajiet) aktar milli l-mutwatarju (li huwa ġeneralment veikolu bi skop speċjali). Fit-twettiq ta’ din il-valutazzjoni, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jikkunsidraw:

• a. il-profittabbiltà tal-proġetti u n-natura konservattiva tas-suppożizzjonijiet sottostanti l-pjanijiet ta’ direzzjoni tan-negozju (inkluż ir-riskju ta’ kreditu tal-klijenti prinċipali);
• b. l-impatt tal-bidliet fir-regolamentazzjoni, speċjalment għal setturi sussidjati, fuq il-flussi ta’ flus futuri;
• c. l-impatt tat-tibdil fid-domanda tas-suq, fejn rilevanti, u l-eżistenza ta’ suq għall-bejgħ potenzjali futur tal-oġġett iffinanzjat;
• d. l-eżistenza ta’ sindikat jew ta’ mutwanti oħrajn li jaqsmu r-riskju ta’ kreditu;
• e. kwalunkwe forma ta’ garanzija mwiegħda mill-isponsors.
• f. iż-żieda potenzjali fir-riskju ta’ konċentrazzjoni li dawn l-attivitajiet jistgħu jinvolvu.

Kwalità tal-kreditu tal-portafoll

Meta jivvalutaw il-kwalità tal-kreditu tal-portafoll, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jagħtu attenzjoni partikolari lill-adegwatezza tal-klassifikazzjoni tal-iskoperturi ta’ kreditu u jivvalutaw l-impatt ta’ klassifikazzjoni ħażina potenzjali, bid-dewmien sussegwenti fil-proviżjonament u r-rikonoxximent ta’ telf mill-istituzzjoni.

L-awtoritajiet kompetenti għandhom iwettqu analiżi biex jiddistingwu bejn il-kategoriji ta’ skoperturi produttivi, improduttivi u mrażżna, filwaqt li jikkunsidraw kemm l-għadd ta’ obbliganti kif ukoll l-ammonti/il-volumi rilevanti. L-awtoritajiet kompetenti għandhom jivvalutaw il-kwalità tal-kreditu globali fil-livell tal-portafoll u l-gradi differenti ta’ kwalità f’kull waħda mill-kategoriji ta’ hawn fuq biex jiddeterminaw ir-riskju ta’ kreditu globali tal-istituzzjoni. Bħala parti minn din il-valutazzjoni, l-awtoritajiet kompetenti għandhom janalizzaw ir-riskju ta’ inadempjenza u ta’ migrazzjoni skont il-klassijiet tal-iskoperturi, filwaqt li jikkunsidraw ix-xejriet fil-kwalità tal-kreditu matul iż-żmien, u għandhom jikkunsidraw jekk il-kwalità tal-kreditu tal-portafoll attwali hijiex konsistenti mal-aptit għar-riskju ddikjarat u jistabbilixxu r-raġunijiet għal kwalunkwe devjazzjoni.

Dan għandu jirriżulta f’valutazzjoni globali taċ-ċiklu tal-kreditu mill-bidu sal-aħħar tal-istituzzjoni, mill-oriġinazzjoni sal-monitoraġġ u l-immaniġġjar ta’ kull kategorija ta’ skopertura. Meta jwettqu din l-analiżi, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jużaw paragun bejn il-pari u jużaw portafolli ta’ referenza (jiġifieri portafolli ta’ mutwatarji komuni għal gruppi ta’ istituzzjonijiet) fejn xieraq u possibbli. Din l-analiżi għandha ssir billi jitqiesu:

