4.2 Een beoordeling uitvoeren van de blootstelling aan beperkende maatregelen

Interne procedures van financiële instellingen dienen de beoordeling van de blootstelling aan beperkende maatregelen te omvatten, om inzicht te krijgen in de mate waarin elk bedrijfsonderdeel blootstaat aan beperkende maatregelen en kwetsbaar is voor omzeiling van die maatregelen.

De beoordeling van de blootstelling aan beperkende maatregelen dient de financiële instellingen in staat te stellen om het navolgende vast te stellen en te beoordelen:

• a. welke regelingen inzake beperkende maatregelen op hen van toepassing zijn;
• b. de waarschijnlijkheid dat beperkende maatregelen niet worden uitgevoerd;
• c. de waarschijnlijkheid van omzeiling van beperkende maatregelen;
• d. de invloed van eventuele schendingen van beperkende maatregelen; en
• e. de navolgende risicofactoren:
• a) geografisch risico, met inbegrip van:
• i. waar de financiële instelling zaken doet, d.w.z. de rechtsgebieden en gebieden waar de financiële instelling is gevestigd of actief is;
• ii. de mate waarin voor deze rechtsgebieden en grondgebieden beperkende maatregelen gelden of bekend is dat ze worden gebruikt om beperkende maatregelen te omzeilen;
• iii. herkomst en bestemming van transacties.
• b) klantrisico, met inbegrip van:
• i. banden van klanten en, indien van toepassing, hun uiteindelijke begunstigde en aandeelhouders met zeggenschap, met landen waarvoor beperkende maatregelen gelden vanwege een situatie die van invloed is op dit land, of waarvan bekend is dat dit land worden gebruikt om beperkende maatregelen te omzeilen;
• ii. het aantal klanten, het soort klanten en de complexiteit van die klanten, zoals problemen met de identificatie van de uiteindelijke begunstigde;
• iii. de activiteit van haar klantenbestand, en de complexiteit van de activiteit, met inbegrip van eventuele banden met industrieën of sectoren die mogelijk onderworpen zijn aan economische of andere beperkende maatregelen, evenals de frequentie en de transactiesoorten.
• c) risico’s van producten en diensten, waaronder:
• i. de aard van de producten en diensten van de financiële instelling;
• ii. de mate waarin het aanbieden van deze producten en diensten de financiële instelling blootstelt aan het risico van schendingen van beperkende maatregelen en het omzeilen van beperkende maatregelen.
• d) het risico van leveringskanalen, waaronder de vraag of het gebruik van tussenpersonen, agenten, derden, correspondentbankrelaties of andere leveringskanalen leidt tot kwetsbaarheden, onder meer door:
• i. de zichtbaarheid die de financiële instelling heeft op de betrokken partijen te beperken;
• ii. de financiële instelling afhankelijk te maken van de screeningprocessen van derden;
• iii. de blootstelling van de financiële instelling aan geografische risico’s te verhogen omdat ze actief zijn of gevestigd zijn in landen waarvoor beperkende maatregelen gelden vanwege een situatie die invloed heeft op dit land of landen waarvan bekend is dat ze worden gebruikt om beperkende maatregelen te omzeilen.

De in paragraaf 22 bedoelde beoordeling moet worden gebaseerd op een voldoende gevarieerd scala aan informatiebronnen, waaronder ten minste de volgende:

• a. informatie die is verkregen in het kader van de toepassing van de customer due diligence-maatregelen van de financiële instelling, overeenkomstig de bepalingen van artikel 13 van Richtlijn (EU) 2015/849;
• b. informatie van internationale organen, regeringen, nationale bevoegde autoriteiten, waaronder AML/CFT-toezichthouders, financiële inlichtingeneenheden (FIU’s) en rechtshandhavingsautoriteiten (LEA’s), zoals actuele typologieën over het omzeilen van beperkende maatregelen;
• c. informatie uit geloofwaardige en betrouwbare openbare bronnen, zoals berichten in gerespecteerde kranten en andere gerespecteerde mediakanalen;
• d. informatie van geloofwaardige en betrouwbare commerciële organisaties, zoals risicoverslagen;
• e. indien dit beschikbaar is, een analyse van eerdere alerts over beperkende maatregelen met betrekking tot terecht positieve en fout positieve matches om situaties vast te stellen waarin de kans op terecht positieve matches het grootst is.

Bij het beoordelen van de blootstelling aan beperkende maatregelen dienen financiële instellingen te overwegen of een screening met terugwerkende kracht van hun klantendatabase en gegevens over eerdere transacties nuttig en evenredig kan zijn. Dit kan het geval zijn als de financiële instelling heeft vastgesteld of redelijke gronden heeft om te vermoeden dat haar vorige screeningsysteem inadequaat of ineffectief was.

Financiële instellingen dienen ervoor te zorgen dat hun beoordeling van de blootstelling aan beperkende maatregelen actueel en relevant blijft. Om dit te bereiken dienen financiële instellingen het minstens één keer per jaar te herzien en waar nodig bij te werken. Daarnaast dienen financiële instellingen, waar nodig, hun beoordeling van de blootstelling aan beperkende maatregelen te herzien in de volgende situaties:

• a. bij vaststelling van nieuwe beperkende maatregelen en ingrijpende wijzigingen in bestaande beperkende maatregelen;
• b. voordat nieuwe producten worden geleverd, nieuwe leveringskanalen voor producten worden aangeboden, diensten worden verleend aan nieuwe klantengroepen of de instelling nieuwe geografische gebieden betreedt;
• c. bij ingrijpende veranderingen in het activiteitenprofiel, het klantenbestand, de organisatiestructuur of het bedrijfsmodel van de instelling;
• d. bij vaststelling van niet-uitvoering van beperkende maatregelen en omzeiling van beperkende maatregelen, waaruit de ongepastheid van de beoordeling van de blootstelling aan beperkende maatregelen blijkt;
• e. tekortkomingen in de bestaande beoordeling van de blootstelling aan beperkende maatregelen zoals vastgesteld door de financiële instelling of de bevoegde autoriteit die verantwoordelijk is voor het toezicht op interne beleidslijnen, procedures en controles ter waarborging van de uitvoering van beperkende maatregelen van de Unie en de lidstaten.

Financiële instellingen dienen hun methodologie voor het uitvoeren en herzien van hun beoordeling van de blootstelling aan beperkende maatregelen en het resultaat van die beoordeling te documenteren en op verzoek ter beschikking te stellen aan hun bevoegde autoriteit.

Wanneer de financiële instelling de moedermaatschappij van een groep is, dient het leidinggevend orgaan van de groep ervoor te zorgen dat de dochtermaatschappijen van de groep hun eigen beoordeling van de blootstelling aan beperkende maatregelen op gecoördineerde wijze en op basis van een gemeenschappelijke methodologie uitvoeren, rekening houdend met hun eigen specifieke kenmerken.