• a. indikaturi tal-kwalità tal-assi, xejriet storiċi u rati ta’ tkabbir skont it-tipi ta’ mutwatarji, setturi u prodotti, distribuzzjoni tal-grad ta’ kreditu tal-mutwatarji, rati ta’ migrazzjoni storiċi bejn il-gradi ta’ kreditu, rati ta’ delinkwenza u ta’ inadempjenza għal perjodi differenti ta’ żmien;
• b. ir-rati improduttivi u l-kopertura għal kull portafoll, settur, ġeografija u l-bidliet maż-żmien, filwaqt li jittieħdu wkoll inkunsiderazzjoni l-flussi ta’ dħul/ħruġ rilevanti minn kull portafoll rilevanti, id-distribuzzjoni tal-iskoperturi fost il-klassijiet ta’ skoperturi improduttivi (jiġifieri tardivi, dubjużi), il-livell u t-tibdil maż-żmien tal-indebolimenti u t-tħassir għal kull fattur ewlieni rilevanti, ir-rati ta’ rkupru storiċi u d-durata tal-proċess ta’ rkupru, l-assi preklużi u t-tibdil maż-żmien, kif ukoll iż-żmien li għadda minn mindu l-iskoperturi ġew klassifikati bħala improduttivi.

L-awtoritajiet kompetenti għandhom jivvalutaw jekk il-livell tal-provvedimenti dwar telf minn self u l-aġġustamenti tal-valwazzjoni ta’ kreditu humiex xierqa għall-kwalità tal-iskoperturi u, fejn rilevanti, għal-livell tal-kollateral, billi jivvalutaw b’mod partikolari jekk il-livell tal-provvedimenti dwar telf minn self huwiex konsistenti mal-livell ta’ riskju f’portafolli differenti, matul iż-żmien u mqabbla mal-pari rilevanti tal-istituzzjoni kif ukoll mal-iżviluppi makroekonomiċi rilevanti u jekk l-aġġustamenti tal-valwazzjoni ta’ kreditu għall-valuri tas-suq tad-derivattivi jirriflettux l-affidabbiltà kreditizja tal-kontropartijiet rilevanti. Fejn jitqies meħtieġ, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jużaw spezzjonijiet fuq il-post jew azzjonijiet superviżorji xierqa oħrajn biex jivvalutaw jekk il-livell ta’ proviżjonament ta’ telf minn self u kopertura tar-riskju huwiex adegwat, billi jivvalutaw kampjun ta’ self, pereżempju. Meta jwettqu valutazzjoni bħal din, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jikkunsidraw ukoll kwalunkwe sejba li titqajjem minn awdituri interni u esterni, fejn disponibbli.

Meta jevalwaw ir-riskju ta’ kreditu inerenti ta’ istituzzjoni, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jikkunsidraw ukoll ir-riżultati ta’ testijiet tal-istress imwettqa mill-istituzzjoni sabiex tidentifika kwalunkwe sors preċedentement mhux identifikat ta’ riskju ta’ kreditu, bħal dawk li jirriżultaw minn bidliet fil-kwalità tal-kreditu, il-konċentrazzjonijiet ta’ kreditu, il-valur kollaterali u l-iskopertura tal-kreditu matul perjodu ta’ stress.

Livell u kwalità tal-qafas ta’ mitigazzjoni tar-riskju ta’ kreditu

L-awtoritajiet kompetenti għandhom jikkunsidraw il-livell u l-kwalità tal-garanziji (inklużi derivattivi ta’ kreditu) u tal-kollateral disponibbli li jimmitiga t-telf ta’ kreditu fejn iseħħu eventi ta’ kreditu, inklużi dawk mhux aċċettati bħala tekniki ta’ mitigazzjoni tar-riskju ta’ kreditu eliġibbli għall-kalkoli tal-fondi proprji. Fit-twettiq ta’ din il-valutazzjoni, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jikkunsidraw:

• a. il-kopertura pprovduta mill-kollateral u l-garanziji skont il-portafoll, it-tip ta’ mutwatarju, il-klassifikazzjoni, is-settur u aspetti rilevanti oħrajn;
• b. valuri tal-kollateral, għall-iskoperturi produttivi u improduttivi;
• c. proporzjonijiet ta’ rkupru storiċi skont it-tip u l-ammont tal-kollateral u tal-garanziji.

L-awtoritajiet kompetenti għandhom jivvalutaw ukoll il-materjalità tar-riskju residwu (kif imsemmi fl-Artikolu 80 tad-Direttiva 2013/36/UE) u b’mod partikolari l-adegwatezza u l-eżegwibbiltà tal-ftehimiet dwar il-kollateral u tal-garanziji, it-twaqqit u l-kapaċità li jiġu rrealizzati l-kollateral u jiġu eżegwiti l-garanziji skont il-qafas legali nazzjonali, il-likwidità u l-volatilità fil-valuri tal-assi għall-kollateral u l-valur rikuperabbli tal-kollateral taħt kwalunkwe azzjoni ta’ eżekuzzjoni tal-kreditu. L-awtoritajiet kompetenti għandhom jivvalutaw ukoll il-konċentrazzjoni tal-garanti u tal-kollateral, kif ukoll il-korrelazzjoni mal-affidabbiltà kreditizja tal-mutwatarji (jiġifieri r-riskju ta’ korrelazzjoni ħażina) u l-impatt potenzjali f’termini ta’ effettività tal-protezzjoni. Fatturi tal-ESG

Meta jivvalutaw l-impatt tar-riskji tal-ESG, u b’mod partikolari tar-riskji ambjentali, fuq ir-riskju ta’ kreditu inerenti, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jimmiraw li jieħdu inkunsiderazzjoni l-karatteristiċi speċifiċi ta’ dawn ir-riskji bħan-natura prospettiva tagħhom u l-impatti distinti fuq diversi perjodi ta’ żmien, filwaqt li jirrikonoxxu l-inċertezzi marbuta ma’ projezzjonijiet fuq terminu twil filwaqt li jiżviluppaw il-kapaċità tagħhom li jinkludu dawn il-karatteristiċi fil-valutazzjoni tagħhom.

6.2.3. Valutazzjoni tal-qafas ta’ ġestjoni u kontroll tar-riskju ta’ kreditu

Biex jinkiseb fehim komprensiv tal-profil tar-riskju tal-kreditu tal-istituzzjoni, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jirrevedu l-qafas tal-ġestjoni u tal-kontroll tar-riskju ta’ kreditu tal-istituzzjoni u l-adegwatezza tiegħu fir-rigward tal-iskoperturi intrinsiċi tar-riskju ta’ kreditu. Għal din il-valutazzjoni, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jiddependu wkoll fuq l-eżitu li jkun ġej mill-valutazzjoni ta’ elementi oħra tal-SREP (bħall-BMA u l-oqsma ta’ governanza). Għall-istituzzjonijiet soġġetti għall-applikazzjoni tal-istrateġiji tal-NPE (tnaqqis) u l-gwida operazzjonali u ta’ governanza assoċjata, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jivvalutaw ukoll jekk l-istituzzjonijiet jissodisfawx ir-rekwiżiti speċifiċi stabbiliti fil-linji gwida tal-EBA rilevanti għal tali strateġiji u l-operazzjonalizzazzjoni tagħhom, inkluż fir-rigward tal-issodisfar tal-obbligi tal-protezzjoni tal-konsumatur.

Strateġija u aptit għar-riskju ta’ kreditu

L-awtoritajiet kompetenti għandhom jivvalutaw jekk l-istituzzjoni għandhiex aptit għar-riskju ta’ kreditu, strateġija u limiti sodi, ifformulati u ddokumentati b’mod ċar, approvati mill-korp maniġerjali. Għal din il-valutazzjoni, fost fatturi oħra, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jieħdu inkunsiderazzjoni r-rwol tal-korp maniġerjali fl-istabbiliment, l-approvazzjoni u r-reviżjoni tal-istrateġija u l-aptit għar-riskju ta’ kreditu, l-implimentazzjoni xierqa ta’ din l-istrateġija mill-maniġment superjuri kif ukoll l-adegwatezza tagħha għall-istituzzjoni fid-dawl tal-mudell tan-negozju tagħha, l-aptit ġenerali għar-riskju, l-ambjent tas-suq kurrenti u prospettiv u l-kundizzjoni finanzjarja.

Qafas organizzazzjonali u ta’ kontroll intern

L-awtoritajiet kompetenti għandhom jivvalutaw jekk l-istituzzjoni għandhiex qafas organizzazzjonali u arranġamenti ta’ governanza xierqa biex jippermettu t-teħid, il-ġestjoni, il-kejl u l-kontroll effettiv tar-riskju ta’ kreditu, b’riżorsi umani u tekniċi suffiċjenti (kemm kwalitattivi kif ukoll kwantitattivi) biex iwettqu l-kompiti meħtieġa. B’mod partikolari għandhom jivvalutaw jekk il-korp maniġerjali u l-maniġment superjuri tal-istituzzjoni jifhmux is-suppożizzjonijiet li fuqhom hija bbażata s-sistema tal-kejl tal-kreditu. Għal din il-valutazzjoni, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jieħdu inkunsiderazzjoni l-adegwatezza tal-linji ta’ responsabbiltà, kif ukoll il-ħiliet u l-esperjenza tal-persunal biex iwettqu l-kompiti tagħhom, għat-teħid, il-kejl, il-monitoraġġ u r-rapportar tar-riskju ta’ kreditu, inkluża l-ġestjoni tal-NPEs, u b’mod partikolari x-xogħol tal-NPE, u fl-aħħar nett l-eżistenza ta’ separazzjoni ċara bejn dawk li jieħdu r-riskji u l-maniġers tar-riskju.

L-awtoritajiet kompetenti għandhom jivvalutaw jekk l-istituzzjoni għandhiex politiki u proċeduri xierqa għall-għoti ta’ kreditu, l-identifikazzjoni, il-kejl, ir-rapportar u l-kontroll tar-riskju ta’ kreditu, u jekk dawn humiex konsistenti mal-istrateġija tar-riskju ta’ kreditu tal-istituzzjoni u jkoprux in-negozji u l-proċessi prinċipali kollha. Dan jinkludi l-valutazzjoni dwar jekk dawn il-politiki humiex formalizzati, komunikati u applikati b’mod ċar u konsistenti fl-istituzzjoni u l-grupp bankarju kollu li tappartjeni għalih. Għal din il-valutazzjoni, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jieħdu inkunsiderazzjoni jekk il-korp maniġerjali japprovax dawn il-politiki u jiddiskutihomx u jirrevedihomx b’mod regolari, b’mod konformi mal-istrateġiji tar-riskju, kif ukoll jekk il-maniġment superjuri huwiex responsabbli għat-tfassil u l-implimentazzjoni tal-politiki u l-proċeduri, kif definit mill-korp maniġerjali.

L-awtoritajiet kompetenti għandhom jivvalutaw jekk l-istituzzjoni għandhiex qafas xieraq għall-identifikazzjoni, il-fehim, il-kejl, il-monitoraġġ u r-rapportar tar-riskju ta’ kreditu, b’mod konformi mad-daqs u l-kumplessità tal-istituzzjoni. F’dan ir-rigward, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jikkunsidraw jekk l-istituzzjoni għandhiex infrastruttura adegwata tad-data u jekk it-tekniki analitiċi humiex xierqa sabiex jippermettu lill-istituzzjoni tiġġestixxi b’mod adegwat ir-riskju ta’ kreditu tagħha, u sabiex tissodisfa r-rekwiżiti ta’ rapportar superviżorju, u sabiex tidentifika, tkejjel u timmonitorja b’mod regolari r-riskju ta’ kreditu inerenti fl-attivitajiet kollha li jidhru u li ma jidhrux fuq il-karta bilanċjali (fejn rilevanti fil-livell tal-grupp).

L-awtoritajiet kompetenti għandhom jivvalutaw jekk il-korp maniġerjali u l-maniġment superjuri tal-istituzzjoni jifhmux is-suppożizzjonijiet sottostanti s-sistema ta’ kejl tal-kreditu u jekk humiex konxji tal-livell tar-riskju tal-mudell rilevanti. Għandhom jivvalutaw jekk l-istituzzjoni wettqitx testijiet tal-istress biex tifhem l-impatt ta’ avvenimenti negattivi fuq l-iskoperturi tagħha għar-riskju ta’ kreditu u fuq l-adegwatezza tal-proviżjonament tagħha għar-riskju ta’ kreditu, billi jikkunsidraw il-frekwenza tat-testijiet tal-istress, il-fatturi ta’ riskju rilevanti identifikati, is-suppożizzjonijiet sottostanti x-xenarju ta’ stress; u l-użu intern tal-eżiti tal-ittestjar tal-istress għall-ippjanar tal-kapital u għall-istrateġiji tar-riskju ta’ kreditu.

L-awtoritajiet kompetenti għandhom jivvalutaw jekk l-istituzzjoni tkunx iddefiniet u implimentat monitoraġġ kontinwu u effettiv ta’ skoperturi għar-riskju ta’ kreditu (inkluż konċentrazzjoni ta’ kreditu) fl-istituzzjoni kollha, fost l-oħrajn, permezz ta’ indikaturi speċifiċi u skattaturi rilevanti biex jipprovdu allerti effettivi ta’ twissija bikrija. L-awtoritajiet kompetenti għandhom jivvalutaw jekk l-istituzzjoni tkunx implimentat rapportar regolari ta’ skoperturi tar-riskju ta’ kreditu, inkluż l-eżitu tal-ittestjar tal-istress, lill-korp maniġerjali, il-maniġment superjuri u l-maniġers tar-riskju ta’ kreditu rilevanti.

L-awtoritajiet kompetenti għandhom jivvalutaw jekk l-istituzzjoni għandhiex qafas ta’ kontroll intern b’saħħtu u komprensiv u salvagwardji sodi biex timmitiga r-riskju ta’ kreditu tagħha f’konformità mal-istrateġija u l-aptit għar-riskju ta’ kreditu tagħha. Għal din il-valutazzjoni, l-awtoritajiet kompetenti għandhom b’mod partikolari joqogħdu attenti għall-kamp ta’ applikazzjoni adegwat kopert mill-funzjonijiet ta’ kontroll tal-istituzzjoni (inklużi l-entitajiet ikkonsolidati, il-postijiet ġeografiċi u l-attivitajiet ta’ kreditu kollha), għall-eżistenza ta’ limiti operattivi u prattiki oħra mmirati biex iżommu l-iskoperturi tar-riskju ta’ kreditu f’livelli aċċettabbli għall-istituzzjoni f’konformità mal-aptit għar-riskju u l-limiti tagħha. Għal dan il-għan, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jagħtu attenzjoni partikolari għal jekk l-istituzzjoni għandhiex kontrolli u prattiki interni xierqa biex tiżgura li ksur ta’ (jew eċċezzjonijiet għal) politiki, proċeduri u limiti jiġu rrapportati fil-ħin lil-livell xieraq tal-maniġment għall-azzjoni, inklużi kontrolli biex jiġu identifikati, ivvalutati u ġestiti r-riskji ta’ ML/TF li għalihom tkun esposta l-istituzzjoni bħala riżultat tal-attivitajiet ta’ għoti ta’ kreditu.

Fit-twettiq ta’ din il-valutazzjoni, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jikkunsidraw jekk is-sistema tal-limitu hijiex adegwata għall-kumplessità tal-istituzzjoni u l-kapaċità tagħha li tkejjel u timmaniġġja r-riskju ta’ kreditu. Dan jinkludi l-valutazzjoni ta’ jekk il-limiti stabbiliti humiex assoluti jew jekk jistax iseħħ ksur tagħhom. Fl-aħħar każ, il-politiki tal-istituzzjoni għandhom jiddeskrivu b’mod ċar il-perjodu ta’ żmien li matulu u ċ-ċirkostanzi speċifiċi li taħthom tali ksur tal-limiti huwa possibbli. Barra minn hekk, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jivvalutaw l-adegwatezza tal-proċeduri eżistenti biex iżommu lill-maniġers tal-kreditu infurmati dwar il-limiti tagħhom, kif ukoll jekk dawn il-limiti humiex soġġetti għal reviżjoni u aġġornamenti regolari (eż. biex jibqgħu allinjati mal-bidliet fl-istrateġija).

L-awtoritajiet kompetenti għandhom jivvalutaw ukoll il-funzjonalità tal-funzjoni tal-awditjar intern f’termini ta’ adegwatezza, kamp ta’ applikazzjoni u frekwenza tal-awditjar intern fuq il-qafas ta’ ġestjoni tar-riskju ta’ kreditu. Dawn l-awditi għandhom jinkludu r-reviżjoni tal-elementi prinċipali tal-qafas tal-ġestjoni, il-kejl u l-kontrolli tar-riskju ta’ kreditu fl-istituzzjoni kollha u l-aderenza mar-regolamenti esterni rilevanti tal-politiki u l-proċeduri interni u kwalunkwe devjazzjoni minnhom.

Għal istituzzjonijiet li jadottaw approċċ intern ibbażat fuq klassifikazzjoni biex jiddeterminaw ir-rekwiżiti minimi ta’ fondi proprji għar-riskju ta’ kreditu, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jivvalutaw ukoll jekk il-proċess ta’ validazzjoni interna huwiex sod u effettiv biex jikkontesta s-suppożizzjonijiet tal-mudell u biex jidentifika kwalunkwe nuqqas potenzjali fir-rigward tas-sistema ta’ ġestjoni tar-riskju ta’ kreditu. Din il-valutazzjoni għandha tkun ibbażata – fejn disponibbli – fuq l-informazzjoni li toħroġ mill-attivitajiet superviżorji diġà mwettqa fuq mudelli interni (bħal spezzjonijiet fuq il-post) u bit-teħid inkunsiderazzjoni tal-prattiki superviżorji dettaljati fil-Manwal ta’ superviżjoni tal-EBA għall-validazzjoni ta’ sistemi bbażati fuq klassifikazzjonijiet interni²⁹ .

6.2.4. Sommarju tas-sejbiet, punteġġ u miżuri superviżorji

²⁹ EBA/REP/2023/29.

Skont il-valutazzjoni ta’ hawn fuq, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jiffurmaw perspettiva dwar ir-riskju ta’ kreditu u tal-kontroparti tal-istituzzjoni. Din il-perspettiva għandha tkun riflessa f’sommarju tas-sejbiet, akkumpanjat minn punteġġ tar-riskju bbażat fuq il-kunsiderazzjonijiet speċifikati fit-tabella 6. Meta, abbażi tal-materjalità ta’ ċerti sottokategoriji tar-riskju, l-awtorità kompetenti tiddeċiedi li tivvalutahom u tagħtihom punteġġ individwalment, il-gwida pprovduta f’din it-tabella għandha tiġi applikata, sa fejn ikun possibbli, b’analoġija.

Tabella 6. Kunsiderazzjonijiet superviżorji biex jiġi assenjat punteġġ għar-riskju ta’ kreditu u tal-kontroparti Punteġ ġ tar- superviżorja Perspettiva Kunsiderazzjonijiet tar-riskju inerenti fir-rigward Kunsiderazzjonijiet ġestjoni u kontrolli fir-rigward adegwati ta’

riskju

Punteġ ġ tar- Perspettiva Kunsiderazzjonijiet fir-rigward Kunsiderazzjonijiet fir-rigward ta’

It-tabella hawn taħt tippreżenta lista mhux eżawrjenti ta’ miżuri superviżorji li l-awtoritajiet kompetenti jistgħu jieħdu f’każ ta’ nuqqasijiet identifikati fil-qafas ta’ ġestjoni tar-riskju ta’ kreditu u tar-riskju tal-kontraparti tal-istituzzjoni. L-awtoritajiet kompetenti għandhom jiddeċiedu dwar it-tip ta’ miżura abbażi tal-effettività tagħha għan-nuqqas speċifiku identifikat. L-awtoritajiet kompetenti jistgħu japplikaw miżuri superviżorji addizzjonali (inklużi miżuri kwantitattivi f’konformità mal-Artikolu 104(1)(a) tad-Direttiva 2013/36/UE) jew kombinazzjoni tagħhom jekk dawn jitqiesu aktar xierqa biex jindirizzaw in-nuqqasijiet identifikati.

Tabella 7. Miżuri superviżorji potenzjali u mhux eżawrjenti għar-riskju ta’ kreditu u tal-kontraparti Miżuri superviżorji potenzjali għall-awtoritajiet kompetenti f’konformità mal-Artikolu 104(1)(b), (d), (e), (f), (j), (l), (m), (n) tad-Direttiva 2013/36/UE – L-awtoritajiet kompetenti jistgħu jirrikjedu li l-istituzzjoni: A. tinvolvi lill-korp maniġerjali jew lill-kumitati tiegħu b’mod aktar attiv fid-deċiżjonijiet ta’ kreditu rilevanti; B. ittejjeb is-sistemi ta’ kejl tar-riskju ta’ kreditu; C. ittejjeb il-kontrolli fuq il-proċessi ta’ kreditu, inklużi l-għoti, il-monitoraġġ u l-irkupru tal-kreditu; D. ittejjeb il-ġestjoni, l-evalwazzjoni u l-monitoraġġ tal-kollateral; E. ittejjeb il-kwalità u l-frekwenza tar-rapportar dwar ir-riskju ta’ kreditu lill-korp maniġerjali u lill-maniġment superjuri; F. tapplika politika speċifika ta’ proviżjonament, u – fejn ikun permess minn regoli u regolamenti ta’ kontabilità – jobbligawha żżid il-provvedimenti; G. taġġusta l-parametri interni tar-riskju u/jew il-piżijiet ta’ riskju użati biex jiġu kkalkolati l-ammonti tal-iskopertura tar-riskju għal prodotti, setturi jew tipi ta’ obbliganti speċifiċi; H. tapplika telf impost ogħla għall-valur tal-kollateral; I. tnaqqas skoperturi kbar jew sorsi oħra ta’ riskju ta’ konċentrazzjoni ta’ kreditu; J. tissikka l-kriterji għall-għoti ta’ kreditu għall-kategoriji kollha ta’ prodotti jew ta’ obbliganti, jew xi wħud minnhom; Miżuri superviżorji potenzjali għall-awtoritajiet kompetenti f’konformità mal-Artikolu 104(1)(b), (d), (e), (f), (j), (l), (m), (n) tad-Direttiva 2013/36/UE – L-awtoritajiet kompetenti jistgħu jirrikjedu li l-istituzzjoni: K. tnaqqas l-iskopertura tagħha, jew takkwista protezzjoni, għal tipi speċifiċi ta’ faċilitajiet (eż. ipoteki, finanzjament tal-esportazzjoni, proprjetà immobbli kummerċjali, titolizzazzjonijiet), kategoriji ta’ obbliganti, setturi, pajjiżi, eċċ.; L. timplimenta strateġija xierqa biex tnaqqas l-ammont jew is-sehem ta’ skoperturi improduttivi; M. ittejjeb il-ġestjoni tar-riskju ta’ kreditu relatata mar-riskji tal-ESG, b’mod partikolari r-riskji ambjentali, potenzjalment ibbażati fuq azzjoni waħda jew diversi azzjonijiet elenkati hawn fuq.